Кіріспе
Белгілі бір міндет үшін қолайлы веб-қызметтерді табу протоколдары Web Services Discovery стандартты протоколдарды қолдана отырып, Интернет арқылы бағдарламалық жүйелерге қол жеткізуді қамтамасыз етеді. Ең қарапайым жағдайда веб-қызметті ұсынатын провайдер және осы қызметті пайдаланатын тұтынушы болады. Веб-қызметтерді ашу – бұл берілген міндет үшін қолайлы веб-қызметтерді табу процесі. Веб-қызметті жариялау бағдарламалық өнімді жасауды және оны әлеуетті тұтынушыларға қолжетімді етуді қамтиды. Веб-қызметтерді ұсынатын провайдерлер қызметтің соңғы нүктесінің интерфейсін Web Services Description Language (WSDL) веб-қызметтерді сипаттау тілі арқылы интерфейс сипаттамасымен толықтырады, осылайша тұтынушы қызметті пайдалана алады. Universal Description, Discovery, and Integration (UDDI) – бұл бизнес-интернет қызметтерінің XML-негізделген тіркелгісі. Провайдер UDDI сияқты веб-қызметтер тізілімінде қызметті тікелей тіркеуге немесе табуды жеңілдетуге арналған қосымша құжаттарды, мысалы Web Services Inspection Language (WSIL) құжаттарын жариялауға болады. Қызметті пайдаланушылар немесе тұтынушылар веб-қызметтерді қолмен немесе автоматты түрде іздей алады. UDDI серверлері мен WSIL қозғалтқыштарының іске асырылуы веб-қызметтерді табуға көмектесетін қарапайым іздеу API-ларын немесе веб-базалық GUI-ді қамтамасыз етуі керек. Веб-қызметтерді WS Discovery сияқты көп тарату (multicast) механизмдерін пайдалана отырып табуға болады, бұл кіші желілерде орталық тіркелгілерге деген қажеттілікті азайтады.
Web Services Discovery provides access to software systems over the Internet using standard protocols. In the most basic scenario there is a Web Service Provider that publishes a service and a Web Service Consumer that uses this service. Web Service Discovery is the process of finding suitable web services for a given task. Publishing a web service involves creating a software artifact and making it accessible to potential consumers. Web service providers augment a service endpoint interface with an interface description using the Web Services Description Language (WSDL) so that a consumer can use the service. Universal Description, Discovery, and Integration (UDDI) is an XML based registry for business internet services. A provider can explicitly register a service with a Web Services Registry such as UDDI or publish additional documents intended to facilitate discovery such as Web Services Inspection Language (WSIL) documents. The service users or consumers can search web services manually or automatically. The implementation of UDDI servers and WSIL engines should provide simple search APIs or web based GUI to help find Web services. Web services may also be discovered using multicast mechanisms like WS Discovery, thus reducing the need for centralized registries in smaller networks.
Жалпыға бірдей сипаттама
Universal Description, Discovery and Integration (UDDI, /j//ʊ//d//iː/) – платформаға тәуелсіз, кеңейтілген таңбалау тілі протоколы, құрамында (XML негізіндегі) тіркеулігі бар, оның арқасында әлемдік кәсіпорындар өздерін Интернетте тіркеуге және веб-қызмет қолданбаларын тіркеуге және табуға мүмкіндік алады. UDDI – бұл құрылымды ақпарат стандарттарын дамыту ұйымы (OASIS) қолдауымен бизнеске қызметтер тізімін жариялауға, бір-бірін табуға және қызметтердің немесе бағдарламалық құралдардың Интернет арқылы қалай өзара әрекеттесетінін анықтауға мүмкіндік беретін ашық индустриялық бастама. UDDI бастапқыда негізгі веб-қызмет стандарты ретінде ұсынылған. Ол SOAP хабарламалары арқылы сұрау салуға және оның каталогында тіркелген веб-қызметтермен өзара әрекеттесу үшін қажетті протокол байланыстары мен хабарлама форматтарын сипаттайтын Веб-қызметтер сипаттама тілінің (WSDL) құжаттарына қол жеткізуді қамтамасыз етеді.
UDDI тарихы
UDDI 2000 жылдың тамызында жазылды, сол кезде авторлар веб-қызметтерді пайдаланушылардың мемлекеттік немесе жеке динамикалық делдалдық жүйе арқылы қызмет провайдерлерімен байланысатын әлемді көріп тұрды. Осы көзқарас бойынша, егер кез келген адамға, мысалы, кредиттік картаны растау сияқты қызмет қажет болса, ол өз қызмет брокеріне жүгініп, қажетті SOAP (немесе басқа) қызмет интерфейсін қолдайтын және басқа да талаптарға сай келетін қызметті таңдайтын болар еді. Мұндай әлемде, жалпыға қолжетімді UDDI түйіні немесе брокері барлығы үшін өте маңызды болар еді. Пайдаланушы үшін, ашық брокерлер тек басқаларға ашық табу үшін тізімделген қызметтерді ғана қайтаратын болса, ал қызмет беруші үшін брокерлікте жақсы орын алу – беделді индекстік санаттардың метадеректеріне сүйену арқылы – тиімді орын алу үшін маңызды болар еді. UDDI Web Services Interoperability (WS-I) стандартының негізгі құрамы ретінде енгізілді және UDDI спецификациялары UDDI-ге негізделген қызмет брокерінің айналасында құрылған әмбебап бизнес-тізілімді қолдады. UDDI оның жасаушылары күткендей кеңінен қолданылмады. IBM, Microsoft және SAP 2006 жылдың қаңтар айында өздерінің қоғамдық UDDI түйіндерін жабу туралы хабарлады. UDDI-ді анықтайтын OASIS Universal Description, Discovery, and Integration (UDDI) Specification Technical Committee тобы 2007 жылдың соңында өз жұмысын аяқтады және таратылды. 2010 жылдың қыркүйегінде Microsoft болашақ Windows Server операциялық жүйе нұсқаларынан UDDI қызметтерін алып тастайтынын жариялады. Оның орнына бұл мүмкіндік BizTalk Server-ге көшірілді. 2013 жылы Microsoft BizTalk Server-дегі UDDI қызметтерін тоқтату туралы хабарлады. 2016 жылы Microsoft BizTalk Server-ден UDDI қызметтерін алып тастады. UDDI жүйелері көбінесе компаниялар ішінде кездеседі, онда олар клиенттік жүйелерді іске асырумен динамикалық байланыстыру үшін қолданылады. Дегенмен, UDDI-де рұқсат етілген іздеу метадеректерінің көп бөлігі осы салыстырмалы түрде қарапайым рөл үшін пайдаланылмайды.
Ақ парақтар
Ақ парақтар қызметті ұсынатын компания туралы ақпарат береді. Бұл компанияның атын және оның қызметінің сипаттамасын, мүмкін, бірнеше тілде қамтиды. Осы ақпаратты пайдалану арқылы, қандай да бір ақпарат белгілі болған қызметті табуға болады (мысалы, қызмет көрсетушінің аты бойынша қызметті табу). Компанияның байланыс ақпараты да беріледі, мысалы, компанияның мекенжайы және телефон нөмірі; сондай-ақ Dun & Bradstreet сияқты басқа да ақпарат.
Сары беттер
Сары беттер стандартты таксономияларға негізделген қызметтер мен бизнес түрлерін жіктемелейді. Оларға Стандартты өнеркәсіптік жіктеме (SIC), Солтүстік Америка өнеркәсіптік жіктеме жүйесі (NAICS) немесе Біріккен Ұлттар Ұйымының стандартты өнімдер мен қызметтер коды (UNSPSC) және географиялық жіктемелер кіреді. Бір бизнес бірнеше қызмет түрін ұсынуы мүмкін болғандықтан, бір ақ бетке (бизнес туралы жалпы ақпарат) бірнеше сары беттер (әрқайсысы нақты қызметті сипаттайды) байланысты болуы мүмкін.
Жасыл беттер
Жасыл беттер веб-қызметке қалай қол жеткізуге болатынын сипаттау үшін пайдаланылады, қызмет байланыстары туралы ақпаратпен бірге. Ақпараттың бір бөлігі веб-қызметке қатысты, мысалы, қызмет мекенжайы мен параметрлері, интерфейс спецификацияларына сілтемелер. Ал қалған ақпарат веб-қызметке тікелей қатысты емес – бұл электрондық пошта, FTP, CORBA және қызметке байланысты телефон деректері. Веб-қызметтің бірнеше байланысы болуы мүмкін (оның WSDL сипаттамасында көрсетілгендей), сондықтан қызметтің бірнеше жасыл беті болуы мүмкін, себебі әр байланысқа әртүрлі жолмен қол жеткізу қажет.
UDDI түйіндері мен тіркелімі
UDDI түйіндері – UDDI спецификациясын қолдайтын және UDDI тіркелгісіне жататын серверлер, ал UDDI тіркелгісі – бір немесе бірнеше түйіндерден тұратын жиын. SOAP – веб-қызметті ұсынатын провайдер мен оны сұраушы арасында хабар алмасуға арналған XML негізіндегі протокол. Провайдер WSDL-ді UDDI-ге жариялайды, ал сұраушы SOAP арқылы оған қосыла алады.
Федерациялық ашылу
Қазіргі UDDI іздеу механизмі тек бір іздеу критерийына ғана назар аудара алады, мысалы, кәсіпорын атауы, орналасқан жері, кәсіпорын санаты, қызмет түрінің атауы, кәсіпорын идентификаторы немесе ашу URL-і. Бірақ, бизнес-шешімдерде бірнеше UDDI тіркелімдерін немесе WSIL құжаттарын іздеп, содан кейін нәтижелерді сүзгілеу және рейтинг беру әдістерін қолданып біріктіру жиі кездеседі. IBM 2001 жылы осы федерацияланған Веб-қызметтерді іздеу қозғалтқышын модулдеді. IBM ұсынған технология – Веб-қызметтерге арналған Бизнес-зерттеуші (BE4WS).