Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Үшінші тараптың араласуынсыз басқару процесі
Process of governing without enforcement
Құрмет жүйесі, сенім жүйесі немесе адалдық жүйесі – сенімге, құрметке және адалдыққа негізделген түрлі іс-әрекеттерді жүзеге асырудың бір жолы. Құрмет жүйесі сондай-ақ, студенттер немесе тұтқындар сияқты адамдарға қатысты әдеттегі бақылаудан босатылған, бірақ босатылғандардың өздерінің құрметтерімен ережелерді сақтауға міндетті болатын жүйе. (Мысалы, түрме шаруашылықтары құрмет жүйесі бойынша жұмыс істей алады) Осылайша, оларға көрсетілген сенімді зәулімдікке салудан аулақ болады.
An honor system, trust system or honesty system is a way of running a variety of endeavors based on trust, honor, and honesty. The honor system is also a system granting freedom from customary surveillance (as to students or prisoners) with the understanding that those who are so freed will be bound by their honor to observe regulations (e. g. prison farms may be operated under the honor system), and will therefore not abuse the trust placed in them.
Білім
Америкадағы алғашқы құрмет жүйесін Томас Джефферсон Уильям және Мэри колледжінде, Джефферсонның бітірген орнында жазды. Кейбір колледждерде құрмет жүйесі емтихандарды бақылаусыз өткізу үшін қолданылады. Студенттер әдетте емтихан кезінде алдамайтындарын және рұқсат етілмеген ресурстарды пайдаланбайтындарын көрсететін құрмет кодексіне қол қояды. Мысалы, Вандербильт университетінде емтихан тапсыратын студенттер келесі уәдеге қол қоюға міндетті: «Мен студенттік құрметіммен осы емтиханда ешқандай көмек бермедім және алмадым». Құрмет кодексін бұзған кез келген студент Құрмет кеңесіне жіберіледі, ол оны тергеп, тиісті шараны анықтайды, ол курстан шығарудан бастап университеттен шығаруға дейін болуы мүмкін. Вирджиния университетінде емтихан тапсыратын студенттен де көмек беруге немесе алуға уәде беру талап етіледі және құрмет кодексін бұзудың бір ғана жазасы бар – университеттен шығару. Техас A&M университетінде де Құрмет жүйесі бар, онда: «Аггилер өтірік айтпайды, алдамайды, ұрламаиды және осы іспен айналысатындарға төзбейді». Бұл барлық емтихандардың басында жазылған. Кодекске сәйкес келмейтін студент Құрмет кеңесіне жіберіледі, олар жағдайдың ауырлығын және студентті қалай жазалау керектігін немесе шығару қажеттігін анықтайды. Солтүстік Каролина университетінің Чапел-Хиллдегі студенттері де студенттер басқаратын құрмет жүйесін сақтайды. Студенттер алдамауға, ұрламауға және өтірік айтпауға уәде беру арқылы университеттің беделін сақтайды. Вирджиния университетінен айырмашылығы, Чапел-Хиллдегі құрмет жүйесі түрлі санкцияларды қарастырады, ескертуден бастап шығаруға дейін. Вирджиния әскери институтында бір ғана Құрмет кодексі бар, онда кадеттің шығарылуы кезінде «барабан соғу» рәсімі әлі де өткізіледі.
The first honor system in America was penned by Thomas Jefferson at the College of William and Mary, Jefferson's alma mater. In some colleges, the honor system is used to administer tests unsupervised. Students are generally asked to sign an honor code statement that says they will not cheat or use unauthorized resources when taking the test. As an example, at Vanderbilt University students taking examinations are required to sign and include the following pledge: "On my honor as a student I have neither given nor received aid on this examination". Any student caught in violation of the Honor Code is referred to the Honor Council which investigates and determines the appropriate action, which can range from failing the course to expulsion from the university. At the University of Virginia a student taking an examination is also required to sign a pledge not to give or receive aid and there is one penalty for transgression of the honor code, dismissal from the university. Texas A&M also has an Honor System which states, Aggies do not lie, cheat or steal or tolerate those who do. This is listed at the beginning of all tests. Any student that does not follow the code is remanded to the Honor council so they can determine the severity of the case and how the student should be punished or if expulsion is necessary. The students at the University of North Carolina at Chapel Hill also maintain a student run honor system. Students maintain the integrity of the university by pledging not to cheat, steal or lie. Unlike the University of Virginia, the honor system at Chapel Hill allows for different sanctions, ranging from probation to expulsion. A single sanction Honor Code exists at the Virginia Military Institute, where a "drum out" ceremony is still carried out upon a cadet's dismissal.
Кішігірім сауда
Кейбір супермаркеттер желілері клиенттерге қолда ұсталатын штрихкод оқығыштарымен өздерінің азық-түліктерін сканерлеуге және оларды өздерінің арбаларына салуға мүмкіндік береді (өзін-өзі тексеруге қараңыз). Бұл жүйе клиенттерге азық-түлік тауарларын төлемей-ақ қаптарына салуға мүмкіндік берсе де, клиенттер кездейсоқ тексеруден өтуі мүмкін. Аталған жүйені сынап көрген супермаркеттер бұл тәжірибелі жүйенің ұрлықтың көбеюіне әкелмегенін хабарлады. Кейбір елдерде шаруалар өнімдерін бағасы жазылған күйінде үйлерінің жанындағы жол бойына қояды. Көшеден өтетін адамдар контейнерге ақша салып төлейді. Бұл жүйе Ирландия, Жаңа Зеландия, Австралия және Ұлыбританияда "адалдық қорабы" деп аталады. Тағы да басқа елдерде кішкентай, адамсыз дүкендер жұмыс істейді, онда клиенттер кіріп, қажетті заттарын алып, төлемақыны қауіпсіз контейнерге салуға болады.
Some supermarket chains allow customers to scan their own groceries with handheld barcode readers while placing them in their own carts (see self checkout). While the system gives customers the ability to place groceries in their bags without paying, and customers can be randomly audited, participating supermarkets have reported that this experimental system has not increased the amount of shoplifting. In some countries, farmers leave bags of produce beside the road outside their houses with prices affixed. Passers by pay by leaving cash in a container. In Ireland, New Zealand, Australia and the United Kingdom this is called the honesty box system. In other countries, small unmanned stores are run, where customers are able to enter, obtain what they need, and pay the bill in a secure container.
Қоғамдық денсаулық
COVID-19 пандемиясы кезінде көптеген адамдар вакцина салдырғаннан кейін, Ауруларды бақылау және алдын алу орталықтары толық вакцинацияланған адамдарға енді бетперде тағу міндетті емес деген ұсыным жасады. Көптеген жерлерде вакцина алмаған адамдардың бетперде тағып жүретініне сену үшін әдеттегі сенімге негізделді.
During the COVID 19 pandemic, as many people have received their vaccines, the Centers for Disease Control and Prevention issued guidance that fully vaccinated people no longer had to wear face masks. Many places relied on an honor system to trust that people who were not vaccinated continued to wear face masks.