Климаттық өзгерістер: IPCC-нің үшінші бағалау есебі (2001)

Кіріспе

Климаттың өзгеруі жөніндегі ғылыми және әлеуметтік-экономикалық ақпаратты БҰҰҮК бағалауы

БҰҰҮК-тің үшінші бағалау есебі (TAR), Climate Change 2001, – климаттың өзгеруі жөніндегі қолда бар ғылыми және әлеуметтік-экономикалық ақпаратты БҰҰҮК бағалауы. БҰҰҮК мәлімдемелері немесе TAR ақпараты жиі ғаламдық жылыну мәселесіндегі ғылыми консенсусқа сілтеме ретінде қолданылды. Үшінші бағалау есебі 2001 жылы аяқталды және төрт есептен тұрады, олардың үшеуі Жұмыс топтарынан: I Жұмыс тобы: Ғылыми негіздер; II Жұмыс тобы: Әсерлері, бейімделу және осалдық; III Жұмыс тобы: Жеңілдету шаралары; Синтездік есеп. TAR-дың бірқатар қорытындылары олардың дұрыс болу ықтималдығын сандық тұрғыда бағалайды, мысалы, дұрыс болу ықтималдығы 66%-дан жоғары. Бұл – барлық қолда бар деректерді сараптап бағалауға негізделген «Байес» ықтималдылықтары. Синтездік есептегі «нақты тұжырымдар» мыналарды қамтиды: «Бақылаулар Жер бетінің жылынып жатқанын көрсетеді. Әлемдік деңгейде 1990-жылдар құралдармен өлшенген деректер бойынша ең жылы онжылдық болды». Антропогендік (яғни, адамның қызметінен туындаған) парниктік газдардың атмосферадағы концентрациясы айтарлықтай артты.

Тұжырымдамалық есеп

TAR синтездік баяндамасы TAR-дың негізгі қорытындылары мен белгісіздіктерін қамтитын шолуды ұсынады. TAR-дың "сенімді қорытындылары" мыналарды қамтиды:

Болжамдар

Алдын ала болжамдар климаттың өзгеруінің болашақтағы ықтимал әсерлерін, мысалы, жаһандық орташа температура мен теңіз деңгейінің өзгеруін анықтау үшін қолданылады. TAR есебінде "ұсынылу" сөзі "болжам" сөзінен артықшылыққа ие. Бұл себепті, болашақтағы климаттың көптеген өзгерулері жоғары дәрежеде белгісіз. Мысалы, климаттың өзгеруіне қатысты болжамдар, болашақтағы парниктік газдар шығарындыларының өте белгісіз өзгеруіне байланысты. TAR болашақтағы жаһандық орташа температураның өзгеруіне сәйкес әсерлерді ұсынуда. Басқа болжамдар IPCC әзірлеген сценарийлерге негізделген. IPCC адамның қызметінен туындаған жылытуға әсер ететін газдар мен аэрозольдердің болашақтағы шығарындыларының өзгеруін бағалайтын 40 түрлі сценарийді ("SRES" сценарийлері) жариялады. SRES сценарийлері болашақ әлеуметтік және экономикалық дамудағы кең ауқымды ықтимал өзгерістерді ұсынуда. IPCC 40 SRES сценарийлеріне ықтималдықтарды тағайындаған жоқ. Бірақ кейбір SRES сценарийлері басқаларына қарағанда орын алуы мүмкін деген пікірлер айтылды.

Ғылыми пікір

IPCC ғылыми қауымдастықпен қолдауға ие. Мысалы, 2001 жылдың мамыр айында Австралия, Бельгия, Бразилия, Канада, Кариб бассейні, Қытай, Франция, Германия, Үндістан, Индонезия, Ирландия, Италия, Малайзия, Жаңа Зеландия, Швеция және Ұлыбритания ғылым академиялары бірлескен қолдау мәлімдемесі жариялады. Онда былай делінген: "Біз IPCC-ні климаттың өзгеруі мен оның себептері туралы ақпараттың әлемдегі ең сенімді көзі деп танимыз және оның келісімге қол жеткізу әдісін қолдаймыз". Климаттың өзгеруіне байланысты ғылыми сараптама жасау. АҚШ Ұлттық зерттеулер комитетінің (2001) бағалауының бір бөлігі ТР-дағы I жұмыс тобының (WG I) дайындаған есебін қарастырады. I жұмыс тобының ТРТ-ға қосқан үлесі климаттық жүйе мен климаттың өзгеруінің физикалық ғылыми аспектілерін бағалайды. АҚШ NRC (2001) "соңғы 50 жылда байқалған жылынудың көп бөлігі парниктік газ концентрациясының артуына байланысты болуы мүмкін деген IPCC-нің қорытындысы, осы мәселе бойынша ғылыми қауымдастықтың қазіргі ой-пікірін дәл көрсетеді" деп мәлімдеді. АҚШ NRC (2001) үкіметтердің климаттың өзгеруіне байланысты ғылымдағы белгісіздіктерді жақсы түсіну қажеттігін атап көрсетті. АҚШ NRC (2001) келтірген мысал Австралия ғылым академиясы, Бельгияның ғылым және өнер жөніндегі корольдік фламанд академиясы, Бразилия ғылым академиясы, Канаданың корольдік қоғамы, Кариб теңізіндегі ғылым академиясы, Қытай ғылым академиясы, Франция ғылым академиясы, Германияның табиғат ғалымдары академиясы Леопольдина, Үндістанның ұлттық ғылым академиясы, Индонезия ғылым академиясы, Корольдік Ирландия академиясы, Accademia Nazionale dei Lincei (Италия), Малайзия ғылым академиясы, Жаңа Зеландия корольдік қоғамының академиялық кеңесі, Швеция корольдік ғылым академиясы және Ұлыбританияның Корольдік қоғамы жасады. TAR сондай-ақ Канаданың Климат және атмосфералық ғылымдар қоры, Канаданың метеорологиялық және океанографиялық қоғамы және Еуропалық геоғылыми одақ тарапынан бекітілді ("IPCC-нің бекіткендеріне" сілтеме жасаңыз). 2001 жылы АҚШ Ұлттық зерттеулер кеңесі (US NRC) I жұмыс тобының (WGI) ТРТ-ға қосқан үлесін бағалаған есеп дайындады. АҚШ NRC (2001) WGI бағалауымен "жалпы алғанда келіседі" және толық WGI есебін "климат ғылымы саласындағы зерттеулердің тамаша жиынтығы" деп сипаттады. IPCC авторы Ричард Линдзен ТРТ-ны бірнеше рет сынады. Линдзен өзінің сын-пікірлерінің бірі ретінде WGI-ның саясаткерлерге арналған жинақтамасының (SPM) WGI-ның толық есебін дұрыс қорытпағанын айтты. Линдзеннің SPM-ге қатысты сын-пікірлеріне жауап берілді. Хоутон SPM-ге әлемнің көптеген үкіметтерінің делегаттары келіскенін және SPM-ге кез келген өзгерістерді ғылыми дәлелдермен растау қажеттігін атап өтті. Тренберт WGI SPM-ның жобасын дайындау кезінде кейбір үкіметтік делегациялар "есептегі хабарларды жұмсартуға және мүмкін жасыруға" тырысқанын мәлімдеді. WGI SPM және техникалық қорытынды толық WGI есебімен "сәйкес" деп қорытындыланды. АҚШ NRC (2001) IPCC жұмысының кейбір аспектілерімен келіспейтіндер бар. Бәлкім, ең танымал Ричард Линдзен, онда IPCC жұмысына сын айтылған, оның ішінде ТРТ-да қолданылатын "SRES" парниктік газдар шығарындыларының сценарийлері бар. Экономикалық мәселелер жөніндегі арнайы комитет Лордтар палатасының мүшелерінен тұрады, ол үкіметтік заңнаманы зерттейді және дауыс береді. EAC (2005) жасаған сын-пікірлердің бірі - саясаткерлерге арналған II жұмыс тобының жинақтамасы мен толық WGII есебіндегі мәлімдеме арасындағы анық сәйкессіздік: "Саясат жасаушыларға арналған IPCC жинақтамасында экономикалық зерттеулер залалды төмен бағалайды делінген, ал тарауда бұл бейімділіктің бағыты белгісіз" делінген. Ұлыбритания үкіметі EAC (2005) есебіне жауап берді, бірақ IPCC процедураларын жалпы қолдады. Ұлыбритания үкіметі EAC (2005) жасаған ТРТ-ға қатысты басқа да сын-пікірлерді жоққа шығарды.

The IPCC is backed by the scientific community. For example, a joint statement of support was issued in May 2001 by the science academies of Australia, Belgium, Brazil, Canada, the Caribbean, China, France, Germany, India, Indonesia, Ireland, Italy, Malaysia, New Zealand, Sweden and the UK. It states: "We recognise the IPCC as the world's most reliable source of information on climate change and its causes, and we endorse its method of achieving consensus." to produce an assessment of climate change science. Part of the assessment by US NRC (2001) looks at the report produced by Working Group I (WG I) in the TAR. Working Group I's contribution to the TAR assesses the physical scientific aspects of the climate system and climate change. US NRC (2001) state that "[the] IPCC's conclusion that most of the observed warming of the last 50 years is likely to have been due to the increase in greenhouse gas concentrations accurately reflects the current thinking of the scientific community on this issue." US NRC (2001) emphasise the need for governments to have a good understanding of uncertainties in climate change science. The example cited by US NRC (2001)

The joint statement was made by the Australian Academy of Science, the Royal Flemish Academy of Belgium for Science and the Arts, the Brazilian Academy of Sciences, the Royal Society of Canada, the Caribbean Academy of Sciences, the Chinese Academy of Sciences, the French Academy of Sciences, the German Academy of Natural Scientists Leopoldina, the Indian National Science Academy, the Indonesian Academy of Sciences, the Royal Irish Academy, Accademia Nazionale dei Lincei (Italy), the Academy of Sciences Malaysia, the Academy Council of the Royal Society of New Zealand, the Royal Swedish Academy of Sciences, and the Royal Society (UK). The TAR has also been endorsed by the Canadian Foundation for Climate and Atmospheric Sciences, Canadian Meteorological and Oceanographic Society, and European Geosciences Union (refer to "Endorsements of the IPCC"). In 2001, the US National Research Council (US NRC) produced a report that assessed Working Group I's (WGI) contribution to the TAR. US NRC (2001) "generally agrees" with the WGI assessment, and describes the full WGI report as an "admirable summary of research activities in climate science". IPCC author Richard Lindzen has made a number of criticisms of the TAR. Among his criticisms, Lindzen has stated that the WGI Summary for Policymakers (SPM) does not faithfully summarize the full WGI report. has responded to Lindzen's criticisms of the SPM. Houghton has stressed that the SPM is agreed upon by delegates from many of the world's governments, and that any changes to the SPM must be supported by scientific evidence. Trenberth has stated that during the drafting of the WGI SPM, some government delegations attempted to "blunt, and perhaps obfuscate, the messages in the report". concluded that the WGI SPM and Technical Summary are "consistent" with the full WGI report. US NRC (2001) who disagree with aspects of the IPCC's work. Perhaps the best known is Richard Lindzen, contains criticisms of the IPCC's work, including the "SRES" greenhouse gas emissions scenarios, which are used in the TAR. The Economic Affairs Select Committee is made up of members of the House of Lords, which scrutinizes and votes on government legislation. One of the criticisms made by the EAC (2005) is an apparent inconsistency between the Working Group II Summary for Policymakers and a statement made in the full WGII report: "The IPCC Summary for policy makers says that economic studies underestimate damage, whereas the chapter says the direction of the bias is not known." The UK Government issued a response to the report by EAC (2005). but remained generally supportive of the IPCC's procedures. The UK Government rebutted a number of other criticisms of the TAR which were made by the EAC (2005).

"Хоккей таяғы" графигінің талқылануы

Үшінші бағалау есебінде (TAR) «Мың жылдық Солтүстік жарты шар температурасының реконструкциясы» деп аталатын график келтірілген. Бұл график 1999 жылғы Майкл Э. Манн, Реймонд С. Брэдли және Малкольм К. Хьюздің (MBH99) жұмысына негізделген. Бұл график 1995 жылғы IPCC-нің екінші бағалау есебіндегі 3.20-суреттегі ұқсас графикті кеңейтіп, температура бірліктері жоқ бірінші бағалау есебіндегі схемадан ерекшеленді. Алайда, ол соңғы 1000 жылдағы жаһандық температураның үлкен өзгеруін және Орта ғасырлық жылы кезеңдегі температураның 20-ғасырдың ортасымен салыстырғанда жоғары болғанын көрсетті. Схема нақты деректерге негіделмеген, ол Англияның орталық бөлігіндегі температураның диаграммасы негізінде құрастырылған, ал температура көрсеткіштері Англиядағы орта ғасырлық шарап бақтарының құжаттамалық деректеріне сәйкес арттырылған. Бұл арттыруға қарамастан, Орта ғасырлық жылы кезеңде көрсетілген ең жоғары температура 2007 жылы Англияның орталық бөлігінде тіркелген температураға жетпеді. Бұл зерттеулердің нәтижелері қазіргі жылыну кезеңінің 1000-1900 жылдар аралығындағы температурамен салыстырғанда ерекше екенін көрсетіп, MBH99 негізіндегі график кеңінен таралды. Жоба кезеңінде де бұл тұжырымға қарсылар наразылық білдірді: 2000 жылдың мамыр айында Фред Сингердің «Ғылым және экологиялық саясат» жобасы Вашингтондағы Капитолий төбесінде баспасөз мәслихатын өткізді, онда график туралы пікірлер айтылды. Вибьёрн Карлен мен Сингер 2000 жылдың 18 шілдесінде АҚШ Сенатының Сауда, ғылым және көлік комитетінің отырысында графикке қарсы пікір білдірді. «Дұрыс емес пікір білдіруші» Джон Лоуренс Дейли IPCC 1990 жылғы схеманың өңделген нұсқасын ұсынды, оны қате түрде IPCC 1995 жылғы есепте пайда болған деп көрсетті, сондай-ақ «IPCC 1995 жылғы есепте бұрынғы көзқарасынан бас тартып, «Хоккей таяғын» жаңа ортодоксалдық ретінде ұсынды, 1995 жылғы есебінен бері болған күрт өзгеріске түсініксіздік танытпай» деді. MBH99 реконструкциясын сынға алған мақала, Soon және Baliunas дауларында тез арада күшін жойды, және Буш әкімшілігі осы сынды қолдады. АҚШ республикалық сенаторы Джеймс Инхоф Сенатта сөйлеген сөзінде «адамның жаһандық жылынуы – американ халқына жасалған ең үлкен алаяқтық» деді. «Хоккей таяғы» графигін жасау үшін қолданылған деректер мен әдістеме Стивен МакИнтайр мен Росс МакКитриктің мақалаларында сынға алынды, ал бұл мақалалардағы сын басқа зерттеулер арқылы қаралып, МакИнтайр мен МакКитриктің әдістемесіндегі қателер көрсетілді. 2005 жылдың 23 маусымында Энергетика және сауда жөніндегі палата комитетінің төрағасы Джо Бартон, қадағалау және тергеу жөніндегі кіші комитет төрағасы Эд Уитфилдпен бірлесіп, Манн, Брэдли және Хьюзден климат зерттеулері туралы толық деректерді, сондай-ақ олардың қаржылық жағдайы мен мансабы туралы жеке ақпаратты талап ететін хат жазды. Палатаның ғылым комитетінің төрағасы Шервуд Болерт бұл «жалған және заңсыз тергеу» екенін, оның мақсаты ғалымдарды қорқыту екенін айтты, және оның өтініші бойынша АҚШ Ұлттық ғылым академиясы Ұлттық зерттеу кеңесін арнайы тергеу құруға дайындады. Ұлттық зерттеу кеңесінің есебінде кейбір статистикалық кемшіліктер бар екені, бірақ олар графикке елеулі әсер етпегені, және графиканың жалпы алғанда дұрыс екені айтылды. 2006 жылы Nature журналына жазған хатында Манн, Брэдли және Хьюз олардың бастапқы мақаласында «неғұрлым сенімді тұжырымдарға жету үшін кең таралған жоғары ажыратылатын деректер қажет екені» және бұл белгісіздіктер «мақаланың мәні» болғанын атап өтті.

The third assessment report (TAR) prominently featured a graph labeled "Millennial Northern Hemisphere temperature reconstruction" based on a 1999 paper by Michael E. Mann, Raymond S. Bradley and Malcolm K. Hughes (MBH99), which has been referred to as the "hockey stick graph". This graph extended the similar graph in Figure 3.20 from the IPCC Second Assessment Report of 1995, and differed from a schematic in the first assessment report that lacked temperature units, but appeared to depict larger global temperature variations over the past 1000 years, and higher temperatures during the Medieval Warm Period than the mid 20th century. The schematic was not an actual plot of data, and was based on a diagram of temperatures in central England, with temperatures increased on the basis of documentary evidence of medieval vineyards in England. Even with this increase, the maximum it showed for the Medieval Warm Period did not reach temperatures recorded in central England in 2007. These studies were widely presented as demonstrating that the current warming period is exceptional in comparison to temperatures between 1000 and 1900, and the MBH99 based graph featured in publicity. Even at the draft stage, this finding was disputed by contrarians: in May 2000 Fred Singer's Science and Environmental Policy Project held a press event on Capitol Hill, Washington, D. C., featuring comments on the graph Wibjörn Karlén and Singer argued against the graph at a United States Senate Committee on Commerce, Science and Transportation hearing on 18 July 2000. Denialist John Lawrence Daly featured a modified version of the IPCC 1990 schematic, which he mis identified as appearing in the IPCC 1995 report, and asserted that "Overturning its own previous view in the 1995 report, the IPCC presented the 'Hockey Stick' as the new orthodoxy with hardly an apology or explanation for the abrupt U turn since its 1995 report". Criticism of the MBH99 reconstruction in a review paper, which was quickly discredited in the Soon and Baliunas controversy, was picked up by the Bush administration, and a Senate speech by US Republican senator James Inhofe alleged that "manmade global warming is the greatest hoax ever perpetrated on the American people". The data and methodology used to produce the "hockey stick graph" was criticized in papers by Stephen McIntyre and Ross McKitrick, and in turn the criticisms in these papers were examined by other studies and comprehensively refuted by , which showed errors in the methods used by McIntyre and McKitrick. On 23 June 2005, Rep. Joe Barton, chairman of the House Committee on Energy and Commerce, wrote joint letters with Ed Whitfield, chairman of the Subcommittee on Oversight and Investigations, demanding full records on climate research, as well as personal information about their finances and careers, from Mann, Bradley and Hughes. Sherwood Boehlert, chairman of the House Science Committee, said this was a "misguided and illegitimate investigation" apparently aimed at intimidating scientists, and at his request the U. S. National Academy of Sciences arranged for its National Research Council to set up a special investigation. The National Research Council's report agreed that there were some statistical failings, but these had little effect on the graph, which was generally correct. In a 2006 letter to Nature, Mann, Bradley, and Hughes pointed out that their original article had said that "more widespread high resolution data are needed before more confident conclusions can be reached" and that the uncertainties were "the point of the article".

Теңіз деңгейінің көтерілу болжамы

Ғылыми зерттеулердің бір мысалы – IPCC-нің бұрынғы бағалаулары қауіптер мен тәуекелдерді жоғары бағалаудың орнына, оларды төмен бағалағандығын көрсететін теңіз деңгейінің күтілетін көтерілуі туралы зерттеу. Зерттеушілердің талдауы "Климаттық өзгерістер жөніндегі үкіметаралық комиссияның (IPCC) мүмкін болатын сценарийларына қолданғанда, 2100 жылы теңіз деңгейі 1990 жылғы деңгейден 0,5–1,4 м (50–140 см) жоғары болады деп болжады. Бұл көрсеткіштер IPCC-нің 2001 жылы жарияланған үшінші бағалау есебінде көрсетілген 9–88 см-ден әлдеқайда көп". Мұның себебі, ішінара, климат туралы адамның білімінің артуы болуы мүмкін. Атмосфералық зерттеулер ұлттық орталығының қызметкері Грег Холланд, Джим Хансеннің теңіз деңгейінің бірнеше метрге көтерілуін зерттеген жұмысын қарап шығып, "IPCC-де теңіз деңгейінің көтерілуі өте консервативті сан екендігіне еш күмән жоқ, сондықтан шындық IPCC мен Джимнің арасында жатыр" деп мәлімдеді.