Кіріспе

DC Comics көркем әйел кейіпкері
DC Comics әйел кейіпкерлері

Супержанна – DC Comics-тен шыққан бірнеше көркем әйел кейіпкерлерінің аты. Олардың көпшілігі, Супергерл сияқты, Суперменге ұқсас қабілеттерге ие, мысалы, ұшу, зақым келмейтін күш және артық күш. 1942 жылы DC Comics бұл атауды сауда белгісі ретінде тіркеді және бәсекелес компаниялардың оны пайдалануын болдырмау үшін «Супержанна» деген атпен құрылымдық басылым (тек заңдық мақсаттар үшін жарыққа шығарылған) жасалды. Мұқабасы More Fun Comics #73 журналының көшірмесі болды, ал ішкі мазмұны Action Comics журналының үшінші санының қайта басылымы еді. Супержаннаның алғашқы нақты пайда болуы Action Comics #60 (1943 жылдың мамыры) журналында болды.

Лоис Лейн

"Супержаннаның" DC комиксіндегі алғашқы пайда болуы 1943 жылғы мамыр айында Джерри Сигел мен Джордж Руссостың *Action Comics* #60 комиксінде болды. Онда Лоис Лейн Суперменнен қан құю арқылы супер күшке ие болғанын түсінеді және Супержанна ретінде мансабын бастайды. 1947 жылғы *Superman* #45 (наурыз-сәуір 1947) комиксі "Лоис Лейн, Супержанна!" атты әңгімесінде осы тақырыпты қайта қарастырады. Бұл әңгімеде екі алдамшы сиқыршы Лоис Лейнге сиқырлап, оның супер күштері бар екеніне сендіреді. Супермен мәжбүр болып, супер жылдамдығын пайдаланып, Лоис Лейннің оқиғаларына көзге көрінбейтін түрде араласып, иллюзияны қолдайды. Ол сиқырдың әсері бұзылғанша Суперменнің костюміне ұқсас костюм киеді. *Action Comics* комиксіндегі бір әңгімеде Лоис Лекс Лютордың өнертабысының арқасында супер күшке ие болып, "Супержанна" ретінде қысқа ғана мансап бастайды. Кейінгі әңгімелерде Лоис супер күшке ие болып, "Супержанна" рөлінде көрінеді, бірақ олардың барлығы 1951 жылғы оқиға сияқты уақытша болады. Күштері әңгіменің соңында жоғалады. Мысалы, *Superman Family* #207 (мамыр-маусым 1981) комиксіндегі "Қиындық күштері" әңгімесінде Жердің екінші нұсқасынан келген Лоис Лейн күйеуінен (Жердің екінші нұсқасынан келген Суперменнен) күш алады. Өсімдік өлгенде, әсері кері қайтады. Тағы бір мысал – *Batman/Superman: World's Finest* мини-сериясы, онда Мистер Мкзизплтлк Лоисті костюм мен күштерге ие "Супержаннаға" айналдырады. *All Star Superman* #2 комиксінің соңында Лоис Лейнге Супермен жасаған "Экзо гендер" атты формула ұсынылады, ол оған 24 сағатқа оның күштеріне ие болуға мүмкіндік береді, соның арқасында ол Супержаннаға айналады. Жаңа криптондық күштерімен бірге болған оқиғалары кезінде ол "Самсон" және "Атлас" атты екі супер адамның қызығушылығына ие болады және оны Ультрасфинкс тұтқынға алады. Оның күші күн батқанда жоғалады. Оның костюмі Антиматериялық Әлемнің Супержаннасымен бірдей, бірақ Суперменнің түстерінде. Екі костюмның дизайнын да Франк Квители жасаған. Басқа да, DC үздіксіздігінен тыс, баламалы тарих немесе болашақтағы қиял әңгімелерінде Лоис Лейн супер күшке ие болады. Олардың бірінде Сэм Лейн ғалым және астрофизик болып табылады. Ол Жердің Күнінің жаңа ғаламшарға айналып, Күн жүйесінің жойылатынын біледі. Сэм мен оның әйелі Элла кішкентай қызы Лоисті жұлдыз кемесіне салып, оны Криптонға "қуат сәулесі" арқылы жібереді, бұл оған FTL жылдамдығымен саяхаттауға және сәбидің молекулалық биологиясын өзгертуге мүмкіндік береді. Бұл Лоисқа Криптонға жеткеннен кейін супер күштерді береді. Ол жерде "Канди Хан" ретінде асырап алынып, Криптонвилльдегі зоопарк күзетушісінің қызы болып өседі. DC үздіксіздігіндегі Супермен сияқты, Канди/Лоис супергерой мансабын бастайды, ал Лоис пен Супермен сияқты, Супермейд пен Кал Эл бір-біріне ғашық болады. Супермен сияқты, Супермейд те өзінің жойылған туған әлемінің ("жерлік", оқиғаның осы нұсқасында) бөлшектеріне сезімтал болады. Тағы бір қиял әңгімесінде Кларк Кент пен Лоис орын алмастырады, сондықтан ол Криптоннан, ал Кент – қарапайым адам, Лоис Лейн Криптон қызының құпия тұлғасы ма, жоқ па деген сұраққа қызығушылық танытады. 2016 жылы Лоис DC Rebirth жобасы аясында қайтадан Супержаннаға айналып, *Superwoman* комикстер сериясында пайда болады. Бұл серияда Супержанна кейіпкеріне арналған алғашқы үздіксіз комикстер сериясы жарық көрді. 2011 жылдың қыркүйегінде "Жаңа 52" жобасы DC үздіксіздігін қайта іске қосты. Бұл жаңа уақыт сызығында Лоис пен Лана супер күшке ие болды, себебі Жаңа 52 Суперменінің өлімінен туған күн энергиясының жарылысы осыған себеп болды. Нәтижесінде Лоис пен Лана Супержаннаға айналады, Лоис Суперменнің барлық күштеріне ие болады, ал Лана күн энергиясын сіңіріп, оны басқа түрлерге шығара алады. Кейін Лоис Жаңа 52 Супермені сияқты, әйел Биззаромен күрескен кезде қаза табады.

Лұма Лынай

Алыстағы Старил планетасынан келген Лұма Лайнай Суперменнің жүрегін жеңіп алады. Супермен сары күннен күш-қуат алғандай, Лұма да супер күш пен ұшу қабілетін қызғылт сары күннен алған. Олардың махаббаты ұзаққа созылмайды, себебі Лұма сары күннің сәулесінен қатты ауырып, көз жұмады, ал Супермен Жерді қорғаусыз қалдыра алмайды. Ол сырт келбетімен ересек Кара Зор-Элге ұқсайды, киімі де осыған ұқсас, бірақ көк және қызыл түстегі бесбұрышты S қалқанының орнына, Лұманың киімі ақ және жасыл түстегі дөңгелек S белгісімен.

Супержанды (Қылмыстық Синдикат)

Супержанна – Жер-3 планетасының әртүрлі нұсқаларындағы Чудо әйелдің бірнеше балама әлемдегі аналогтарының лақап аты, олардың бәрі де суперзұлымдар және Америка Қылмыскерлер Синдикатының мүшелері. Батыл әріптесінен өзгеше, бұл Супержанна қатыгездігімен және манипуляцияға бейімділігімен танымал, көбінесе өзінің күштерін жеке пайдасы, үстемдігі және зорлық-зомбылық үшін пайдаланады.

Жынысты алмастырған Супермен

Супермен #349 ("Ақ жолдың тұзағы!"), Супермен жұлдызаралық миссиядан оралып, Жердегі барлық адамның жынысы өзгергенін көреді. Олардың арасында Пенни Уайт (әйел Перри Уайт), Дженни Олсен (әйел Джими Олсен), Луис Лейн (ер Лойс Лейн), Батвумен (еркек Бэтмен емес, әйел Бэтмен), Керемет жауынгер (ер Керемет әйел; DC Comics сол кезде "Керемет адам" деген атты пайдалана алмады, себебі ол Marvel Comics-тің сауда белгісі болды), Қара Кондор (еркек Қара Канария), Суперлад (еркек Супергерл) және Суперменнің өзі (әйел әріптесі) бар. Параллель әлемге өтіп кеткенін ойлаған Супермен, өлшемдік порталды іздеп қайтадан ғарышқа ұшады, бірақ көрінбейтін тосқауылға кезеседi. Ол Супержанна мен Клара Кенттің (Супержаннаның болжамды құпия тұлғасы) екі бөлек адам екенін байқағанда, параллелизм бұзылғанын түсінеді. Супержаннамен бетпе-бет келгенде, ол бұл жынысы кері әлемде супер жау ретінде қарастырылатынын біледі, бұл Супержанна, Суперлад және Керемет жауынгермен шайқасқа әкеледі. Олар Суперменді тұтқындауға тырысып, Керемет жауынгер күзетке қояды, бірақ ол қашып, Керемет жауынгердің сиқырлы лассосын алып кетеді. Супермен өзінің жауы Мистер Мксизптлктің осы жынысы кері әлемнің артында тұрғанын анықтайды. Бұл Клара Кент пен Супержаннаның екі түрлі адам болуына байланысты болды. Алайда, Mxyzptlk-тің ең үлкен қатесі – Daily Planet-тің мүрдесіндегі Супержаннаның жауы галереясында өзіне жынысы кері әріптес табуға тым мақтанды болуы болды. Супержаннаның барлық жауы Суперменнің жауларына жынысы кері әріптестер болды (Лесли Лютор (Лекс Лютор), Бизаресс (Бизарро) және Ойыншық әйел (Ойыншық) Mxyzptlk-тен басқа). Супермен өзінің параллель әлемде емес, Жерде екенін, ал Mxyzptlk-тің сиқырымен осы Жер өзгергенін біледі. Wonder Warrior-дың сиқырлы лассосын пайдаланып, Mxyzptlk-тің атын кері айтқызып, оны туған өлшеміне қайтару арқылы, Mxyzptlk-тің сиқырының әсері (соның ішінде Супержаннаның болуы) жоғалып, Жер бұрынғы қалпына келеді. Кларк Кент кейпіне оралғанда, ол Луис Лейннің әлі де бар екеніне таңғалады, бірақ ол Лоис Лейннің туысы болып шығады. Кейінгі оқиғаларда, соның ішінде Countdown және The Multiverse, жынысы кері Супермен концепциясы қайта қарастырылып, ол Супержанна деп аталды, және бұл оқиғалар DC Multiverse-тің 11-ші Жерінде орын алады деп белгіленді.

Лорел Кент

Лорел есімді жаңа Супержанна, көрінеу, параллель Жерден (қазір Жер 11 деп аталады) шыққан Суперменнің әйел нұсқасы, алғаш рет «Супермен/Бэтмен» #23-#24 комиксінде пайда болды. Жер 11-нің балама әлемінде, «Ақ жолдың тұзағы» сияқты, Жаңа Жердегі тұрғындарға қатысты жыныс ауысқан кейіпкерлер бар: әйел Бэтмен (Бэтвумен), еркек Суперқыз (Суперлад) және «Қараңғы патшайым» деп аталатын әйел Darkseid. Қиындыққа дейінгі хронологияда «Лорел Кент» Суперменнің 30-шы ғасырдағы ұрпағының есімі болғандығы мәлім, ол кейде Супер Батырлар Легионы туралы оқиғаларда пайда болатын, бірақ кейін Лорел Гандпен ауыстырылды. 2007 жылдың желтоқсанында Супержанна мен Бэтвумен «Countdown Presents: The Search for Ray Palmer: Superwoman/Batwoman» #1 комиксінде ерекше көзге түсті. Бұл комикс Жер 11-ді жаңа DC Multiverse-тің бөлігі ретінде көрсетеді және Wonder Woman-ның еркек нұсқасын, Wonder Man-ды ұсынады, ол еркек амазондар қоғамынан шыққан. Сондай-ақ, бұл әлемнің «Амазонкалар шабуылда!» оқиғасының нұсқасы да бейнеленген. «The Multiversity» нұсқаулығында Flashpoint оқиғасынан кейін Жаңа Жерге көбірек ұқсас Жер 11 кейіпкерлерінің жаңа нұсқалары көрсетілді, олардың киімдері Жаңа Жердегі әріптестеріне ұқсас, бұл олардың әлеміне де Flashpoint оқиғасының әсер еткенін көрсетеді, бірақ бұл өзгерістердің нақты мәні әлі белгісіз. Жер 11-нің Акваженесі Multiversity оқиғасының нәтижесінде құрылған Justice League Incarnate командасының мүшесі болды. Ол Жер 11-нің Супержаннасына және басқа да Суперменнің балама нұсқаларына Пайғамбарлық деп аталатын бір құтқарушыдан қашып құтылуға көмектесті, ол олардың күштерін белгісіз болашақ қауіппен күресу үшін сарқуға тырысты. Акваженна, Супермен, Қытайдың Жаңа Супер адамы және Justice League Incarnate командасымен бірге Пайғамбарлық жеңіліске ұшырады, ал Супержанна мен басқа Суперменнің балама нұсқалары өз әлемдеріне және уақыттарына оралды.

Кристин Уэллс

Супержанның тағы бір нұсқасы, бұл жолы батыр кейіпкер, Кристайн Уэллс түрінде пайда болды, оны Супермен комикстерін жазушы Эллиот С! Маггин жасаған. Уэллс алғаш рет Маггиннің «Керемет дүйсенбі» романында пайда болды, бірақ кейіннен ол DC Comics Presents басылымдарында Супержан ретінде таныстырылды. Уэллс кейіпкері – Джимми Олсеннің 29 ғасырдан тараған ұрпағы. Уэллс 20 ғасырға уақыт саяхаты жасап, болашақтан әкелген технология оған супер қабілеттер сыйлайды. Осы кейіпкер «Супермен: Ертеңгі күні адамға не болды?» комиксінде қысқаша көрінеді, бұл оқиғаның жалғасуында проблема тудырады, себебі ол бұрыннан Джимми Олсеннің соңғы тағдырын – Перри Уайт сияқты көрнекті редактор болуын жариялаған еді.

Дана Дирден

Суперменге құмар жанкүйер Дана Дирден, Суперменге жақындау үшін Джимми Олсенмен кездесті, ал ол сәтті болмаған соң, оған Геркулестің күшін, Гермес жылдамдығын (және ұшу қабілетін), Зевстің найзағайларын және Хеймдалдың көру қабілетін сыйлайтын мистикалық артефактілерді ұрлады. Дана жасыл және қызғылт түсті киім киіп, тізеліктеріне "Суперәйел" деп жазылған, өзін Суперәйел деп атады және Суперменді өзіне ғашық етуге тырысты. Ол оның әрекеттерін қабылдамады, ал Джимми оны "Тұқым" деп атады. Ол Суперменнің өртеніп жатқан кемеден адамдарды құтқаруға көмектесуге асығып, жоғалып кетті. Супермен қызыл және көк энергия түрлеріне бөлінген кезде Суперәйел қайта оралып, Суперменнің бірі оның сезімін қайтарады деп үміттенеді, бірақ Максима араласып, телепатиясын қолданып, Суперәйелді оның махаббаты Суперменді жояды деп сендірді. Телепатиялық иллюзияның әсері бітіп, ол тағы да Суперменнің жүрегін жеңуге тырысты, бұл жолы оның қызыл және көк түсті костюміне ұқсас киім киіп, Суперменнің үйлену сақинасын таққан суретіне жауап ретінде оның әйелі екенін мәлімдеді. Кейін, DMN есірткісін қолданған адамдарға шабуыл болғанда – бұл есірткі пайдаланушыларын "сархош" болғанға дейін зұлымдарға айналдырды – Супермен оны DMN пайдаланушыларын тоқтатуға көмектесуге көндірді, егер ол оны шынымен сүйсе, оған қарсы тұрмай, оның міндетін орындауға көмектесерін айтты. Ол оны DMN пайдаланушыларынан қорғауға тырысып қаза тапты, өйткені ол Суперменнің сиқырға осал екенін білгендіктен, ол алаңдағанда, оның арқасына шабуыл жасауға асығып келген пайдаланушыдан қорғады.

Люси Лейн

Люси Лейн алғаш рет Супержанна ретінде «Суперқыз» (5-том) #35 (қаңтар 2009) санында пайда болды, оның костюмі қола дәуірінің Супержаннасы Кристин Уэллске еске түсіретін болды және криптониялық күштерді имитациялайтын қорғау өрісін қамтыды. Алайда, Люсидің кім екені оқиғаның соңына жақын ғана ашылды. Супержанна ретінде қызмет еткен кезінде ол әкесі, генерал Сэм Лейн тарапынан шантажға ұшырап, генерал Лейн мен Лекс Люторды тыңдап жүрген Агент Либертиді өлтіру сияқты жамандықтар жасады. Бұл оның «Суперқыз – Жамандық беттері» санында басты рөлде болуына себеп болды. Кейін Люси Лейн Реактронға шабуыл жасайды, бұл оқырмандарға Супержанна криптониялық емес екенін көрсетті, себебі зұлымның алтын криптонит қуат көзі оған ешқандай әсер етпеді. Суперқыз Супержаннаның бетпердесін шешіп, костюмінің қорғау өрісін бұзу арқылы, Люсидің денесін деформациялап, жарылысқа ұшыратты. «Суперқыз» жылдық басылымында Люси костюмнің көмегімен қайта тірілді, ол басқа адамның өмірін тартып алды. Содан кейін костюмнің Сэм Лейннің одақтасы, Сағынышпен толған Мирабайдың сиқырлы туындысы екені анықталды, ол оған криптониялық күшке ие болған әртүрлі шетелдік нәсілдердің генетикалық қабілеттерін мистикалық жолмен енгізді. Суперқыз оны бұзғанда, кері соққы Люси Лейнді адам кейпіндегі, бірақ криптониялық қабілеттері бар, біріккен шетелдік жаратылысқа айналдырды. Бұл Супержанна соңғы рет Сэм Лейннің «Супермендер соғысы» оқиғасы аяқталғаннан кейін тұтқын ретінде көрінді, бірақ ол болашақта қашып кетуі мүмкін екені айтылды. Алайда, «Жаңа 52» жобасының іске қосылуы осы оқиғаның аяқталуына әкелді.

Лана Ланг

Супермен қайтыс болған кезде Лана Лэнг пен Лоис Лейн оның денесінен шыққан энергияны сіңіріп алды, соның нәтижесінде екеуі де үстіміздік қабілеттерге ие болды. Лана күн сәулесін түрлі электромагниттік энергия түрлеріне айналдыру қабілетін алды, ал Лоис Суперменге ұқсас күштерге ие болды. Лана мен Лоис екеуі де Супержанна атанды. Лоис қайтыс болғаннан кейін Лана жалғыз Супержанна болды. «Суперменнің жаңадан тууы» оқиғасы кезінде Лоис пен Лана алған күштердің «Жаңа 52» Суперменінен қалған энергия екені белгілі болды. Кризиске дейінгі Супермен сол энергияны өзіне сіңіріп алып, амальгама айналды, Лана күшінен айырылып, қыңырсып қалды. Бірақ оның костюмінде қалған энергия кейіннен қызыл криптонит сәулеленуі екені анықталды.

Басқа қолданыстар

Түрлі комикстерде, Кризиске дейінгі және кейінгі оқиғалар, Суперқыздың әртүрлі нұсқаларының бірі ересек болғанда өзінің кодолық атын Суперәйелге өзгертетінін болжап, болашақтың мүмкін жағдайларын көрсетеді. Мысалы, «Супермен отбасы» #200 (1980 жылғы сәуір айы) комиксіндегі барлық оқиғалар сол кездегі жақын болашақта – 1999 немесе 2000 жылдарда (уақыт шегі тек «ғасыр тобы» деп көрсетілген) өтеді, кейіпкерлерге сәйкес жас қосылған, соның ішінде үлкен Линда Денверс (Кара Зор-Эл) өзінің уақытын Суперәйел мансабы мен Флорида штатының губернаторы қызметі арасында бөліп отырады. Басқа оқиғаларда Суперменнің әйел ұрпақтары «Суперәйел» есімін қабылдайды, мысалы, оның қызы Кара және шөбересі Лара, «Супермен және Бэтмен: Ұрпақтар» Elseworlds сериясынан.

Теледидар

Лоис Лейн / Суперженщинаның «Ультра-адам» деп аталатын нұсқасы «Лоис және Кларк: Суперменнің жаңа оқиғалары» эпизодының «Ультра-адам» атты сериясында Тери Хэтчер ойнаған. «Смоллвилл» сериалында Суперженщинаның екі түрі – Лана Лэнг және Лоис Лейн кейіпкерлері Кристин Крюк және Эрика Дюранс есімді актрисалармен бейнеленген. «Әділет лигасы» анимациялық фильмінің «Нағыз түстер» атты қысқаметражды фильмінде жынысы ауысқан Суперженщина, Суперменнің қызғылт криптониттің қосымша әсерінен туындаған қысқаша түрленуі ретінде көрсетіледі. «Супермен мен Лоис» сериалында Эммануэль Хрики ойнаған Лана Лэнг / Суперженщинаның Bizarro-ға ұқсас нұсқасы пайда болады. Бұл түрі Bizarro әлемінен келген.

Фильм

Суперменнің барлық жұлдызды нұсқасында (All Star Superman) Лоис Лейннің Супержанна кейпі пайда болады, оны Кристина Хендрикс дауыстандырады.