Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Айналатын немесе сырғанатын компонент, өзгермелі қозғалысты ізбасарға (жақтауға) жеткізеді.
Rotating or sliding component that transmits variable motion to a follower
Кэм – механикалық байланыстағы айналатын немесе сырғанатын бөлік, ең көп айналу қозғалысын түзу сызықты қозғалысқа түрлендіру үшін қолданылады. Ол көбінесе айналатын дөңгелектің (мысалы, эксцентрлі дөңгелек) немесе біліктің (мысалы, дұрыс емес пішіндегі цилиндр) бір бөлігі болып табылады, ол дөңгелек жолының бір немесе бірнеше нүктесінде жақтауға соғылады. Кэм қарапайым тіс болуы мүмкін, мысалы, бу машинасының балғасына қуат импульстарын беру үшін қолданылады, немесе эксцентрлі диск немесе басқа пішін, ол ізбасардың тегіс алға-артқа қозғалысын тудырады, ал ізбасар – кэммен жанасатын жақтау. Кэм таймері де осыған ұқсас, және арзан электроника, микроконтроллерлер, интегралдық схемалар, бағдарламаланатын логикалық контроллерлер мен цифрлық басқару пайда болғанға дейін электр машиналарын басқару үшін кеңінен қолданылған (кір жуатын машинадағы электромеханикалық таймер – кең таралған мысал).
A cam is a rotating or sliding piece in a mechanical linkage used especially in transforming rotary motion into linear motion. It is often a part of a rotating wheel (e. g. an eccentric wheel) or shaft (e. g. a cylinder with an irregular shape) that strikes a lever at one or more points on its circular path. The cam can be a simple tooth, as is used to deliver pulses of power to a steam hammer, for example, or an eccentric disc or other shape that produces a smooth reciprocating (back and forth) motion in the follower, which is a lever making contact with the cam. A cam timer is similar, and were widely used for electric machine control (an electromechanical timer in a washing machine being a common example) before the advent of inexpensive electronics, microcontrollers, integrated circuits, programmable logic controllers and digital control.
Кескіндемелі білік
Кэмді айналмалы қозғалысты түзу-қайта түзу (немесе кейде дірілдемелі) қозғалысқа түрлендіретін құрылғы деп қарастыруға болады. Көбінесе автомобильдің кәмшафтысы осының мысалы болып табылады, ол қозғалтқыштың айналмалы қозғалысын цилиндрлердің сору және шығару клапандарын жұмыс істетуге қажетті түзу-қайта түзу қозғалысына айналдырады.
The cam can be seen as a device that converts rotational motion to reciprocating (or sometimes oscillating) motion. A common example is the camshaft of an automobile, which takes the rotary motion of the engine and converts it into the reciprocating motion necessary to operate the intake and exhaust valves of the cylinders.
Цилиндрлік шүмерек
Цилиндрлі камин немесе барабан тәрізді камин – ізбасары цилиндрдің бетімен қозғалатын камин. Ең көп таралған түрінде, ізбасар цилиндрдің бетінде ойылған жоғалауда қозғалады. Бұл каминдер негізінен айналу қозғалысын цилиндрдің айналу осіне перпендикуляр сызықтық қозғалысқа түрлендіру үшін қолданылады. Цилиндрдің бетінде бірнеше жоғалаулар болуы мүмкін және бірнеше ізбасарды қозғалтуға болады. Цилиндрлі каминдер цилиндрдің бірнеше айналымын қамтитын қозғалыстарды қамтамасыз ете алады және көбінесе нақты позициялауды қамтамасыз етеді, бұл ретте ізбасарды басқару бетімен байланыста ұстау үшін серіппе немесе басқа да құрылғылар қажет болмайды. Қолданылу аймақтарына станоктарды басқару, мысалы, поршенді аралар, және тізбекті берілістердегі ауыстыруды басқару барабандары, мысалы, қазіргі заманғы мотоциклдердегілер жатады. Бұл каминнің ерекше жағдайы – тұрақты қадам, онда ізбасардың орны айналумен сызықтық байланыста болады, мысалы, бұрандалы жетекте. Қолданбаның мақсаты мен егжей-тегжейі осы қолданбаны камин деп атауға әсер етеді, әйтпесе бұрандалы жіп деп атауға болады, бірақ кейбір жағдайларда номенклатура шатастыру тудыруы мүмкін. Цилиндрлі каминдерді шығысты екі кіріске сілтеме жасау үшін де қолдануға болады, мұнда бір кіріс – цилиндрдің айналуы, ал екіншісі – камин бойымен ізбасардың орны. Шығыс цилиндрдің радиалды бағытында болады. Бұрын олар басқару жүйелеріндегі арнайы функцияларда, мысалы, әскери кемелердегі қаруларды басқару механизмдері мен механикалық аналогтық компьютерлерде жиі қолданылатын. Екі кірісі бар цилиндрлі каминнің мысалы – көшірме станогы, мысалы, Клоц балта сабын жасау станогы, ол балта сабын станок механизмі үшін камин ретінде әрекет ететін үлгі бойынша кесіп алады.
A cylindrical cam or barrel cam is a cam in which the follower rides on the surface of a cylinder. In the most common type, the follower rides in a groove cut into the surface of a cylinder. These cams are principally used to convert rotational motion to linear motion perpendicular to the rotational axis of the cylinder. A cylinder may have several grooves cut into the surface and drive several followers. Cylindrical cams can provide motions that involve more than a single rotation of the cylinder and generally provide positive positioning, removing the need for a spring or other provision to keep the follower in contact with the control surface. Applications include machine tool drives, such as reciprocating saws, and shift control barrels in sequential transmissions, such as on most modern motorcycles. A special case of this cam is a constant lead, where the position of the follower is linear with rotation, as in a lead screw. The purpose and detail of implementation influence whether this application is called a cam or a screw thread, but in some cases, the nomenclature may be ambiguous. Cylindrical cams may also be used to reference an output to two inputs, where one input is the rotation of the cylinder and the other is the position of the follower along the cam. The output is radial to the cylinder. These were once common for special functions in control systems, such as fire control mechanisms for guns on naval vessels and mechanical analog computers. An example of a cylindrical cam with two inputs is provided by a duplicating lathe, an example of which is the Klotz axe handle lathe, which cuts an axe handle to a form controlled by a pattern acting as a cam for the lathe mechanism.
Бет камерасы
Беттік камера дискі бетінде жылғатын ізбасар арқылы қозғалыс жасайды. Ең көп таралған түрінде ізбасар ойық ішінде орналасқан, сондықтан тұтқын ізбасар радиалды қозғалысты оң қалпында қамтамасыз етеді, оны басқару бетімен байланыста ұстау үшін серіппе немесе басқа механизм қажет емес. Мұндай камераның әр бетінде әдетте бір ғана ізбасарға арналған ойық болады. Кейбір жағдайларда, бір элемент, мысалы, тісті дөңгелек, барабандық камера немесе басқа айналатын беті тегіс элемент, басқа мақсаттармен қатар беттік камера ретінде де жұмыс істей алады. Беттік камералар жабық қисық түріндегі ойық арқылы қайталамалы қозғалысты қамтамасыз ете алады немесе тоқтатылған ойық арқылы функцияны жасауға мүмкіндік береді. Функция жасауға қолданылатын камераларда толық функцияны қамту үшін бірнеше айналымдар қажет болатын ойықтар болуы мүмкін, мұндай жағдайда функция, әдетте, ойық өзімен-өзі қиылыспауы үшін кері айналуға тиіс, ал функцияның шығыс мәні сәйкес айналымдарда жеткілікті мөлшерде ерекшеленуі керек, яғни жақын ойық сегменттерін бөлетін жеткілікті материал болуы керек. Кездесетін түрі – тұрақты жетекші камера, онда ізбасардың орын ауыстыруы айналумен сызықтық байланысты, мысалы, орама тісті дөңгелектің орама тақтасы. Өзін-өзі қиып алуды талап ететін кері айналмайтын функцияларды арнайы ізбасар конструкцияларын қолдану арқылы жүзеге асыруға болады. Беттік камераның бір түрі камераның айналу осіне параллель қозғалыс жасайды. Көрінетін мысал – дәстүрлі терезе құлпы, онда камера төменгі жақтауының үстіне орнатылады, ал ізбасар – жоғарғы жақтаудағы ілгек. Бұл жағдайда камера терезені жабу үшін механикалық күшті арттыру үшін қолданылады, сондай-ақ үйкеліс күшінің арқасында кейбір құрттық тісті дөңгелектер сияқты өзін-өзі құлыптау әрекетін қамтамасыз етеді. Беттік камераларды бір шығысты екі кіріске сілтемелеу үшін де қолдануға болады, әдетте, бір кіріс – камераның айналуы, ал екіншісі – ізбасардың радиалды орны. Шығыс камера осіне параллель. Бұлар бұрын механикалық аналогтық есептеулерде және басқару жүйелеріндегі арнайы функцияларда кеңінен қолданылған. Бір айналу кірісі үшін үш шығысты жүзеге асыратын беттік камера – стереофонограф, онда салыстырмалы түрде тұрақты жетекші ойық стилусты және тонармды басқарады, ол рокерлік (тонарм) немесе сызықтық (сызықтық бақылау айналмалы дискі) ізбасар ретінде әрекет етеді, ал стилус ғана екі ортогоналды шығыс үшін ізбасар ретінде әрекет етеді, бұл аудио сигналдарды көрсетеді. Бұл қозғалыстар дискінің айналуына радиалды жазықтықта және дискі жазықтығына 45 градус бұрышта орналасқан (ойықтың бетіне перпендикуляр). Кейбір дискілерде тонармның орны басқару кірісі ретінде қолданылған, мысалы, құрылғыны өшіру немесе стектегі келесі дискіні жүктеу үшін, бірақ қарапайым құрылғыларда ескерілмеген.
A face cam produces motion by using a follower riding on the face of a disk. The most common type has the follower ride in a slot so that the captive follower produces radial motion with positive positioning without the need for a spring or other mechanism to keep the follower in contact with the control surface. A face cam of this type generally has only one slot for a follower on each face. In some applications, a single element, such as a gear, a barrel cam or other rotating element with a flat face, may do duty as a face cam in addition to other purposes. Face cams may provide repetitive motion with a groove that forms a closed curve or may provide function generation with a stopped groove. Cams used for function generation may have grooves that require several revolutions to cover the complete function, and in this case, the function generally needs to be invertible so that the groove does not self intersect, and the function output value must differ enough at corresponding rotations that there is sufficient material separating the adjacent groove segments. A common form is the constant lead cam, where the displacement of the follower is linear with rotation, such as the scroll plate in a scroll chuck. Non invertible functions, which require the groove to self intersect, can be implemented using special follower designs. A variant of the face cam provides motion parallel to the axis of cam rotation. A common example is the traditional sash window lock, where the cam is mounted to the top of the lower sash, and the follower is the hook on the upper sash. In this application, the cam is used to provide a mechanical advantage in forcing the window shut, and also provides a self locking action, like some worm gears, due to friction. Face cams may also be used to reference a single output to two inputs, typically where one input is the rotation of the cam and the other is the radial position of the follower. The output is parallel to the axis of the cam. These were once common is mechanical analog computation and special functions in control systems. A face cam that implements three outputs for a single rotational input is the stereo phonograph, where a relatively constant lead groove guides the stylus and tonearm unit, acting as either a rocker type (tonearm) or linear (linear tracking turntable) follower, and the stylus alone acting as the follower for two orthogonal outputs to representing the audio signals. These motions are in a plane radial to the rotation of the record and at angles of 45 degrees to the plane of the disk (normal to the groove faces). The position of the tonearm was used by some turntables as a control input, such as to turn the unit off or to load the next disk in a stack, but was ignored in simple units.
Жүрек пішінді шұңқыр
Бұл симметриялық жүрек пішіндес білік, роликтің қысымы арқылы білікті ұстап тұратын валдың белгілі бір орнына қайтару үшін қолданылады. Олар пошта бас кеңсесінің алғашқы үлгілерінде сағат уақытын Гринвич орташа уақытымен синхрондау үшін пайдаланылды, белсенді іздеуші нақты уақыт көзінен сигнал арқылы білікке автоматты түрде басқанда.
This type of cam, in the form of a symmetric heart, is used to return a shaft holding the cam to a set position by pressure from a roller. They were used on early models of Post Office Master clocks to synchronise the clock time with Greenwich Mean Time when the activating follower was pressed onto the cam automatically via a signal from an accurate time source.
Шалқардың құлап кетуі
Бұл типтегі камера, мысалы, механикалық уақыт өлшегіш сағаттарда, дәл түнгі жарты сағатта күндізгі механизмді іске қосу үшін қолданылды. Ол 24 сағат ішінде спираль тәрізді жолмен көтерілетін, соңынан тік түсетін және күндізгі механизмді іске қосатын ізбасардан тұрды. Уақыттың дәлдігі қажет болған жағдайларда, мысалы, сағаттарда, мұндай камералар көбінесе шеберлікпен жасалған. Олар дөңгелекті ізбасарды салмақты көтеру үшін, жолының көп бөлігінде толық биіктігіне дейін, ал соңғы бөлігінде ғана салмақты өткір жиекті қатты ізбасарға беру үшін орналастырылған. Бұл салмақтың дәл сәтте түсуін қамтамасыз етіп, уақытты дәл анықтауға мүмкіндік берді. Бұл екі бұранда тәрізді камераны біріктіру арқылы жүзеге асырылды, бірінші камераға дөңгелекті ізбасар, ал екінші камераға қатты ізбасар орнатылды, бірақ екінші камераның профилімен жанаспады. Осылайша, бастапқыда дөңгелекті камера салмақты көтеріп, жүгірудің соңғы бөлігінде дөңгелекті емес камераның профилі бірінші камерадан жоғары көтеріліп, қатты ізбасар салмақты өз мойнына алды.
This type of cam was used for example in mechanical timekeeping clocking in clocks to drive the day advance mechanism at precisely midnight and consisted of a follower being raised over 24 hours by the cam in a spiral path which terminated at a sharp cut off at which the follower would drop down and activate the day advance. Where timing accuracy is required as in clocking in clocks these were typically ingeniously arranged to have a roller cam follower to raise the drop weight for most of its journey to near its full height, and only for the last portion of its travel for the weight to be taken over and supported by a solid follower with a sharp edge. This ensured that the weight dropped at a precise moment, enabling accurate timing. This was achieved by the use of two snail cams mounted coaxially with the roller initially resting on one cam and the final solid follower on the other but not in contact with its cam profile. Thus the roller cam initially carried the weight, until at the final portion of the run the profile of the non roller cam rose more than the other causing the solid follower to take the weight.
Сызықтық камера
Сызықтық камера – камера элементі айналмауға, тіке сызықта қозғалатын камера. Камера элементі көбінесе пластина немесе блок болып келеді, бірақ кез келген қималы формада да болуы мүмкін. Басты ерекшелігі – кіріс айналмалы емес, сызықтық қозғалыс болып табылады. Камера профилі пластинаның немесе блоктың бір немесе бірнеше жиегіне ойылып жасалуы мүмкін, элемент бетінде бір немесе бірнеше ойық немесе тесік болуы мүмкін, тіпті бірнеше кірісі бар камераның беттік профилі де болуы мүмкін. Сызықтық камераны жасау процесі айналатын камераны жасауға ұқсас, бірақ толықтай бірдей емес. Сызықтық камераның кең таралған мысалы – құлып кілті. Кілт ішіндегі штырғылар (пиндер) ізбузарлар рөлінде әрекет етеді. Бұл қасиет кілт көшіру машинасында кілтті көшіру кезінде жақсы көрініс береді, онда бастапқы кілт жаңа кілтті кесуге бақылаушы камера ретінде қолданылады.
A linear cam is one in which the cam element moves in a straight line rather than rotates. The cam element is often a plate or block but may be any cross section. The key feature is that the input is a linear motion rather than rotational. The cam profile may be cut into one or more edges of a plate or block, may be one or more slots or grooves in the face of an element, or may even be a surface profile for a cam with more than one input. The development of a linear cam is similar to, but not identical to, that of a rotating cam. A common example of a linear cam is a key for a pin tumbler lock. The pins act as followers. This behavior is exemplified when the key is duplicated in a key duplication machine, where the original key acts as a control cam for cutting the new key.
Тарих
Қамырлы механизмдер шамамен б.з.д. 600 жылы Қытайда, қамыр пішіндес серіппелі қолмен арбалет түрінде пайда болды. Алайда, осы механизм өз осімен айналмады және дәстүрлі қытай технологиясы үздіксіз айналатын қамырларды көп пайдаланбады. Дегенмен, кейінгі зерттеулер мұндай механизмдердің өз осімен айналатынын көрсетті. Сондай-ақ, соңғы зерттеулер Хуан Цзи Синь Луньде жазылғандай, Батыс Хан әулетінің соңғы кезеңінде (б.з.д. 206 – 8 ж.) сумен жұмыс істейтін соққыштарында қамырлар қолданылғанын көрсетеді. Сумен жұмыс істейтін соққыштар туралы мәліметтер кейінгі жазбаларда да кездеседі, мысалы, Цзинь Жу Гонг Цзань және Тянь Гонг Кай Ву сияқты көптеген жазбаларда айтылған. Тан әулеті кезінде сумен жұмыс істейтін астрономиялық құралдағы ағаш сағат, сумен жұмыс істейтін армиллярлық сферадағы серіппелер, бес дөңгелекті құммен жұмыс істейтін сағаттағы автоматты дабыл, айналмалы шамдағы жасалма қағаз мүсіндер – барлығы қамырлы механизмдерді пайдаланды. Қытайдың қоңырау мен гонг механизмін қолданатын жол көрсеткіші (одометр) де Сун Шиде сипатталғандай, қамыр болып табылады. Нонгшу кітабында сумен жұмыс істейтін желдеткіштің тік дөңгелегі де қамыр екені айтылған. Осы мысалдардың ішінде сумен жұмыс істейтін соққыш пен сумен жұмыс істейтін желдеткіште екі қамырлы механизм бар. Ұздіксіз айналатын және машинаның құрамдас бөлігі ретінде жұмыс істейтін қамырлар б.з.д. 3 ғасырдан бастап эллинистік сумен жұмыс істейтін автоматтарға орнатылды. Аль Джазари мен Шоштаридің механизмдерінде де қамыр мен қамыр білігі пайда болды, олар өз автоматтарында қолданды (1206 ж. сипатталған). Қамыр мен қамыр білігі 14 ғасырдан бастап еуропалық механизмдерде пайда болды. Уолдо Дж. Келли (Electrical Apparatus Company) 1956 жылы АҚШ-та механикалық инженерлік және қару-жарақ саласында қолдану үшін реттелетін қамырды патенттеді.
Cam mechanisms appeared in China at around 600 BC in the form of a crossbow trigger mechanism with a cam shaped swing arm. However, the trigger mechanism did not rotate around its own axis and traditional Chinese technology generally made little use of continuously rotating cams. Nevertheless, later research showed that such cam mechanisms did in fact rotate around its own axis. Likewise, more recent research indicates that cams were used in water driven trip hammers by the latter half of the Western Han Dynasty (206 BC – 8 AD) as recorded in the Huan Zi Xin Lun. Complex pestles were also mentioned in later records such as the Jin Zhu Gong Zan and the Tian Gong Kai Wu, amongst many other records of water driven pestles. During the Tang dynasty, the wooden clock within the water driven astronoical device, the spurs inside a water driven armillary sphere, the automated alarm within a five wheeled sand driven clock, artificial paper figurines within a revolving lantern, all utilized cam mechanisms. The Chinese hodometer which utilized a bell and gong mechanism is also a cam, as described in the Song Shi. In the book Nongshu, the vertical wheel of a water driven wind box is also a cam. Out of these examples, the water driven pestle and the water driven wind box both have two cam mechanisms inside. Cams that rotated continuously and functioned as integral machine elements were built into Hellenistic water driven automata from the 3rd century BC. The cam and camshaft later appeared in mechanisms by Al Jazari and Shooshtari, who used them in their automata, described in 1206. The cam and camshaft appeared in European mechanisms from the 14th century. Waldo J Kelleigh of Electrical Apparatus Company patented the adjustable cam in the United States in 1956 for its use in mechanical engineering and weaponry.