Кіріспе

Солтүстік Америкада, қосымша профессор, сондай-ақ қосымша лектор немесе қосымша оқытушы (жинап айтқанда, қосымша оқытушылар құрамы) – бұл шектеулі мерзімді келісімшарт бойынша, көбінесе бір семестрге жұмыс істейтін және тұрақты лауазымға үміткер бола алмайтын профессор.

Қосалқы жұмыс күшінің өсуі

1970 жылдары колледждер мен университеттер штаттан тыс оқытушыларды көбірек жұмысқа тартуды бастады. Бұл өзгерістерге түрлі түсіндірмелер берілді. Кейбірлер бұл практиканы әйелдерге толық профессорлық лауазымға жол берілмеген кездерге дейін, жартылай штатты оқытушыларды жұмысқа алумен байланыстырды, сондықтан бұл лауазымдар бастапқыда әйел оқытушылармен байланысты болды. Көптеген штаттан тыс оқытушылар толық уақытты, тұрақты профессорлармен үйленген және «жоғары білімнің үй шаруасындағы әйелдері» деп аталды. Басқалары университеттердің «әкімшілік шығындарды арзан еңбекпен өтеу үшін» штаттан тыс оқытушыларды жалдайтынын айтады. Мысалы, медициналық информатиканың негізін қалаушы Эдвард Х. Шортлифф 2011 жылға дейін Колумбия дәрігерлер мен хирургтар колледжінде қосымша оқытушы болып жұмыс істеді. Флориданың зейнеткер судьясы және «Халық соты» телешоуының жұлдызы Мэрилин Милиан 2013 жылдан бастап Майами университетінде сот ісін жүргізу дағдыларын қосымша оқытушы ретінде оқытты, ал музыкант Уэйн Хорвиц Корниш өнер колледжінде композициядан сабақ беретін қосымша оқытушы болып жұмыс істеді. Алайда, 1980 жылдардан бастап колледждер мен университеттер ақша үнемдеу үшін, толық немесе жартылай штатты қосымша еңбек күшін көбірек пайдалана бастады, оларға негізгі бакалавриат курстарын (мысалы, кіріспе математика немесе бірінші курс ағылшын тілі) оқытуды тапсырды. Штаттан тыс оқытушылардың кем дегенде магистр дәрежесі болса да, жалақысы салыстырмалы түрде төмен. Көптеген штаттан тыс оқытушылар академиялық өмір сүру үшін бірнеше мектепте бірден жұмыс істеуге мәжбүр. Штаттан тыс оқытушылардың жалақысы тұрақты профессорларға қарағанда әлдеқайда төмен; курсқа орташа төлем 2700 доллар. Мемлекеттік және қоғамдық колледждердегі штаттан тыс оқытушылардың жалақысы әртүрлі, бірақ 3 кредит сағатынан тұратын дәріс курсы үшін 1400 АҚШ долларына дейін төмен болуы мүмкін. Шығыс жағалауындағы көптеген жеке мекемелерде 3 кредит сағаттық курс үшін төлем шамамен 3000–4000 АҚШ долларын құрайды, ал 2014 жылғы деректер бойынша елі бойынша орташа төлем шамамен 2000–3000 АҚШ долларын құрады. Ағылшын тілі профессоры Уильям Паннапакердің айтуынша, сабақ дайындау, жұмыс уақытын, тапсырмаларды тексеру және басқа да міндеттерге жұмсалған уақытты ескергенде, штаттан тыс оқытушылардың жалақысы кейде ең төменгі жалақыдан да төмен болуы мүмкін. Кейбір штаттан тыс оқытушылар 25 жылға дейін бір жұмыс берушіде жұмыс істегенімен, денсаулық сақтану немесе зейнеткерлік жәрдемақысын алған жоқ. 2014 жылы үйсіз испан және итальян тілдерінің профессоры Мэри Фейт Серасоли Нью-Йорк штатының білім беру департаменті ғимаратының алдында наразылық акциясын өткізді. Штаттан тыс оқытушылардың жалақысын және еңбек жағдайларын жақсарту үшін ұйымдасуға қолдау білдіретін ұйымдардың қатарында Қызметкерлердің халықаралық кәсіби одағы, Біріккен болат жұмысшылары және Жаңа факультет көпшілігі қоры бар.

Кәсіподаққа кіру

Көбінесе, тұрақты емес оқытушылар жалақысы мен еңбек жағдайларын жақсарту мақсатында Американдық мұғалімдер федерациясы, Қызмет көрсету қызметкерлерінің халықаралық одағы және Біріккен автокөлік жұмысшылары сияқты кәсіподақтарға жүгіне бастады. Америка мұғалімдер федерациясының 150-ден астам филиалы бар.