Кіріспе

Ричард Уилсон Райли (Richard Wilson Riley, 1933 жылдың 2 қаңтарында туған) – американдық саясаткер, президент Билл Клинтонның кезінде АҚШ Білім министрі және Оңтүстік Каролинаның 111-ші губернаторы. Ол Демократиялық партияның мүшесі. Штат конституциясы губернаторлардың қатарынан екі мерзім қызмет етуіне рұқсат беру үшін өзгертілгеннен бері, губернаторлық қызметті қатарынан екі рет атқарған жалғыз демократ – Райли.

Ерте өмір және мансап

Ричард Райли 1933 жылғы 2 қаңтарда Оңтүстік Каролина штатының Гринвилл қаласында Эдвард П. "Тед" Райли мен Марта (Диксон) Райли отбасында дүниеге келген. Ол 1954 жылы Фурман университетін құрметті дипломмен бітірді, сол кезде ол Sigma Alpha Epsilon Оңтүстік Каролина Phi бөлімінің мүшесі болды, және Оңтүстік Каролина университетінен заңгер мамандығын алды. Райли 1963 жылдан 1966 жылға дейін Оңтүстік Каролина штатының Өкілдер палатасында, ал 1967 жылдан 1977 жылға дейін Сенатта қызмет етті.

Оңтүстік Каролинаның губернаторы, 1979-1987

Райли 1978 жылы Оңтүстік Каролина штатының губернаторы болып сайланды. Оның алғашқы мерзімінде штат конституциясына өзгерістер енгізіліп, губернаторлардың екі мерзімге сайлануына рұқсат берілді. Райли 1982 жылы Гринвилл қаласының бұрынғы республикалық журналисі У.Д. Уоркманға қарсы 69:31 пайыздық үлеспен қайта сайланды және 1987 жылға дейін қызмет етті. Губернатор ретінде Райли өлім жазасына жеке қарсы болғанына қарамастан, өлім жазасын қайта қолдануға жетекшілік етті. Райли 1984 жылғы Оңтүстік Каролина штатының білім беруді жақсарту заңының бастамашысы болды, бұл маңызды штаталық білім беру реформасы оны Оңтүстік Каролинаның «Білім беру губернаторы» деп атауға себепкер болды. Ол сонымен қатар медициналық көмекті мұқтаж азаматтарға беру туралы заңды, елдегі осындай мақсаттағы алғашқы штаталық бағдарламаны, штат бойынша кәсіби оқытуды үйлестіруге бағытталған жұмыспен қамтуды жандандыру заңын және жалпы қылмысқа қарсы заң жобасын ұсынды.

Губернаторлықтан кейінгі мансап

1993 жылы президент Билл Клинтон Райлиге АҚШ Жоғарғы сотына тағайындау мүмкіндігін ұсынды, бірақ Райли одан бас тартты. Клинтон соңында Рут Бадер Гинзбургті тағайындады. Сол жылы президент Клинтон Райлиді Білім министрі етіп кабинетіне тағайындады. 1997 жылдан 2000 жылға дейін Райли Клинтонның балалардың оқу сауаттылығын арттау жобасы – «Америка оқиды» (America Reads Challenge) бағдарламасының директоры, Кэрол Раскомен бірге бағдарламаны жобалау және іске асыру жөнінде жұмыс істеді. Райли 2001 жылы Клинтон президенттік қызметтен кеткенге дейін Білім министрі қызметін атқарды. Одан бері ол «Нельсон Муллинс Райли & Скарбороу» LLP заң фирмасының серіктесі және Альберт Шанкер институтының кеңесі мүшесі болып жұмыс істеп келеді. 2007 жылдың 27 маусымында ол Хиллари Клинтонды президенттікке қолдап, сайлау штабының тең төрағасы болды.

Дүниежүзілік әділдік жобасы

Райли Дүниежүзілік Әділет Жобасының Құрметті Тең Төрағасы болып қызмет етеді. Дүниежүзілік Әділет Жобасы мүмкіндік пен әділдікке негізделген қоғамдарды дамыту үшін құқықтық үстемдікті нығайтуға бағытталған жаһандық, көп салалы күш-жігерді жетекшілік етеді.

Тану

1999 жылы Ричард Райлидің альма-матері – Фурман университеті оның құрметіне Ричард У. Райлидің үкімет, саясат және қоғамдық басшылық институтын құрды. 2000 жылы Райли білім беруді қолдағаны үшін, әсіресе барлық студенттердің екінші тіл үйренуі жөніндегі қайта-қайта айтқан ұсыныстары үшін Солтүстік-Шығыс шет тілдерін оқыту конференциясынан шет тілдерді қолдау сыйлығын алды. 2008 жылы Уолден университеті өзінің білім беру колледжін Ричард У. Райли атындағы білім беру және басшылық колледжі деп атады, бұл Райлидің «оқушыларға берілгендігі, жоғары білімге қолжетімділікті арттыру мұрасы және білім берудегі әртүрлілікке назар аударуы» құрметіне жасалды. Винтроп университеті де 2000 жылы өзінің білім беру колледжінің атын Райлидің атымен өзгертті. 2008 жылы TIME журналы оны АҚШ тарихындағы ең үздік он кабинет мүшесінің қатарына енгізді. «Christian Science Monitor» басылымы бір кезде көптеген американдықтар Дик Райлиді «осы (20-шы) ғасырдың білім беру саласындағы ұлы мемлекет қайраткерлерінің бірі» деп есептейтінін жазды. «Вашингтон пост» газетінің тілшісі, қадірлі Дэвид Бродер оны «қоғамдық өмірдегі ең адал және ар-ұяты бар адамдардың бірі» деп атады. 2018 жылы оның туған қаласы Гринвилл оны оның ерекше қоғамдық басшылығын және барлық балаларға сапалы білім беруге деген міндеттемесін көрсететін мүсінмен мәңгі есте қалдыру жоспарларын жариялады. Ричард У. Райлидің жинағы 2018 жылы Оңтүстік Каролина университетінің Саяси жинақтарында ашылды және 3000-нан астам фотосурет, Райлидің қолмен түзеген мыңдаған сөздері, саясатты әзірлеу жөніндегі кең ауқымды зерттеулер, көптеген хаттар мен жаңалықтардан алынған үзінділер, сондай-ақ Райли мен оның қайтыс болған әйелі Тунки, ұлы Тед және Дик Райлидің әкесі Эдвард П. «Тед» Райлимен жасалған сұхбаттар кіреді. Жинаққа сонымен қатар Райлидің саяси науқандарынан және оның Клинтон, Джимми Картер және Ал Гор сияқты басқалар үшін жасаған күш-жігерінен алынған материалдар да қосылған.

Жеке өмір

Райли мен оның әйелі, қабырғасы қалған Энн О. Ярбороның үш ұлы және бір қызы бар.