АҚШ Азамат Соғысы кемесі "Рэли" тарихы

Кіріспе

CSS Raleigh – Азамат соғысы кезінде бумен жұмыс істейтін темір казематты кеме. Ол темір шаншар орнына шпар торпедасымен жабдықталған және 1863–1864 жылдары Конфедерациялық штаттардың теңіз күштерімен Солтүстік Каролина штатының Уилмингтон қаласында салынған. Салынып жатқан кезде оның командирі лейтенант Джон Уилкинсон (CSN) болды. 1864 жылдың 30 сәуірінде лейтенант Дж. Пемброк Джонстың басшылығымен қолданысқа енгізілді. CSN бас конструкторы Джон Л. Портердің CSS North Carolina кемесіне ұқсас жоспары бойынша салынған. Church Street көшесінің басында салынып, құрастырылуы J. L. Cassidey & Sons кеме құрылыс шеберханасымен аяқталды. CSS Raleigh – Азамат соғысы кезінде Уилмингтонда Конфедерация теңіз күштері үшін салынған екі кемеден бірі. 1862 жылдың көктемінде Ричмонд, Уилмингтон, Чарльстон және Саванна қалаларында барлығы алты «Ричмонд» класты темір кеме салынды. Бас кеме конструкторы Джон Л. Портер осы бронелинейлі бу кемелерін портты қорғау үшін жобалады, ол 1846 жылы, соғысқа дейін он бес жыл бұрын жасаған жоспарларын бейімдеді. 1864 жылдың 20 сәуірінде жаңадан аяқталған «Рали» Кейп-Фер өзенімен төменге қарай жүзіп, Смитвиллдегі CSN қызметінде болған CSS North Carolina кемесіне қосылды. «Ралидің» суға батып тұру тереңдігі «Солтүстік Каролинадан» 4 метрге аз болды. Флаг-офицер Уильям Ф. Линч жаңа темір кемесін Солтүстік Каролинадағы Нью-Инлет бардан алып, теңіздегі блокадалық эскадрильяға шабуыл жасауға шешім қабылдады. 6 мамырда «Рали» Кейп-Фер өзенінен шығып, CSS Yadkin және CSS Equator кемелерімен бірге Атлант мұхитына бет алды, онда ол «Британия» және «Нансемонд» сияқты алты федералды блокадалық кемемен шайқасты. Жоспар дұрыс емес еді, себебі «Ричмонд» класты темір кемелер портты қорғау және тыныш су үшін жобаланғандықтан теңізге жарамсыз болды. Дегенмен, «Ралидің» офицерлері мен теңізшілері кемесін шайқасқа дайындады. Соңынан болған шайқас қараңғылықта өтті және шатасумен қатар болды. «Рали» ашық теңізде баяу жылдамдықпен федералдыларға жақындаса алмады. Факелдер мен зеңбіректердің оқтары блокадалық эскадрильяның қалған бөлігін ескертті, бірақ темір кеменің бар екенін білмейтін көптеген командирлер блокадалық жүк тасушы ұсталды деп ойлады. Түннің қалған бөлігінде «Рали» блокадалық эскадрилья арқылы көзге көрінбей өтті. Таң атқанда темір кеме Нью-Инлетке қайтып келді және таңғы сағат 7:15-те бардан өтті. «Шайқас», осылай аталатын шайқас аяқталды, екі тарап та елеулі залал көрмеді және ешқандай артықшылыққа ие болмады. Кейп-Ферге кіргеннен кейін «Рали» оңтүстікке бұрылды, бірақ көп ұзамай «Рип» деп аталатын барға соқтығып, тұрып қалды. Су деңгейі төмендегенде, темір кеменің броньды казематының, зеңбіректердің және механизмдерінің салмағы кеменің артқы бөлігіне ауыр тиді. Қосымша салмаққа төтеп бере алмай, «Рали» «арқасын сындырып алды», нәтижесінде Конфедерация теңіз күштерінде бір апта қызмет еткеннен кейін жаңа темір кеме толығымен жойылды. Құтқарушылар оның темір қаптамасын, екі «Брук» мылтығын, екі тегіс зеңбірегін алып, қазандықтарын Колумбуста (Джорджия штаты) жөнделіп жатқан CSS Chattahoochee кемесіне жіберді. 1994 жылы апатты Солтүстік Каролина штатының су асты археология бөлімі Шығыс Каролина университетінің студенттерінің көмегімен зерттеді.

CSS Raleigh was a steam powered Civil War casemate ironclad. She was fitted with a spar torpedo instead of an iron ram and was built in 1863–1864 by the Confederate States Navy at Wilmington, North Carolina. While she was being built her commander was Lieutenant John Wilkinson (CSN). She was put into commission on April 30, 1864 under the command of Lieutenant J. Pembroke Jones, CSN. Built to chief CSN constructor John L. Porter's similar plans for those of the ironclad CSS North Carolina, she had been laid down and launched at the foot of Church Street; her fitting out was completed by the shipyard J. L. Cassidey & Sons. CSS Raleigh was one of two s built for the Confederate Navy at Wilmington during the Civil War. A total of six Richmond class ironclads were laid down at Richmond, Wilmington, Charleston, and Savannah in the spring of 1862. Chief naval constructor John L. Porter had designed these armored steam ships for harbor defense, adapting plans he had originally conceived in 1846, fifteen years before to the war. On April 20, 1864 the newly completed Raleigh steamed down the Cape Fear River and joined her sister ironclad CSS North Carolina, which was already in CSN service at Smithville. Raleigh drew 13 feet (4 m) of water, less than the North Carolina. Flag Officer William F. Lynch quickly decided to take his new ironclad over the bar at New Inlet, North Carolina and attack the Union blockading squadron at sea. On May 6 Raleigh emerged from the Cape Fear River and stood out to the Atlantic, accompanied by CSS Yadkin and CSS Equator, where she engaged six Federal blockaders, including Britannia and Nansemond, off New Inlet. The plan was ill conceived, as the Richmond class ironclads, being designed for harbor defense and calm water, were not seaworthy. Nonetheless, the officers and men of Raleigh prepared their ship for battle. The engagement that followed was shrouded in darkness and marked by confusion. Raleigh, because of her slow speed on open sea, was unable to close with the Federals. Flares and cannon fire alerted the rest of the blockading squadron, but most commanders, unaware of the ironclad's presence, assumed a blockade runner had been cornered. For the rest of the night, Raleigh steamed blindly through the blockading squadron, unnoticed. At daybreak, the ironclad returned to New Inlet and crossed the bar at 7:15 a. m. The "battle," as such, was over, neither side sustaining serious damage or gaining advantage. After entering Cape Fear, Raleigh turned south, but soon ran hard aground on a bar known as "the Rip". As the tide went out, the now unsupported weight of the ironclad's armored casemate, cannon, and machinery bore down heavily on the aft section of her keel. Unable to sustain the added weight pressure, Raleigh "broke her back", resulting in a total loss of the new ironclad after serving just one week in the Confederate Navy. Salvage crews reclaimed her iron plating, both her Brooke rifles, both smoothbore cannon, and shipped her boilers to CSS Chattahoochee, then being repaired at Columbus, Georgia. In 1994 the wreck was investigated by the North Carolina State Underwater Archaeology Unit with help from students of East Carolina University.