Кіріспе

Мұз хоккейіндегі офсайд ережесі, басқа спорт түрлеріндегі офсайд ережелері

Мұз хоккейінде, шабуылдаушы команданың ойыншысы шайбаны бақыламайынша және басқа шабуылдаушы ойыншы шайбаны шабуылдау аймағына енгізген кезде, ол шабуылдау аймағында болса, ойын офсайд деп есептеледі. Шайба немесе барлық шабуылдаушы ойыншылар шабуылдау аймағынан шыққанша бұл жағдай сақталады. Қарапайым тілмен айтқанда, шабуылдаушы ойыншылардан бұрын шайба шабуыл аймағына кіруі керек. Егер шабуылдаушы команданың ойыншысы шайба кірген кезде шабуыл аймағында болса, дереу офсайд жарияланады немесе ол ойыншы бейтарап аймаққа қайтуы тиіс. Офсайдты анықтау үшін шайба мен ойыншылардың орны бейтарап немесе шабуыл аймағында қарастырылады. Әдетте, шайба көк сызықты толығымен кесіп өткенде шабуыл аймағына кіреді немесе шығады. Ойыншының конькилері бейтарап аймақта болса немесе көк сызықтың алдыңғы жиегінен жоғары созылатын көзге көрінбейтін жазықтыққа тисе, ол бейтарап аймақта болып саналады; әйтпесе, ол шабуыл аймағында болады. Офсайд ережесі бұзылған жағдайда, төреші ойынды тоқтатады. Ойынды қайта бастау үшін, бұзушылыққа ең жақын жерде, әдетте бейтарап аймақта, немесе кешіктірілген пенальти болған жағдайда, пенальти тартқан команданың қорғаныс аймағындағы нүктеде булли өткізіледі. Төреші офсайдты дұрыс анықтамаған жағдайда да, булли өткізіледі. +Булли өткізілетін орынПенальти жоқҚасақана офсайдШабуылдаушы команданың қорғаныс орныҚорғаныс командасының қорғаныс орныОфсайд – қорғаныс командасының бейтарап орны (әдетте)Офсайд емес (Қателік)

Келесіге ауысу ережесі

Кейінгі офсайд ережесі бойынша, бұзушылық офсайд орын алғанда және кез келген шабуылдаушы ойыншы шайбаға тигенде немесе шабуыл аймағындағы ойыншыны тексергенде болады. Мысалы, НХЛ-дің кейінгі офсайд ережесінде, егер шабуылдаушы ойыншы командаласы шабуыл аймағында болғанда шайбаны аймаққа енгізсе немесе бейтарап аймақта шабуылдаушы ойыншы шабуыл аймағындағы командаласына пас берсе, ойын дереу тоқтатылады. Кейінгі офсайд, шабуылдаушы команданың ойыншысы шайбадан бұрын шабуыл аймағына енгенде және шабуылдаушы команда шайбаны аймаққа иеленбей кіргізгенде пайда болады. Кейінгі офсайд болған кезде, төреші қолын жоғары көтеріп сигнал береді, ал барлық шабуылдаушы ойыншылар шайбаға тиместен немесе қарсыласты тексермей бейтарап аймаққа қайтуы керек, сонда ғана кейінгі офсайд аяқталады. Егер шабуылдаушы ойыншы кейінгі офсайд кезінде шайбаға тисе, ойын тоқтатылады. Ұлттық хоккей лигасы (НХЛ) және Халықаралық шайбалы хоккей федерациясы (IIHF) офсайдты анықтау үшін ұқсас ережелерді қолданады. Ойыншы офсайд деп есептеледі, егер оның екі конькиі де шайба көк сызықты толығымен кесіп өткенге дейін, шабуыл аймағын бейтарап аймақтан бөлетін көк сызықты толығымен өтіп кетсе. Екі ұйымда да ойыншының конькилерінің орны маңызды. Олар таяқтарын немесе дененің басқа бөліктерін пайдаланып, офсайдтан қалуға тырыса алмайды. Бұл ережеден жалғыз ерекшелік – егер шабуылдаушы ойыншы шайбаны бақылап тұрса, оның конькилері шайбадан бұрын шабуыл аймағына кіре алады. Шайбаның орналасуы офсайдты анықтау үшін қолданылады. Офсайд шайба көк сызықты толығымен кезіп өткен кезде конькилердің орны бойынша анықталады. Егер шайба шабуыл аймағында болса, көк сызыққа тиіп, содан кейін толығымен көк сызықтан шабуыл аймағына қайта оралса, шайба барлық уақыт бойы шабуыл аймағында болған деп есептеледі, сондықтан офсайд анықталмайды және шайба көк сызықты толығымен кесіп өткен жоқ. Егер кез келген ойыншы офсайдта болса, бүкіл команда офсайд болады. Кейінгі офсайд, егер шабуылдаушы ойыншы офсайдта болған кезде шайба шабуыл аймағына пас немесе лақтырылса, бірақ шабуылдаушы команданың ешкім тимеген болса, орын алады. Көптеген лигаларда шабуылдаушы команда барлық ойыншыларын шабуыл аймағынан шығарып, "белгілеу" (tag up) амалын жасай алады. Осы кезде офсайд жойылса, олар шайбаны қуып шабуыл аймағына қайта кіре алады.

Ерекшеліктер

NHL (83.1 және 83.2 ережелері) және IIHF (7 ережесі) ережелеріне сәйкес, бір жағдай бар (NHL ережелері бойынша екі жағдай), онда шайба алдында шабуылдау аймағында ойыншылар болған жағдайда да офсайд ережесі қолданылмауы мүмкін. Қорғаушы ойыншы шайбаны өз аймағынан заңды түрде алып шығып, кейін шайбаны өз аймағына қайтарады, бірақ шайба шабуылдаушы ойыншыға ұсталып алынады. (Тек NHL үшін) Қорғаушы ойыншы шайбаны өз аймағынан шығарады, бірақ шайба бейтарап аймақтағы басқа қорғаушы ойыншыдан секіріп өз аймағына қайта оралады. (IIHF ережелері бойынша, мұндай жағдайда кешіктірілген офсайд көрсетіледі.) Бұрылыс кезінде, шайба түсірілгенге дейін ойыншы орталықтан 15 фут ішінде тұрса, ол офсайд жағдайында деп есептелуі мүмкін. Бұл бұзушылыққа алып келуі мүмкін, онда шайбаны тастаған төреші орталық ойыншыны бұрылыс орнынан шығарып, оның орнына басқа ойыншыны қоюды талап етеді. Егер бір команда ойынды қайта бастауға тырысқанда екі рет бұзушылық жасаса, оған ойынды кешіктіргені үшін кішігірім айып салынды.