Кіріспе

Иілгіш – белгілі бір еркіндік дәрежесінде икемділікке есептелген икемді элемент (немесе элементтердің жиынтығы). Иілгіштер – конструкторлардың (көбінесе механикалық инженерлердің) жобада реттеуге немесе икемділікке мүмкіндік беру үшін пайдаланатын құрылымдық ерекшелік.

Құрылыс аспектілері

Дәлдік техника саласында (әсіресе жоғары дәлдікті қозғалыс басқаруда) флекстердің бірнеше маңызды артықшылықтары бар. Ұстама немесе сүргі болған жағдайда жоғары дәлдікті реттеу тапсырмаларын орындау мүмкін болмайды. Сонымен қатар, дәстүрлі подшипниктер немесе сызықтық жылғыштар кері байланыс және сүргінің салдарынан орналасу гистерезисін жиі көрсетеді. Флекстерлер өте төменгі ажыратымдылық шегіне (кейбір жағдайларда нанометрлік өлшемдермен) жете алады, себебі олар көптеген бөліктердің (мысалы, шарлы подшипниктердегідей) беттік өзара әрекеттесуіне емес, иілгіш элементтердің иілуіне және/немесе бұрылуына негізделген. Осының арқасында флекстерлер интерферометрлер сияқты оптикалық құралдарда маңызды құрылымдық элементтер болып табылады. Олардың жұмыс принципіне байланысты, флекстерлер шектеулі ауқымдағы қозғалыстар үшін қолданылады және ұзақ қашықтықты немесе үздіксіз айналуды реттеуге жарамды емес. Сонымен қатар, материалдың деформациясын немесе шаршауын болдырмау үшін флекстерді жобалау кезінде ерекше күтім қажет, өйткені бұл екеуі де флекстер дизайнында болуы мүмкін қателік түрлері болып табылады.

Дизайн үлгілері

Тірі шаршы: Шаршырөліктің орнына қолданылатын иілу. Олардың қарапайымдылығы үшін бағаланады, себебі оларды бір материалдың бір бөлігіне енгізуге болады (мысалы, Тик-Так қораптың қақпағындағыдай). Жапырақты серіппе: Жапырақты серіппелер көлік құралдарының аспаларында кеңінен қолданылады. Жапырақты серіппелер – бір икемділік дәрежесі бар иілу жүйесінің мысалы. Flex Pivot: Үзіліссіз айналу компоненті, нақты реттеу қолданбаларында қолдануға арналған. NASA-ның Марсты зерттеу роверлері және Марс ғылыми зертханасының Curiosity ровері өз дөңгелектерінде дірілді оқшаулау және роверлер үшін аспа қызметін атқаратын иілулерді жасады.