1600 жылға дейінгі

1317 жылы "Найкёпинг банкеті": Швеция королі Биргер өзінің екі бауыры Финляндия герцогы Вальдемар мен Сёдерманланд герцогы Эрикті опасыздықпен тұтқынға алады, олар кейіннен Найкёпинг қамалының түрмесінде аштықтан қайтыс болады. 1508 жылы Рим папасы Юлий II, Франция королі Людовик XII, Киелі Рим императоры Максимилиан I және Арагон королі Фердинанд II Венецияға қарсы одақ құру үшін Камбрей лигасын құрады. 1520 жылы Мартин Лютер Виттенберг қаласының Эльстер қақпасының сыртында Exsurge Domine паптық бұйрығының көшірмесін өртейді. 1541 жылы Томас Калпепер мен Фрэнсис Дерехам Англия королевасы Кэтрин Говардпен, Генрих VIII-нің әйелімен байланыс жасағандары үшін өлім жазасына кесіледі.

1601 1900

1652 – Дунгенесс шайқасындағы жеңілістен кейін Англия Комонвелті өзінің флотын реформалауға кіріседі. 1665 – Михель де Рюйтер Корольдік Нидерланд теңіз корпусын құрады. 1684 – Исаак Ньютонның гравитация теориясынан Кеплер заңдарын шығаруы, «De motu corporum in gyrum» еңбегінде жазылған, Эдмонд Галлидің оқып беруімен Корольдік қоғам назарына ұсынылды. 1768 – «Британ энциклопедиясының» бірінші басылымы жарық көрді. 1799 – Франция метрді ұзындықтың ресми бірлігі ретінде қабылдады. 1817 – Миссисипи АҚШ-тың 20-шы штаты атанды. 1861 – Америка Азамат соғысы: Америка Конфедеративтік Штаттары Кентуккиді Конфедерацияның 13-ші штаты деп жариялаған қарсы үкіметтің мәлімдемесін қабылдады. 1861 – Оңтүстік Вьетнамдағы отаршылдыққа қарсы партизандық көшбасшы Нгуен Трунг Трек басқарған күштер француздық «Л'Эсперанс» лорхасын батырды. 1864 – Америка Азамат соғысы: Шерманның теңізге жасаған жорығы: генерал-майор Уильям Текумсех Шерманның одақтас әскерлері Саваннаның Конфедерация қорғанысына жетті. 1877 – Ресей-Түрік соғысы: Ресей армиясы 5 айлық қоршаудан кейін Плевнаны жаулап алды. 25 мың түрік әскері капитуляциялады. Ресейдің жеңісі соғыстың барысына және Болгарияның азаттығына шешуші әсер етті. 1896 – Альфред Джарридің «Убу-Рой» пьесасы Парижде алғаш рет көрсетілді. Көрермендер арасында тәртіпсіздік туды. 1898 – Испания-Америка соғысы: Париж шартына қол қойылып, қақтығыс ресми түрде аяқталды. Испания Кубаны басқару құқығын АҚШ-қа өткізді, ал АҚШ Филиппин үшін Испанияға 20 миллион доллар төлеуге келісті.

1901 жылдан қазіргі уақытқа дейін

1901 жылы Альфред Нобельдің қайтыс болған күнінің бес жылдығына орай Стокгольмде алғашқы Нобель сыйлығының табысталуы өтті. 1902 жылы Египетте Асуан тоғанының су сақтағышы ашылды. 1906 жылы АҚШ президенті Теодор Рузвельт Ресей-Жапон соғысын таратудағы рөлі үшін Нобель бейбітшілік сыйлығымен марапатталды, ол кез келген сала бойынша Нобель сыйлығын алған алғашқы американдық болды. 1907 жылы Лондондағы «Қоңыр иттің» наразылықтарының ең қатты түні болды, онда 1000 медицина студенті жануарларға жасалған тәжірибелерге қарсылық білдіріп, 400 полицеймен қақтығысты. 1909 жылы Сельма Лагерлёф әдебиет бойынша Нобель сыйлығын алған алғашқы әйел жазушы атанды. 1932 жылы Таиланд конституциялық монархия болды. 1936 жылы Тақтан бас тарту дағдарысы: Эдуард VIII Тақтан бас тарту туралы құжатқа қол қойды. 1941 жылы Екінші дүниежүзілік соғыс: Ұлыбритания Корольдік теңіз күштерінің капиталдық кемелері Жапон императорлық теңіз күштерінің торпедалық бомбалаушыларынан зардап шегіп, Британдық Малайяға жақын жерде батты. 1941 жылы Екінші дүниежүзілік соғыс: Филиппин шайқасы: Жапон императорлық күштерінің қолбасшысы генерал Масахару Хомма Лузонға десант түсірді. 1942 жылы Екінші дүниежүзілік соғыс: Польшаның эмиграциядағы үкіметі Рачинский хатын (Холокост туралы алғашқы ресми хабарлама) Біріккен Ұлттар Ұйымының декларациясына қол қойған 26 үкіметке жіберді. 1948 жылы Біріккен Ұлттар Ұйымы Адам құқықтары туралы конвенцияға қол қойды. 1949 жылы Қытай азаматтық соғысы: Қытай Халық азаттық армиясы материктік Қытайдағы соңғы Гоминьдан қаласы Чэндуды қоршауға алды, бұл Қытай Республикасының президенті Чан Кайши мен оның үкіметін Тайваньға көшуге мәжбүр етті. 1953 жылы Ұлыбритания премьер-министрі Уинстон Черчилль әдебиет бойынша Нобель сыйлығын алды. 1963 жылы Занзибар Ұлыбританиядан тәуелсіздік алып, сұлтан Жамшид бин Абдулла басшылығымен конституциялық монархия болды. 1963 жылы Адендегі Ұлыбританияның жоғары комиссарына жасалған қастандық екі адамның өліміне және ондаған адамның жаралануына әкелді. 1968 жылы Жапониядағы ең ірі қарақшылық, әлі де шешілмеген «300 миллион иеналық қарақшылық» Токиода орын алды. 1978 жылы Араб-Израиль қақтығысы: Израиль премьер-министрі Менахем Бегин мен Египет президенті Анвар Садатқа бірлесіп Нобель бейбітшілік сыйлығы табысталды. 1979 жылы Каосиунг оқиғасы: Тайваньдағы демократияны қолдайтын демонстрациялар КМТ диктатурасымен басып жаныштырылды, ал ұйымдастырушылар тұтқындалды. 1983 жылы Аргентинада президент Рауль Альфонсиннің қызметке кіруімен демократия қайта орнатылды. 1984 жылы Біріккен Ұлттар Ұйымының Бас ассамблеясы Азаптауларға қарсы конвенцияны мойындады. 1989 жылы Моңғол революциясы: Елдегі демократияны қолдайтын алғашқы ашық демонстрацияда Цахиагийн Элбегдорж Моңғол демократиялық одағының құрылуын жариялады. 1991 жылы Нұрсұлтан Назарбаев Қазақстанның бірінші президенті болып сайланды. 1991 жылы Қазақ КСР Қазақстан Республикасы болып қайта аталды. 1993 жылы Сандерлендтегі Уэрмут шахтасының соңғы сменасы жұмысын аяқтады. 156 жылдық шахтаның жабылуы орта ғасырдан бері жұмыс істеп келген ескі Каунти Дурхэм көмір кенінің аяқталуын білдірді. 1994 жылы Руандадағы геноцид: БҰҰ Бас хатшысының әскери кеңесшісі және Бейбітшілік сақтау операциялары департаментінің әскери бөлімінің басшысы Морис Барил ЮНАМИР-дің орнынан түсуін ұсынды. 1995 жылы Израиль әскері Осло келісімінің шарттарына сәйкес Наблустан шықты. 1996 жылы Оңтүстік Африканың жаңа Конституциясын Нельсон Мандела жариялады. 1999 жылы Хелен Кларк Жаңа Зеландияның премьер-министрі болып сайланды, бұл лауазымды атқарган екінші әйел және сайлаудан кейін алғашқы әйел болды. 2005 жылы Нигериядағы Порт-Харкорт халықаралық әуежайында Sosoliso Airlines 1145 рейсі құлап, 108 адам қаза тапты. 2014 жылы Палестина министрі Зиад Абу Эйн Рамалладағы (Турмусая) ауылында Израиль күштерінің демонстрацияны басып тастауынан кейін қаза тапты. 2015 жылы Рожава қақтығысы: Сирияның солтүстік-шығысындағы Сирия демократиялық күштерінің саяси қанатын құрайтын Сирия демократиялық кеңесі Дэррик қаласында құрылды. 2016 жылы Түркияның Стамбул қаласындағы футбол стадионының сыртында болған екі жарылыстан 38 адам қаза тауып, 166 адам жарақат алды. 2017 жылы ИМ Иракта жеңіліске ұшырады. 2019 жылы Чехиядағы Острава ауруханасына жасалған шабуыл салдарынан сегіз адам, оның ішінде қылмыскер де қаза тапты. 2021 жылы АҚШ-тың Орталық, Орта Батыс және Оңтүстік аймақтарында кең таралған, өлімге әкелетін және күшті торнадолар болды. Торнадодан 89 адам қаза табады, қаза болғандардың көп бөлігі Кентуккиде болды, онда бір торнадо 57 адамды өлтіріп, жүздеген адамды жарақаттады.

1600 жылға дейінгі

553 – Хуцзю, Чэнь әулетінің императоры (өл. 604)
1376 – Эдмунд Мортимер, ағылшын дворяны және бүлікші (өл. 1409)
1452 – Иоганн Штёффлер, неміс математигі және астрономы (өл. 1531)
1472 – Анна де Моубрей, Норфолк графесінің 8-ші ұрпағы (өл. 1481)
1489 – Гастон де Фуа, Немур герцогы (өл. 1512)
1588 – Исаак Бикман, голланд ғалымы және философы (өл. 1637)

1601 1900

1610 – Адриан ван Остаде, голланд суретшісі (1685)
1654 – Джованни Джозеффо даль Соле, итальян суретшісі (1719)
1658 – Ланцелот Блэкберн, Йорк архиепископы (1743)
1713 – Иоганн Николаус Ме́мпель, неміс дирижері және орга́ншысы (1747)
1751 – Джордж Шоу, ағылшын ботанигі және зоологы (1813)
1776 – Австрия-Эстелік Мария Леопольдина архидукессасы (1848)
1783 – Мария Бибиана Бенитес, Пуэрто-Рико ақыны және драматургі (1873)
1787 – Томас Хопкинс Галлодет, американ педагогы, Американдық Саңыралар мектебін құрған (1851)
1804 – Карл Густав Якоб Якоби, неміс математигі және ғалымы (1851)
1805 – Уильям Ллойд Гаррисон, американ журналисі және белсендісі, «The Liberator» құрған (1879)
1805 – Йозеф Шкода, чех дәрігері, дерматологы және ғалымы (1881)
1811 – Кэролайн Мехитабл Фишер Сойер, американ ақыны, өмірбаян жазушысы және редакторы (1894)
1815 – Ада Лавлейс, ағылшын математигі және компьютер ғалымы (1852)
1821 – Николай Некрасов, орыс ақыны және сыншысы (1877)
1822 – Сезар Франк, бельгиялық орга́ншы және композитор (1890)
1824 – Джордж Макдональд, шотланд пасторы, жазушы және ақын (1905)
1827 – Юджин О’Киф, канадалық кәсіпкер және қайырымдылық ісі жасаушы (1913)
1830 – Эмили Дикинсон, американ ақыны (1886)
1851 – Мелвил Дьюи, американ кітапханашысы, Дьюи ондық жүйесін жасаған (1931)
1866 – Луи Болк, голланд анатомы және биологы (1930)
1870 – Джадунатх Саркар, үнді тарихшысы (1958)
1870 – Адольф Лоос, австриялық архитектор және теоретик (1933)
1870 – Пьер Луи, бельгиялық француз жазушысы және ақыны (1925)
1878 – Ч. Раджагопалачари, үнді заңгері және саяхатшысы, Үндістанның 45-ші генерал-губернаторы (1972)
1878 – Мохаммад Али Джаухар, үнді мұсылман белсендісі (1931)
1882 – Отто Нейрат, австриялық социолог және философ (1945)
1882 – Того Сигенори, жапон саяхатшысы, Жапонияның 37-ші Сыртқы істер министрі (1950)
1883 – Джованни Мессе, итальян фельдмаршалы және саяхатшысы (1968)
1885 – Элизабет Бейкер, американ экономисі және ғалымы (1973)
1885 – Мариос Варвоглис, грек композиторы және дирижері (1967)
1886 – Виктор Маклаглен, ағылшын-американ актері (1959)
1889 – Рэй Коллинз, американ актері (1965)
1890 – Ласло Бардосси, венгр саяхатшысы және дипломаты, Венгрияның 33-ші премьер-министрі (1946)
1891 – Гарольд Александер, Тунис графы Гарольд Александер, ағылшын фельдмаршалы және саяхатшысы, Канаданың 17-ші генерал-губернаторы (1969)
1891 – Арли Мукс, американ дискіні лақтырушы және ядроны итеруші (1967)
1891 – Нелли Закс, неміс-швед ақыны және драматургі, Нобель сыйлығының лауреаты (1970)
1896 – Торстен Бергстрём, швед актері және режиссері (1948)

1601 1900

1618 – Джулио Каччини, итальян композиторы және педагог (ту. 1551)
1626 – Эдмунд Гунтер, ағылшын математигі және ғалымы (ту. 1581)
1665 – Таркинио Мерула, итальяндық органшы, скрипкашы және композитор (ту. 1594)
1736 – Антонио Мануэл де Вильена, португалдық әскери қызметкер және саясаткер (ту. 1663)
1791 – Якоб Франк, поляк діни қайраткері (ту. 1726)
1831 – Томас Иоганн Зеебек, неміс физигі және ғалымы (ту. 1770)
1850 – Йозеф Бем, поляк генералы және физигі (ту. 1794)
1850 – Франсуа Сюльпис Бюдан, француз минералогі және геологы (ту. 1787)
1865 – Бельгияның Леопольд I (ту. 1790)
1867 – Сакамото Рёма, жапон самурайы және саясаткері (ту. 1836)
1896 – Альфред Нобель, швед химигі және инженеры, динамитты ойлап тапты және Нобель сыйлығын құрды (ту. 1833)

1901 жылдан қазіргі уақытқа дейін

1909 – Қызыл бұлт, американдық тайпа басшысы (Оглала ұлты) (ту. 1822 ж.)
1911 – Джозеф Дальтон Хукер, ағылшын ботанигі және зерттеушісі (ту. 1817 ж.)
1917 – Маккензи Боуэлл, ағылшын-канад журналисі және саясаткері, Канаданың 5-ші премьер-министрі (ту. 1823 ж.)
1920 – Хорас Элгин Додж, американдық кәсіпкер, Dodge компаниясын негіздеген (ту. 1868 ж.)
1922 – Клемент Линдли Враг, ағылшын метеорологы және жазушы (ту. 1852 ж.)
1926 – Никола Пашич, серб саясаткері, Сербияның 46-шы премьер-министрі (ту. 1845 ж.)
1928 – Чарльз Ренни Маккинтош, шотланд архитекторы және суретшісі (ту. 1868 ж.)
1929 – Гарри Кросби, американдық баспагер және ақын (ту. 1898 ж.)
1932 – Джозеф Карратерс, австралиялық саясаткер, Жаңа Оңтүстік Уэльстің 16-шы премьер-министрі (ту. 1857 ж.)
1936 – Бобби Абель, ағылшын крикетшісі (ту. 1857 ж.)
1936 – Луиджи Пиранделло, итальян драматургі, романист және ақын, Нобель сыйлығының лауреаты (ту. 1867 ж.)
1939 – Джон Гриб, американдық гимнаст және триатлоншы (ту. 1879 ж.)
1941 – Колин Келли, американдық капитан және ұшқыш (ту. 1915 ж.)
1944 – Джон Брунт, ағылшын капитаны, Виктория кресінің иегері (ту. 1922 ж.)
1945 – Теодор Даннекер, неміс капитаны (ту. 1913 ж.)
1946 – Уолтер Джонсон, американдық бейсболшы, менеджер және спорт комментаторы (ту. 1887 ж.)
1946 – Деймон Раньон, американдық журналист және әңгімелер авторы (ту. 1884 ж.)
1948 – На Хё Сок, Оңтүстік Кореялық журналист, ақын және суретші (ту. 1896 ж.)
1951 – Алгернон Блэквуд, ағылшын жазушысы және драматургі (ту. 1869 ж.)
1953 – Абдулла Юсуф Али, үнді ағылшын ғалымы және аудармашы (ту. 1872 ж.)
1956 – Давид Шимони, орыс-израиль ақыны және аудармашы (ту. 1891 ж.)
1957 – Наполеон Зервас, грек генералы (ту. 1891 ж.)
1958 – Адольфо Камарильо, американдық жылқы өсіруші, фермер және меценат (ту. 1864 ж.)
1963 – К. М. Паниккар, үнді тарихшысы және дипломаты (ту. 1894 ж.)
1967 – Отис Реддинг, американдық әнші, ән жазушы және продюсер (ту. 1941 ж.)
1968 – Карл Барт, швейцариялық теолог және жазушы (ту. 1886 ж.)
1968 – Джордж Форрест, Солтүстік Ирландия заңгері және саясаткері (ту. 1921 ж.)
1968 – Томас Мертон, американдық монах және жазушы (ту. 1915 ж.)
1972 – Марк Ван Дорен, американдық ақын, сыншы және ғалым (ту. 1894 ж.)
1973 – Вольф В. Вишняк, неміс-американдық микробиолог және ғалым (ту. 1922 ж.)
1974 – Тосинари Шёджи, жапон генералы (ту. 1890 ж.)
1977 – Адольф Руп, американдық баскетболшы және жаттықтырушы (ту. 1901 ж.)
1978 – Эд Вуд, американдық режиссер, продюсер және сценарист (ту. 1924 ж.)
1979 – Энн Дворак, американдық актриса (ту. 1911 ж.)
1982 – Фримен Госден, американдық актер және сценарист (ту. 1899 ж.)
1987 – Яша Хейфец, литвалық-американдық скрипкашы және педагог (ту. 1901 ж.)
1988 – Ричард С. Кастеллано, американдық актер (ту. 1933 ж.)
1988 – Джонни Лоуренс, ағылшын крикетшісі және жаттықтырушы (ту. 1911 ж.)
1988 – Дороти де Ротшильд, ағылшын филантропы және белсендісі (ту. 1895 ж.)
1990 – Арманд Хаммер, американдық кәсіпкер, Occidental Petroleum компаниясын негіздеген (ту. 1898 ж.)
1991 – Грета Кемптон, австриялық-американдық суретші және ғалым (ту. 1901 ж.)
1992 – Дэн Маскелл, ағылшын теннисшісі және спорт комментаторы (ту. 1908 ж.)
1993 – Элис Талли, американдық сопрано (ту. 1902 ж.)
1994 – Кит Джозеф, ағылшын заңгері және саясаткері, Білім беру жөніндегі мемлекеттік хатшы (ту. 1918 ж.)
1994 – Алекс Уилсон, канадалық-американдық спринтер (ту. 1905 ж.)
1995 – Даррен Робинсон, американдық рэпер (ту. 1967 ж.)
1996 – Фарон Янг, американдық әнші, ән жазушы, гитарист және актер (ту. 1932 ж.)
1999 – Рик Данко, канадалық әнші, ән жазушы, бас-гитарист және продюсер (ту. 1943 ж.)
1999 – Франьо Туджман, хорват генералы және саясаткері, Хорватияның 1-ші президенті (ту. 1922 ж.)
1999 – Вудроу Бора, испан Америкасының американдық тарихшысы (ту. 1912 ж.)
2000 – Мари Виндзор, американдық актриса (ту. 1919 ж.)
2001 – Ашок Кумар, үнділік актер, әнші және продюсер (ту. 1911 ж.)
2002 – Андрес Кюнг, швед журналисі және саясаткері (ту. 1945 ж.)
2002 – Иан Макнотон, шотландтық актер, режиссер және продюсер (ту. 1925 ж.)
2003 – Шон Макклори, ирланд актері және режиссері (ту. 1924 ж.)
2004 – Гари Уэбб, американдық журналист және жазушы (ту. 1955 ж.)
2005 – Мэри Джексон, американдық актриса (ту. 1910 ж.)
2005 – Юджин Маккарти, американдық ақын, ғалым және саясаткер (ту. 1916 ж.)
2005 – Ричард Прайор, американдық комедиан, актер, продюсер және сценарист (ту. 1940 ж.)
2006 – Оливия Кулидж, ағылшын-американдық автор және педагог (ту. 1908 ж.)
2006 – Аугусто Пиночет, Чилидің 30-шы президенті (ту. 1915 ж.)
2007 – Витали Хакко, түрік кәсіпкері, Vakko компаниясын негіздеген (ту. 1913 ж.)
2009 – Владимир Тепляков, орыс әскери қызметкері және физик (ту. 1925 ж.)
2010 – Джон Фенн, американдық химик және ғалым, Нобель сыйлығының лауреаты (ту. 1917 ж.)
2010 – J. Michael Hagopian, Армениялық-американдық режиссер, продюсер және сценарист (ту. 1913 ж.)
2010 – Маккензи Миллер, американдық жылқы жаттықтырушы және селекционер (ту. 1921 ж.)
2012 – Иажуддин Ахмед, Бангладеш ғалымы және саясаткері, Бангладештің 13-ші президенті (ту. 1931 ж.)
2012 – Антонио Кубильо, испан заңгері және саясаткері (ту. 1930 ж.)
2012 – Томми Робертс, ағылшын сәнгері (ту. 1942 ж.)
2013 – Алан Колеман, ағылшын-австралиялық режиссер, продюсер және сценарист (ту. 1936 ж.)
2013 – Джим Холл, американдық гитарист және композитор (ту. 1930 ж.)
2013 – Дон Лунд, американдық бейсболшы және жаттықтырушы (ту. 1923 ж.)
2013 – Шриканта Вадияр, үнді саясаткері және Майсур махараджасы (ту. 1946 ж.)
2014 – Ральф Джордано, неміс жазушысы және публицисі (ту. 1923 ж.)
2014 – Роберт Б. Окли, американдық дипломат, Пәкістанға АҚШ-тың 19-шы елшісі (ту. 1931 ж.)
2014 – Боб Солингер, канадалық хоккейші (ту. 1925 ж.)
2014 – Джуди Баар Топинка, американдық журналист және саясаткер (ту. 1944 ж.)
2014 – Жерар Вианен, голландтық велошабанды (ту. 1944 ж.)
2015 – Рон Бушар, американдық жарыс машинасының жүргізушісі және кәсіпкер (ту. 1948 ж.)
2015 – Денис Херу, канадалық режиссер және продюсер (ту. 1940 ж.)
2015 – Арнольд Перальта, гондурастық футболшы (ту. 1989 ж.)
2015 – Дольф Шейес, американдық баскетболшы және жаттықтырушы (ту. 1928 ж.)
2017 – Брюс Браун, американдық кинорежиссер (ту. 1937 ж.)
2017 – Макс Клиффорд, британдық жарнама шебері (ту. 1943 ж.)
2017 – Чарльз М. Грин мл., американдық интернет-тұлға (ту. 1950 ж.)
2017 – Кертис В. Харрис, американдық пастор (ту. 1924 ж.)
2019 – Филип Маккион, американдық актер (ту. 1964 ж.)
2019 – Гершон Кингсли, американдық композитор және музыкант (ту. 1922 ж.)
2019 – Эмили Мейсон, американдық суретші (ту. 1932 ж.)
2020 – Томми "Tiny" Листер мл., американдық актер және рестлер (ту. 1958 ж.)
2020 – Жозеф Сафра, ливандық-бразилиялық банкир (ту. 1938 ж.)
2020 – Кэрол Саттон, американдық актриса (ту. 1944 ж.)
2020 – Барбара Виндзор, ағылшын актрисасы (ту. 1937 ж.)
2021 – Майкл Несмит, американдық музыкант (The Monkees), ән жазушы, актер, продюсер және жазушы (ту. 1942 ж.)
2023 – Джулиан Кэрролл, американдық саясаткер, Кентуккидің 54-ші губернаторы (ту. 1931 ж.)