Кіріспе
Американдық футболшы және жаттықтырушы (1945–2020)
Сэмюэл Дэвид Вайч (/w//aɪ//tʃ/; 5 қаңтар 1945 – 2 қаңтар 2020) – американдық футболдың квотербегі және жаттықтырушысы. Ол «Цинциннати Бенгалс» командасының квотербегі және бас жаттықтырушысы, ал «Сан-Франциско 49ers» командасының квотербек жаттықтырушысы болды. Бас жаттықтырушы ретінде ол «Бенгалс» командасын XXIII Суперкубокқа жеткізді, онда олар «49ers» командасына 20–16 есебімен жеңіліп, соңғы минуттағы тачдаунға мүмкіндік берді. Ол сонымен қатар, стандартты шабуыл ретінде (жартылай аяқталу кезінде қолданудан өзгеше) жиналыссыз шабуылды енгізгенімен де белгілі болды. Вайч 1984 жылдан 1991 жылға дейін «Цинциннати» командасын жаттықтырды, және «Бенгалс» командасымен одержан 64 жеңісі 2011 жылы Марвин Льюис оны басып өткенге дейін франшиза тарихындағы ең көп жеңіс көрсеткіші болды. Вайч сонымен қатар «Вашингтон Редскинс», «Детройт Лайонс», «Сент-Луис Кардиналс» және «Буффало Биллс» командаларында ойнады. Ол сондай-ақ Оңтүстік Каролина және Индиана университеттерінде, «Сан-Франциско 49ers», «Тампа Бей Буканерс» және «Буффало Биллс» командаларында жаттықтырушы болды.
Колледж мансабы
1963 жылдан 1965 жылға дейін Вайч Фурман университетінде колледж футболында квотербек ретінде ойнады. Ол сондай-ақ Каппа Альфа Орденінің ішкі мүшесі болды. Вайч Фурман университетінен бакалавр, ал Оңтүстік Каролина университетінен бизнес-әкімшілік магистрі дәрежелерін алды.
Дөңгелекті теміршілер
1966 жылдан 1967 жылға дейін Вайч жартылай кәсіби Континентальдық футбол лигасының «Wheeling Ironmen» командасында ойнады.
Синсинати Бенгалс
1968 жылы Уайч Америка футбол лигасының жаңа құрылған «Цинциннати Бенгалс» командасымен келісім жасады, ол үш ойынды бастады және Джон Стофа мен Дьюи Уорренге көмекші ойыншы болды. Жаңа маусымында ол 55 әрекетте 35 пас (63,6 пайыз) беріп, 494 ярдқа екі тачдаун жасады. Сонымен қатар, ол 12 рет 74 ярдқа (орташа 6,2) жүгіріп, бес ярдқа бір пас ұстады. 1969 жылы Уайчтың екінші маусымында ол жеті ойында ойнады, тағы үш ойынды бастады, бірақ «Бенгалс» жаңа ойыншысы Грег Кук бастапқы құрамға ілікті. Маусым ішінде Уайч 108 әрекетте 54 пас (50,0 пайыз) беріп, 838 ярдқа жеті тачдаун жасады. Ол 12 рет 109 ярдқа (орташа 8,9) жүгіріп, бір тачдаун соқты.
Детройт Лайонс
1974 жылы Уайч «Детройт Лайнз» командасы сапында ойнады, ол бір ғана пастың берілуіне қатысты. Сондай-ақ ол 1974 жылы Дүниежүзілік футбол лигасының тұңғыш драфтында таңдалды.
Сент-Луис Кардиналдар
1976 жылы Уайч «Сент-Луис Кардиналс» командасымен келісім жасады. Ол бес ярдтық жалғыз сәтті пасын орындады.
Баффало Биллс
Уайч 1976 жылғы 27 қазанда «Буффало Биллз» командасымен келісім шарт жасасты. Командада болған уақытында ол ең бір ойын да ойнамады.
Оңтүстік Каролина университеті
1967 жылы Оңтүстік Каролина университетінде MBA дәрежесін алу үшін оқып жүргенде, Вайч «Геймкокс» командасының көмекші жаттықтырушысы болды.
Сан-Франциско 49ерс
Вайч 1979 жылдан 1982 жылға дейін Сан-Франциско 49ers командасының шабуылдық ойынын басқарды және қабылдау ойынына жауапты болды. Ол 1981 жылы Super Bowl XVI-ны жеңіп алған команданың жаттықтырушы штабында жұмыс істеді. Болашақ NFL бас жаттықтырушысы Кам Кэмерон сол командадағы квотербек болды.
Синсинати Бенгалс
1983 жылдың желтоқсан айының соңында Уайч «Цинциннати Бенгалс» командасының бас бапкері болып тағайындалды. Оның алғашқы үш маусымында Цинциннати әрқашан екінші орынды иеленді, бірақ 1987 жылы 4–11 есебімен төмендеді. Келесі жылы ол «Бенгалс» командасын екінші «Супер Боулға» жеткізді, онда олар «Сан-Франциско 49ers» командасына 20–16 есебімен ұтылып қалды. «49ers» командасы Джо Монтананың 34 секунд қалғанда тачдаун пасын беруімен жеңіске жетті. Уайч өзінің әдеттен тыс ойын стратегиясымен көзге түсті. Ол алаңға 12 немесе одан да көп ойыншыны жинап, содан кейін бірнешеуін алаңнан шығарып жіберуді енгізді. Ол бұл тактиканы «қантты жиын» деп атады, мақсаты – қорғаныс командасын шатастыру және құрамын болжау қиын ету. Егер қорғаныс өзгерістер жасауға тырысса, «Бенгалс» командасы бірден допты ойынға қойып, нәтижесінде қорғаныс командасы алаңға тым көп ойыншы шығарғаны үшін айыпталатын еді. «НФЛ» жауап ретінде ережелерді өзгертіп, қорғаныс командасына шабуыл командасының құрамын қайта жаңалауға рұқсат берді, бірақ допты ойынға қою алдында. «Егер кімде-кім осы алаңға бірдеңе лақтырса, сол адамды көрсетіп, алаңнан шығарыңыз. Сіз Кливлендте емес, Цинциннатиде тұрасыз!» «Сихокс» командасымен өткен ойыннан бір жыл өткен соң, ол «USA Today» газетінің әйел тілшісіне ойыннан кейін киім ауыстыратын бөлмеге кіруге рұқсат бермеді, себебі ол өз ойыншыларының оның алдында жалаңаш тұрғанын қаламайтын еді. «НФЛ» оған 27 000 доллар айыппұл салды, бұл бапкерге салынған ең ірі айыппұл болды. Ол комиссар Пол Тальябуэ оған шешім табудың орнына айыппұл салуға көбірек қызығушылық танытқанына наразылық білдірді. Уайч 1995 жылғы маусымның соңында қызметтен босатылды.
Баффало Биллс
2004 жылдан 2005 жылға дейін Вайч «Буффало Биллз» командасының квотербектер жаттықтырушысы болды.
NFL
Команда Жыл Маусымдық ойындар Плей-оффЖеңістер Жеңілістер Тең ойындар Жеңіс %Орын Жеңістер Жеңілістер Жеңіс %НәтижеCIN1984880.5002-ші AFC Central CIN1985790.4382-ші AFC Central CIN19861060.6252-ші AFC Central CIN19874110.2674-ші AFC Central CIN19881240.7501-ші AFC Central 2 1 .667 CIN1989880.5004-ші AFC Central CIN1990970.6881-ші AFC Central 1 1 .500 CIN19913130.1884-ші AFC Central CIN Барлығы61660.48032.600TB19925110.3133-ші NFC Central TB19935110.3135-ші NFC Central TB19946100.3755-ші NFC Central TB1995790.4385-ші NFC Central TB Барлығы23410.359Барлығы841070.44032.600
Телерадио мансабы
1996 жылы Вайч NBC телеарнасының апталық NFL ойынында Марв Альбертпен спорттық талдаушы ретінде жұмыс істеді. 1997 жылы ол NBC-нің апталық ойынға дейінгі және жартылай уақыттық шоуларында студиялық жұмыскер болып тағайындалды. Ол 1998 жылдан 2000 жылдың 2-ші аптасына дейін Кевин Харланмен бірге CBS телеарнасында апталық NFL ойындарында талдаушы болып жұмыс істеді, бірақ Майами мен Миннесота командаларының арасындағы ойын ортасында дауысы үзіліп қалды. Ойынның қалған бөлігін түсіндіру үшін Бисли Рис жақтан тікелей хабарлаудан келді. Ол 2001 жылы CBS телеарнасына қайта оралды, онда Гас Джонсон мен Брент Джонспен бірге NFL маусымының алғашқы екі ойынын жүргізді. 2006 жылы ол Дик Энбергпен бірге Westwood One телеарнасының NFL бейсенбілік кешкі эфирінде комментатор болды. Сондай-ақ 2006 жылы ол Том Вермемен бірге Fox Sports South телеарнасы үшін Оңтүстік конференциясының футбол жарысын көрсетумен айналыса бастады.
Жеке өмір
Уайч пен оның әйелі Джейннің Зак пен Керри деген екі баласы және алты немересі болды. Ол көп жыл бойы жеке ұшқыш болды. Сонымен қатар, гольф, теннис, жүгіру және Харли Дэвидсон мотоциклімен жүруді ұнататын. Уайчтің ағасы Бабба Теннесси штатында, Канада футбол лигасысында (CFL) және Әлемдік футбол лигасысында (WFL) квотербек болып ойнаған. 2016 жылдың 9 қыркүйегінде Уайч Солтүстік Каролина штатының Шарлотта қаласындағы Каролина медициналық орталығының Диксон жүрек бөлімшесіне жүрек алмастыру күтіп түсті. Үш күннен кейін қолайлы жүрек табылды және 13 қыркүйекте Уайч 4,5 сағатқа созылған трансплантация операциясын жасады. 2019 жылы Уайчке меланома диагнозы қойылды және ол 2020 жылдың 2 қаңтарында 74 жасында Оңтүстік Каролина штатының Пикенс қаласындағы үйінде қайтыс болды.
Саяси мансап
2008 жылдың 4 қарашасында Уайч Оңтүстік Каролина штатының Пикенс округі округтік кеңесіне өкіл болып сайланды. Республикалық партия мүшесі ретінде сайлауға түскен Уайч, Пикенс округі үшін Демократ Уэсли Бербиджді 6 478 дауысқа қарсы 1 639 дауыспен жеңді.