Кіріспе

Өнімді әзірлеу әдістемесі

Бір мезгілде инжиниринг (CE) немесе бір мезгілде жобалау және өндіру – тапсырмаларды параллель орындауға баса назар аударатын жұмыс әдістемесі (яғни тапсырмаларды бір уақытта орындау), кейде оны бір мезгілде инжиниринг немесе интеграцияланған өнімді дамыту (IPD) деп те атайды, бұл интеграцияланған өнім тобына негізделген тәсіл. Бұл жаңа өнімді нарыққа шығаруға қажетті уақытты қысқарту мақсатында жобалау, өндіріс және басқа да салалардың функцияларын біріктіретін өнімді әзірлеуде қолданылатын тәсіл. Жобалау мен өндіріс кезеңдерін бір уақытта аяқтау арқасында өнімдерді аз уақытта, төмен құнмен өндіруге болады. Бір мезгілде жобалау және өндіру салалар арасында кең ауқымды байланыс пен үйлестіруді қажет етеді, бірақ бұл бизнестің табысын арттырып, өнімді дамыту үшін тұрақты жағдайлар жасауға мүмкіндік береді. Бұл тәсіл өнімді жылдам өндіріп, нарыққа шығаруға болатындықтан, басқа кәсіпорындарға қарағанда бәсекелестік артықшылыққа ие болуға мүмкіндік береді. Дегенмен, дұрыс емес енгізілген бір мезгілде инжиниринг мәселелер тудыруы мүмкін.

Кіріспе

Бір мезгілде жобалау мен өндірудің табысы барлық салаларды қатыстыра отырып, процестерді бір уақытта аяқтауда жатыр. Өнімді әзірлеу жылдар бойы шығындар мен уақытты тиімдірек етуге қол жеткізгендіктен, бір мезгілде инжиниринг элементтері өнімді әзірлеу тәсілдерінде кездеседі. Бір мезгілдегі инжиниринг элементтері – салалық командалар, сондай-ақ нарыққа жылдам шығу және жобалау кезінде өндіріс процестерін ескеру. Шешім қабылдау және жоспарлау кезінде бірнеше саланың қатысуын қамтамасыз ету арқылы бір мезгілде инжиниринг өнімді дамытуды шығын мен уақыт тұрғысынан тиімдірек етті. Бір мезгілде жобалаудың нарыққа жылдам шығу мүмкіндігін ұсынуы, басқа өндірушілерге қарағанда бәсекелестік артықшылықты қамтамасыз етеді. Бір мезгілде инжиниринг болашақ жетістікке қол жеткізуге мүмкіндік беретін өнімді әзірлеудің құрылымын және тұжырымдамасын ұсынады. 2008 жылғы жарияланымда бір мезгілде инжиниринг – жобалау және инжиниринг циклдарын оңтайландыруға бағытталған, жақында дамыған, жақсы анықталған жүйелік тәсіл ретінде сипатталды. Бір мезгілде инжиниринг көптеген компанияларда, ұйымдарда және университеттерде, әсіресе аэроғарыш өнеркәсібінде қолданылады. 1990 жылдардың басында CE ақпараттық және контенттік автоматтандыру саласында да қолданысқа енгізілді, бұл бастапқыда оны үшін жасалған физикалық өнімді дамыту секторынан тыс жобаларды ұйымдастыру және басқару үшін негіз болды. Еуропалық ғарыш агенттігінің Бір мезгілде жобалау орталығы сияқты ұйымдар болашақ миссиялардың мүмкіндігін зерттеу үшін бір мезгілде жобалауды пайдаланады. Бір мезгілде инжинирингтің негізгі қағидасы екі тұжырымдамаға негізделген. Біріншісі – өнімнің өмірлік циклының барлық элементтері – функционалдық мүмкіндіктер, өндіріс, құрастыру, сынақ, техникалық қызмет көрсету, қоршаған ортаға тигізетін әсер, соңында жою және қайта өңдеу – жобалаудың бастапқы кезеңдерінде мұқият қарастырылуы керек. Екінші тұжырымдама – жобалау іс-шараларының барлығы бір уақытта, яғни бір мезгілде жүргізілуі тиіс. Осы іс-шаралардың бір мезгілде жүргізілуі өнімділікті және өнім сапасын айтарлықтай арттырады. Осылайша, қателер мен қайта жобалау жобалау процесінің басында, жоба әлі де икемді болған кезде анықталады. Бұл мәселелерді ертерек анықтап түзету арқылы жобалау тобы жоба күрделі есептеу модельдеріне және аппараттық өндіріске көшкенде жиі қымбатқа түсетін қателерден аулақ бола алады. Жоғарыда айтылғандай, жобалау процесінің бір бөлігі – өнімнің өмірлік циклының барлығын ескеруді қамтамасыз ету. Бұл пайдаланушы талаптарын анықтауды, бастапқы тұжырымдамалық жобаларды таратуды, есептеу модельдерін іске қосуды, физикалық прототиптерді жасауды және ақырында өнімді өндіруді қамтиды. Бұл процеске қаржыландыру, жұмыс күшінің қабілеті және уақыт талаптары толыққанды ескеріледі. 2006 жылғы зерттеуде бір мезгілде жобалау процесін дұрыс іске асыру едәуір қаржыны үнемдеуге мүмкіндік беретіні және ұйымдар осы себепті бір мезгілде жобалауға көшкені туралы мәлімдеме жасалды. Бір мезгілде инжинирингте итеративті немесе интеграцияланған даму әдісі қолданылады. Waterfall әдісі жобалау мен іске асыруға тікелей өтеді, пайдаланушы талаптарынан бастап дайын өнімге дейін. Бұл жобалау жүйесінде жобалау тобы проблемаларды шешу немесе болжау үшін қадамнан артқа немесе алға жылдам қарамайды. Егер бірдеңе дұрыс болмаса, жоба әдетте жойылады немесе күрт өзгертледі. Бір мезгілде немесе итеративті жобалау процесі барлық тәсілдерді тез өзгертуге мүмкіндік береді, сондықтан өнімнің өмірлік циклының барлық аспектілері ескеріледі, бұл жобалауға эволюциялық тәсілді ұсынады. Екі жобалау процесінің айырмашылығын 1-суретте графикалық түрде көруге болады. Бір мезгілде жобалау әдісінің маңызды бөлігі – бір мезгілде жобалаудың ынтымақтастық сипатына байланысты жеке инженерге жалпы жобалау процесінде көбірек дауыс беруге мүмкіндік беру. Дизайнерге меншік беру қызметкердің өнімділігі мен өнім сапасын жақсартады деп есептеледі, себебі өз жұмысына қанағаттандыру мен меншік сезімін сезінген адамдар жалпы процесте аз сөзді жұмыскерге қарағанда, көбірек жұмыс істейді және сенімді өнім жасайды. Бұл жобалау процесі компьютерлік модельдерді (компьютерлік көмекпен жобалау, шекті элементтерді талдау) тиімді алмастыруды талап етеді, бұл іс жүзінде қиын болуы мүмкін. Егер мұндай мәселелер дұрыс шешілмесе, бір мезгілде жобалау тиімді жұмыс істемейді. Кейбір жобалық іс-шаралардың сипаты белгілі бір деңгейде тікелейлікті талап ететінін ескеру маңызды – мысалы, бағдарламалық кодты аяқтау, прототипті дамыту және сынау. Алайда, жобалық командаларды ұйымдастыру және басқару арқылы бір мезгілде жобалауды жеңілдету ақпаратты жақсарту арқылы айтарлықтай пайда әкеледі. Осы салада маманданған қызмет провайдерлері бар, олар адамдарды бір мезгілде жобалауды тиімді орындауға оқытумен қатар, команда мүшелері арасындағы байланысты жақсартуға арналған құралдарды ұсынады.

Функционалдық топтар

Кросфункционалдық командаларға жұмыс орнының түрлі салаларынан алынған, нақты бір процеске қатысатын адамдар кіреді, олар өндіріс, аппараттық және бағдарламалық құралдарды жобалау, маркетинг және басқа да салаларды қамтиды.

Бәсекелес өнімді іске асыру

Бір уақытта бірнеше іс атқару, мысалы, әртүрлі подсистемаларды қатар дамыту, жобалау уақытын қысқартуға маңызды және бір мезгілдегі инженерияның өзегі болып табылады.

Ақпаратты қосымша түрде бөлісу

Кезең-кезеңімен ақпарат алмасу бірдей уақытта өнімді жасау кезінде күтпеген жағдайлардың туындау мүмкіндігін азайтуға көмектеседі. "Кезең-кезеңімен" дегеніміз, жаңа ақпарат пайда болған бойда ортақ пайдалануға беріліп, жобаға енгізіледі. Ынтымақтастық командалар ақпаратты тиімді және уақтылы түрде бөлісу үшін маңызды.

Жобаны кешенді басқару

Жобаны кешенді басқару жүйесі жобаның барлық кезеңіне жауапты адамның болуын қамтамасыз етеді, және бұл жауапкершілік жұмыстың бір бөлігі бітісімен басқаға берілмейді.

Бір мезгілдегі және реттілік инженерия

Бір мезгілде және тізбекті инженерия жобалау мен өндірістің бірдей кезеңдерін қамтиды, бірақ екі тәсіл өнімділік, құн, даму және тиімділік тұрғысынан күрт өзгеше. «Тізбекті инженерия мен бір мезгілдегі жобалау және өндіріс» суреті тізбекті инженерияны сол жақта, ал бір мезгілдегі жобалау мен өндірісті оң жақта көрсетеді. Суретте көрсетілгендей, тізбекті инженерия клиенттің талаптарымен басталады, содан кейін жобалауға, іске асыруға, тексеруге және техникалық қызмет көрсетуге өтеді. Тізбекті инженерия тәсілі өнімді әзірлеуге көп уақыт жұмсауға әкеледі. Өнімді әзірлеудің барлық кезеңдеріне көп уақыт бөлінуі салдарынан, тізбекті инженерия жоғары құнмен байланысты және өнімдерді жылдам жасау мүмкін болмағандықтан тиімділігі төмен. Бір мезгілдегі инженерия, керісінше, өнімді әзірлеудің барлық кезеңдерінің дерлік бір уақытта жүзеге асуына мүмкіндік береді. «Тізбекті инженерия мен бір мезгілдегі жобалау және өндіріс» суретінде көрсетілгендей, жобалау, іске асыру, сынау және бағалауды қамтитын процесс басталғанға дейін бастапқы жоспарлау ғана қажет. Бір мезгілдегі жобалау және өндіру тәсілі өнімді әзірлеу уақытын қысқартуға, бөлшектерді ертерек әзірлеу және өндірудің тиімділігін арттыруға, сондай-ақ өндіріс құнын төмендетуге мүмкіндік береді. Бір мезгілдегі және тізбекті инженерияны эстафеталық жарыс мысалы арқылы да салыстыруға болады. Тізбекті инженерия эстафеталық жарысты өткізудің стандартты тәсілімен салыстырылады, онда әрбір жүгіруші белгіленген қашықтықты жүгіріп, содан кейін эстафетаны келесі жүгірушіге береді және жарыс аяқталғанға дейін осылай жалғасады. Бір мезгілдегі инженерия жарыстың белгілі бір кезеңдерінде екі жүгіруші бір уақытта жүгіретін эстафеталық жарысқа теңестіріледі. Мысал бойынша, әрбір жүгіруші тізбекті тәсілдегідей бірдей қашықтықты жүзеді, бірақ бір мезгілдегі тәсілді қолдану арқылы жарысты аяқтау уақыты айтарлықтай қысқарады. Эстафетадағы әр түрлі жүгірушілерді өнімді әзірлеу кезеңдері ретінде қарастырғанда, эстафетадағы екі тәсілдің инженерлік тәсілдермен ұқсастығы өте жоғары. Өнімді әзірлеуде күрделі және көптеген процестер болғанымен, мысал ұқсастығы бір мезгілдегі жобалау мен өндірудің артықшылықтарын түсіну үшін жеткілікті.

Кәсіпкерлік артықшылықтар

Бір мезгілде инжинирингті қолдану арқылы кәсіпорындар идеядан өнімге дейінгі уақытты қысқарта алады. Осы уақытты үнемдеуге процестің барлық қадамдарын ескере отырып жобалау мүмкіндік береді, соның арқасында бөлшек өндіріске жіберілгеннен кейін, оны өңдеу қиын немесе мүмкін емес екені анықталған жағдайда туындауы мүмкін өзгерістердің алдын алуға болады. Бұл қосымша қадамдарды азайту немесе жою өнімнің жылдамдатылған аяқталуын және өндіріс процесінде материалдың аз ысырап болуын қамтамасыз етеді. Жобалау және прототиптеу кезеңдерінде жобадағы кемшіліктерді өнімді әзірлеудің бастапқы кезеңдерінде түзетуге болады, бұл өндіріс уақытын одан әрі қысқартуға көмектеседі. Бір мезгілде жобалау және өндірудің артықшылықтарын қысқа мерзімді және ұзақ мерзімді деп жіктеуге болады.