Кіріспе
Американдық футболшы (туған 1981)
Клинтон Эрл Портис (1 қыркүйек 1981 жылы туған) – американдық бұрынғы кәсіби футболшы, ол тоғыз маусым бойы Ұлттық футбол лигасында (NFL) жүгіруші болып ойнады. Ол университетте «Майами Харрикенз» командасы үшін футбол ойнады. 2002 жылғы НФЛ драфтының екінші турында «Денвер Бронкос» командасы оны таңдады. Портис жеті маусым бойы «Вашингтон Редскинс» командасының басты жүгірушісі ретінде танылды, онда ол ойын басына 81,2 метрден орташа жүгіріп өтті, осыған байланысты таңдаулы сарапшылар тобы оны «Вашингтон Редскинс» тарихындағы 80 ең үздік ойыншының қатарына енгізді.
Колледж мансабы
Портис Майами университетінде оқыды, онда ол «Харрикейнз» командасы сапында өнер көрсетті. Ол Оңтүстік Каролина университетіне түсуді де қарастырған, бірақ Гейнсвилл орта мектебінде болған төбелес оның стипендиясынан айырылуына себеп болды. 1975 жылдан бері команданың негізгі құрамындағы қашықтықтан жүгіруші ретінде ойнаған екінші бірінші курс студенті ол болды. Портис мектеп тарихындағы жаңа рекордты бес рет 100 ярдтан асып өту арқылы жаңартты, команданың 838 ярд және сегіз тачдаунмен 143 жүгіруде (5.9 орташа) көшбасшысы атанды. Ол 10 ойында 44 ярдқа (11.0 орташа) 4 пас қабылдап, 2 тачдаун соқты. Портис танымал емес кезде, Ли Корсо Флорида штатына қарсы жеңіліс кезінде оның жарысқа деген құлшынысын және ешқашан бас ие бермейтінін атап өтіп, «Бұл жігіт кез келген уақытта мен үшін ойнай алады» деді. Портистің екінші курстағы маусымы сәтті болмады, ол Джеймс Джексонға орын жоғалтып, 77 жүгіруде 485 ярд және екі тачдаун (6.3 орташа) көрсетті. Ол сондай-ақ бес қабылдауда 103 ярд (20.6 орташа) қосты. Дегенмен, 2001 жылы «Харрикейнз» Ұлттық чемпионатты жеңіп алғанда Портис қайтадан өркендеді және 220 жүгіруде 1200 ярд және 10 тачдаун (5.5 орташа) көрсетіп, ең жақсы маусымын өткізді. Ол 125 ярд қабылдаумен де көзге түсті. «Роуз Боул» турнирінде Небраскаға қарсы Портис 104 ярд және тачдаун жүгірді. Сонымен қатар, ұзақ тачдаунды қабылдауы, ереже бұзу салдарынан жойылды. Клинтон 2014 жылдың 10 сәуірінде Майамиде өткен салтанатты шарада UM Sports Hall of Fame-ге енгізілді.
Тестілеу және спорттық алаң
Портис Гейнсвилл орта мектебінің жеңіл атлетика командасының да үздік спортшысы болды. Ол 100 метрлік қашықтықты 10,6 секундта жүгірді. Ол жеңіл атлетика командасының негізгі құрамының мүшесі болды. Ол 4 x 100 метрлік эстафета командасының штаттағы рекордтық көрсетісіне қатысты, команда 40,8 секундта жарысты аяқтады. Ол биіктікке секіруде 2,01 метр, ал ұзындыққа секіруде 6,91 метр жеке рекорд көрсетті. Сонымен қатар, ол Майами университеті үшін жеңіл атлетикамен айналысты, онда 4x400 метрлік эстафетада штаттағы чемпионатты жеңіп алды. Ол 60 метрді 6,93 секундта, ал 200 метрді 21,82 секундта жүгіру арқылы жеке рекордтарын жаңартты.
Жеке рекордтар
Оқиға уақыты (секунд)Орын60 метр6.93Сиракуза, Нью-Йорк19 ақпан 2000200 метр21.82Пискатавей, Нью-Джерси6 мамыр 2000
Колледж статистикасы
Майами Урагандары маусымы Ойын Жүгіру Қабылдау Тәуелділік (Att) Ауданы (Yds) Орташа (Avg) Гол (TD) Қабылдау (Rec) Ауданы (Yds) Гол (TD) 1999 10 143 838 5.9 8 4 44 2 2000 8 77 485 6.3 2 5 103 0 2001 11 220 1,200 5.5 10 12 125 1 Барлығы 29 440 2,523 5.7 20 21 272 3
2002 жылғы НФЛ драфты
Портис 2002 жылғы НФЛ драфтының екінші раундындағы 51-ші нөмірмен «Денвер Бронкос» командасына шақырылды.
Сауда
2004 жылғы маусым басталар алдында «Бронкос» командасы Портисті «Вашингтон Редскинс» клубына қорғаушы Чэмп Бейли мен 2004 жылғы НФЛ драфтының екінші раундындағы таңдау құқығы үшін саудалады. «Бронкос» бұл құқықты Татум Беллді таңдау үшін пайдаланды (Белл Денверде Портистің 26-нөмірін киді). «Вашингтон» Портиспен сегіз жылдық 50,5 миллион долларлық келісімшарт жасасты. Осы саудаға қатысты сын-пікірлер көп болды, әсіресе Бейли сияқты жақсы қорғаушыларды табу қиын екендігі және Портис үшін екінші раундты берудің артық екендігі айтылды. Сыншылар Портистің «Бронкос» командасының шабуыл сызығының арқасында дамығанын, ал «Вашингтонда» оның үлкен жетістіктерге жете алмайтынын, себебі бұл команда көбінесе физикалық күшпен ойнайтын жүгірушілерге (Стивен Дэвис немесе Джон Риггинс сияқты) бейімделгенін мәлімдеді.
2004 жыл
2004 жылғы маусымда ол жаттықтырушы Джо Гиббстің негізінен күшпен жүгіруге негізделген стиліне бейімделуге мәжбүр болды. Маусымның ашылу ойынында «Тампа Бей Буканерс» командасына қарсы алғашқы жүгірісін 64 ярдқа жеткізіп, тачдаун соқса да, Портис үшін бұл бейімделу біршама қиын болды, себебі «Денвер» командасының жүгіру стилі созылған және қанатқа бағытталған жүгірістерден тұрды. Бұл бейімделуді жарақаттардан әлсіреген шабуыл желісі одан да қиындатты. 2004 жылды ол 1,315 ярд және 3,8 ярдтық орташа көрсеткішпен аяқтады. Ол эндзонаға жол табуда айқын қиындыққа тап болды, жалпы сегіз тачдаунмен (5 жүгіру, 2 қабылдау және 1 пастың нәтижесінде) аяқтады.
2005 жыл
Портис 2005 жылы жаңарып, өзіне келді. Гиббс әлі де күшті футбол стилін қолданса да, Портистің жүгіру стиліне сәйкес келу үшін Вашингтон командасының шабуылға көбірек сырттан жүгіру ойындарын енгізді. Портис бұл маусымды жақсы өткізіп, ішкі және сыртқы жақтан да жақсы жүгіре алатынын, сондай-ақ жақсырақ пастық қорғауға қабілетті екенін көрсетті. Маусымның бесінші ойынына дейін ешбір тачдаун соқпағанына қарамастан, ол маусымды күшті аяқтады және барлығы 12 тачдаун (11 жүгіру және 1 пастық) соқты. 2006 жылдың 1 қаңтарында Филадельфия Иглс командасына қарсы 14 ярдқа жүгіріп, ол Редскинс командасының бір маусымдағы ең көп жүгіру көрсеткіші бойынша 1,516 ярдпен рекордты жаңартты және бір маусымдағы 100 ярдтан астам жүгірген ойындар саны бойынша рекордты (5) теңестірді. Ол ойынды 112 ярд жүгірумен аяқтады. 1,516 ярдқа жүгіру арқылы ол лига тарихында алғашқы төрт маусымының үшінде 1,500 ярдқа жеткен үшінші ойыншы болды.
2006 жыл
Портис жылдамдығын 2006 жылы «Вашингтон Редскинс» командасының жаттығу лагерінде көрсетті, 40 ярдты 4,26 секундта жүгіріп өтті. Содан кейін, 2006 жылдың 13 тамызында, маусымға дейінгі бірінші аптаның ойынының бірінші тоқсанында «Цинциннати Бенгалс» командасының қорғаушысы Кейван Ратлифты ұстағаннан кейін Портис иығының жартылай шығуына ұшырады. Жарақат алғаннан кейін Портис: «Менің деңгейімдегі өзім немесе басқа ойыншыны маусымға дейін неге ойнату керектігін түсінбеймін» деді. Ол былай деп қосты: «Соңғы төрт жылда маусымға дайын екенімді әлемге көрсету үшін жеткілікті жұмыс жасадым деп ойлаймын». «Вашингтон Редскинс» Портистің қашан қайтадан активті ойыншы болатынын нақты айтпады. Алайда, ол «Вашингтонның» «Миннесота Викингс» командасына қарсы ойынында ерте қайтып келді, онда 10 рет допты алып жүріп 39 ярдқа жете алды және бір тачдаун соқты. «Вашингтон Редскинс» 16–19 есебімен жеңілді, ойын аяқталар кезде «Вашингтонның» шабуылшысы Джон Холл далалық голдан сол жаққа қарай қате жіберді. Портис келесі апталарда «Хьюстон Техас» командасына қарсы 16 рет допты алып жүріп 86 ярдқа жете алды және 2 тачдаун соқты, ал «Джексонвилл Джагуарс» командасына қарсы 27 рет допты алып жүріп 112 ярдқа жете алды және бір тачдаун соқты. Маусым бойы жарақаттармен күрескен Портис қарашаның 12-сі күні «Филадельфия Иглз» командасынан жеңілген «Вашингтонның» бірінші тоқсанында тағы да қиындыққа тап болды. Портис қол жарақаттарынан ойынды тастап кетті, оның орнына қосалқы ойыншы Лэдэлл Беттс кірді. Рентгендік зерттеулер Портистің оң қолы ойын кезінде сынғанын көрсетті. Ол операция жасады және үш күннен кейін, қарашаның 15-і күні «Редскинс» командасының жарақат алған ойыншылар тізіміне енгізілді.
2007 жыл
Вашингтон Март айында Портистің 2008–2009 жылдарғы және оның 2010 жылғы негізгі жалақысының басым бөлігіне кепілдік беруге келісті. Бұл 15 миллион долларға дейін кепілдік беретін соманы құрайды. Портис сондай-ақ, құрылымды қайта жаңарту кезінде 9,32 миллион доллар "қол қою бонусын" алды. Ол 2007 жылғы маусымды 1,262 ярд жүгіріп, 11 жүгіру голымен және 389 ярд қабылдаумен аяқтады.
2008 жыл
2008 жылы Портис жеті жыл ішінде 1500 ярдты жүгіріп өтудің төртінші маусымына жақын болды, бірақ 1487 ярдпен және бір жүріске орташа есеппен 4.3 ярдпен аяқтады. Оның маусымы бес апталық кезеңмен ерекшеленді, осы уақытта Портис шамамен 700 ярдқа жете алды, бұл 26 қазанда Детройт Лайонс клубына қарсы жеңіспен аяқталды. Осы кезеңде Клинтон Портис О.Дж. Симпсонмен бірге NFL тарихында екі рет мансабында бес ойын қатарынан кем дегенде 120 ярдты жүгіріп өткен жалғыз ойыншы болды (Портис бұрын 2003 жылы Денверде төрт ойын және 2004 жылы Вашингтонда бір ойын өткізген). Портис 23 қарашаға дейін NFL-де жүгіріс бойынша көшбасшы болды, бірақ жарақаттар мен шектеулі ойын уақыты оны баяулатты; ол соңғы бес ойынында бар болғаны 281 ярд жинады, ал Вашингтон плей-оффқа ілігіп үлкермей, бес ойынның төртеуінде жеңіліске ұшырады. Бұған қарамастан, ол маусым соңында ДеАнджело Уильямсқа қарағанда жақсы статистика көрсеткеніне қарамастан, Про Боулға шақырылды. 2008 жылдың 9 желтоқсанында Клинтон Портис WTEM AM радиосындағы апталық сұхбатында Вашингтонның бас жаттықтырушысы Джим Зорн туралы теріс пікірлер білдірді, Зорнды тұрақсыз хабарламалар бергені үшін сынап, оны сарказммен "гений" деп атады. Портис жексенбі күні Балтимор Рейвенс клубына 24:10 есебімен ұтылған кезде, екінші таймның бірінші сериясынан кейін алаңнан шығарылғандықтан, ойнауға уақыттың жетіспеуінен әлі де ренжіді. Маусым арасында Портис Зорнмен жақсы қарым-қатынас орнатуға тырысқанын айтты, бірақ бұрынғы бас жаттықтырушы Джо Гиббспен болған қарым-қатынасына тең келе алмағанын мойындады, оны "тамаша қарым-қатынас" деп сипаттап, Гиббсті "бағыт-насихат және өмір салты тұрғысынан ең жақсы адамдардың бірі, нағыз чемпионның үлгісі" деп атады.
2009 жыл
9-шы аптада «Атланта Фолконс» командасына қарсы өткен ойында Портис шаңқау шекті. Соққы салдарынан Портис есінен танып, алаңнан шығуға мәжбүр болды. Портис шаңқауға ұқсас белгілермен қатарынан төрт ойынды өткізіп жіберді. 2009 жылдың 1 желтоқсанында Портис Питтсбургке (Пенсильвания штаты) маманданушы дәрігерге көрінді. 8 желтоқсанда Портис ресми түрде жарақат алғандар тізіміне енгізілді. Ол қайтадан ойнауға рұқсат алуға төрт ай уақыт кетті.
2010 жыл
2010 жылғы маусымның басында Портис жаңадан тағайындалған бапшы Майк Шанаханмен қайта қауышты, бұл Шанахан Портистің мансабының алғашқы екі маусымында «Денвер Бронкос» командасындағы бапшысы болған. Жаңа бапшылық штабқа үміт артылғанмен, Портистің жарақаттары жалғасты, ол іш және шақыр жылы жарақаттарымен күресуге мәжбүр болды. «Редскин» сапындағы жетінші жылы Портис маусым бойына бар болғаны бес ойынға қатысып, 227 ярдқа ғана жүгірді, соның ішінде екі тачдаун соқты. Екі тачдаун да 19 қыркүйекте «Хьюстон Тексанс» командасына қарсы өткен үй матчындағы ойында тіркелді.
2011 жыл
2011 жылдың 28 ақпанында Портисті келісімшартты қайта жаңартудағы сәтсіздік пен көптеген жарақаттардан кейін «Вашингтон Редскинс» командасы босатты. Босатылғаннан кейін Портис, Гиббс зейнеткерлікке кеткеннен бері командадағы құштарлықтың жоғалып кеткенін айтты. Ол: «Жаттықтырушы Гиббс тұрғанда ешкімнің бас тартқанын немесе көңілі түскенін көрген емеспін. Біз қаншама тартысты ойындар ойнасақ та, бірде-бір рет жеңіліске бой алған жоқпыз. Әрбір ойыншының уақыт біткенше күресуге деген ынтасы мен жігері болды».
Зейнеткерлік
2012 жылдың 21 тамызында Портис зейнетке шығуын жариялады, осылайша карьерасы бойынша жүгірудегі жалпы көрсеткіш бойынша 27-орынды бекітті. Ол 23 тамызда ресми түрде зейнетке шықты және баспасөз конференциясында барлық уақыттың 80 ең үздік «Редскинс» ойыншысы тізіміне енгені хабарланды. Зейнетке шыққаннан кейін Портис 10 шайқауды басынан өткергенін мойындады. 2013 жылы Портис Даунте Калпеппер, Кадиллак Уильямс және Арт Монк сияқты бұрынғы ойыншылармен бірге NFL-ге қарсы шайқаулар мен бас жарақаттары бойынша азаматтық сотқа қатысты.
Тұрақты маусым
Жыл Команда Ойын Рәміз Жүгіру Қабылдау Допты жоғалту Қатысу (Тәуекел) Метр Орташа Ұзындығы Гол Допты ұстау (Тәуекел) Мақсат Жүгіру Метр Орташа Ұзындығы Гол Допты жоғалту Жоғалған 2002 DEN 16 273 1,508 5.5 59 15 79 49 33 364 11.0 66 2 16 5 3 2003 DEN 13 290 1,591 5.5 65 14 76 51 38 314 8.3 72 0 10 3 1 2004 WAS 15 343 1,315 3.8 64 5 65 57 40 235 5.9 18 2 10 5 4 2005 WAS 16 352 1,516 4.3 47 11 74 41 30 216 7.2 23 0 13 3 2 2006 WAS 8 127 523 4.1 38 7 29 26 17 170 10.0 74 0 5 0 0 2007 WAS 16 325 1,262 3.9 32 11 61 60 47 389 8.3 54 0 19 6 5 2008 WAS 16 342 1,487 4.3 31 9 75 35 28 218 7.8 29 0 11 3 3 2009 WAS 8 124 494 4.0 78 1 19 12 9 57 6.3 10 1 2 1 1 2010 WAS 5 54 227 4.2 27 2 12 9 5 55 11.0 14 0 4 0 0 Мансап 113 2,230 9,923 4.5 78 75 490 340 247 2,018 8.2 74 5 90 26 19
Танымал мәдениетте
Вашингтон Редскинс командасындағы карьерасы барысында Портис Джейсон Кэмпбелл, Антуан Рэндл Эл және Крис Кулимен бірге DC және Балтимор аймақтарындағы жергілікті Easterns Automotive Group автосауда тобының телеарнадағы жарнамаларында бірнеше рет түсті. 2007 жылғы "Трансформерлер" фильмінде Портистің Вашингтон Редскинс жейдесі ірі орындалған, оны актер Энтони Андерсонның Глен Уитман кейіпкері киген.
Жеке өмір
Портис – бұрынғы «Вашингтон Валор» командасының квотербегі Джош Портистің туысы. Қаржылық кеңесшілерінің тиімсіз басқаруы салдарынан ол бірнеше үйінен айырылып, 2015 жылдың желтоқсанында банкроттықтан қорғануға өтініш берді. 2017 жылға қарай Солтүстік Вирджинияда екі бөлмелі пәтерде тұрды. 2017 жылы «Sports Illustrated» журналына берген сұхбатында Портис бұрынғы кеңесшілерін өлтіру туралы ойланғанын мойындады.
Қылмыстық алаяқтық
2019 жылдың желтоқсанында Портис лиганың денсаулық сақтау бағдарламасын жалған талаптар арқылы алдаған деген айыппен 12 бұрынғы NFL ойыншысының бірі ретінде аталды, олардың жалпы сомасы 3,9 миллион долларға жететін жалған талаптары тіркелді. АҚШ Әділет министрлігі оған сым арқылы жасалған алаяқтық пен денсаулық сақтау саласындағы алаяқтық жасауға жасалған құлық, сым арқылы жасалған алаяқтық және денсаулық сақтау саласындағы алаяқтық бойынша айып тақты. 2020 жылдың ақпан айында ол өзіне тағылған айыптарды мойындамады. 2020 жылдың 24 шілдесінде оған сол айыптар бойынша тағы бір айыптама қойылды. 2021 жылдың қыркүйегінде Әділет министрлігі Портистің берілмеген медициналық жабдықтар үшін 99 264 доллар көлеміндегі жәрдемақы алу фактісі бойынша кінәсін мойындағанын хабарлады. 2022 жылдың 6 қаңтарында ол алты айға түрмеге кесілді және 2022 жылдың наурызынан бастап тағы алты айға үй қамауына жіберілді.
Даулы көзқарастар
2007 жылдың мамыр айында бұрынғы NFL ойыншысы Майкл Виктің иттермен ұрысу қылмыстары бойынша тергеу жүріп жатқанда Портис Викті қорғап: "Ол иттермен ұрысқан-ұрыспағанын білмеймін. Бірақ ол оның мүлігі, оның иттері. Егер ол осылай істегісі келсе, істесін" деді. Иттермен ұрысу қылмыс екенін естігенде Портис: "Ол аса ауыр қылмыс болмаса керек" деді. Портис иттермен ұрысу өмірдің "көптеген жерде кездесетін" жағы екенін айтты және: "Егер көруге ниетті болсаң, иттермен ұрысатын көптеген жолдарды білемін. Бірақ олар сол адамдарға тимейді, себебі олар танымал емес" деп қосты. Сол күні ол Redskins клубының ресми сайты арқылы жасаған мәлімдемесінде, ол иттермен ұрысқа қатыспағанын және оны қолдамайтынын мәлімдеді.