Кіріспе

Уильям Дрейтон (1943 жылы туған) – американдық әлеуметтік кәсіпкер. 2005 жылы U.S. News & World Report журналы оны Американың 25 үздік көшбасшысы деп атады. Ол "әлеуметтік кәсіпкер" терминінің пайда болуына ықпал етті, бұл тұжырым алғаш рет 1972 жылы жарияланған еңбекте кездесті. Дрейтон – Ashoka: Innovators for the Public ұйымының негізін қалаушы және қазіргі төрағасы, бұл 501(c)(3) ұйымы әлем бойынша әлеуметтік кәсіпкерлерді іздеумен және қолдаумен айналысады. Дрейтон сондай-ақ Youth Venture және Get America Working! сияқты тағы екі 501(c)(3) ұйымының төрағасы болып табылады. Дрейтонның философиясына сәйкес, әлеуметтік кәсіпкерлер – қоғамның ең маңызды әлеуметтік проблемаларын шешу үшін инновациялық тәсілдерді ұсынатын адамдар. Дрейтонның айтуынша: "Әлеуметтік кәсіпкерлер тек балық берумен немесе балық аулауға үйретумен тоқтап қалмайды. Олар балық аулау индустриясын түбінен өзгерте алмайынша тынышталмайды". 2019 жылы Америка философиялық қоғамының мүшесі болып сайланды.

Алғашқы жылдар

Дрейтонның анасы Австралиядан АҚШ-қа эмиграциялады. Оның әкесі америкалық, кейін саяхатшы болды. Оның ата-бабалары АҚШ-тағы құлдыққа қарсы күрескен алғашқы аболиционистер мен әйелдер қозғалысының көшбасшыларының қатарында болды. Дрейтон 1943 жылы Нью-Йорк қаласында дүниеге келді. Дрейтон Филипс академиясында орта білім алды, онда ол Азия қоғамын құрды, ол тез арада мектептегі ең танымал студенттік ұйымға айналды. Ол Гарвард университетінде оқып, 1965 жылы бакалавр дәрежесін алды, сонда ол «Ашока үстелін» құрды, оған көрнекті үкімет, кәсіби одақ және шіркеу өкілдерін шақырып, студенттердің «іс қалай жүзеге асырылады» деген сұрақтарына жауап беретін ресми емес кешкі ас ұйымдастырды. Дрейтон Оксфорд университетінің Баллиол колледжіне түсіп, 1967 жылы өнер магистрі дәрежесін алды. Ол Йель заң мектебінде оқып, 1970 жылы заң ғылымдарының докторы дәрежесін алды. Йель заң мектебінде Дрейтон «Йель заң қызметі» ұйымын құрды, оның ең гүлденген кезеңінде заң мектебі студенттерінің үштен бірі қатысты.

Мансап

Дрейтон менеджер және басқару кеңесшісі болды, McKinsey & Company компаниясында шамамен он жыл кеңесші ретінде жұмыс істеді. Президент Джимми Картердің басшылығымен (1977–1981) Дрейтон Қоршаған ортаны қорғау агенттігінің әкімшісінің көмекшісі қызметін атқарды, онда ол эмиссия саудасын және басқа да реформаларды енгізді. Ол агенттік қызметін тастағаннан кейін «ЭҚА-ны сақтайық» тобын құрды. Дрейтон Гарвард және Стэнфорд университеттерінде арнайы шақырылған профессор болып жұмыс істеді.

Марапаттар

Дрейтон өзінің жетістіктері үшін көптеген марапаттар мен құрметтерге ие болды. Ол өзінің жұмысы, соның ішінде Ашока: Innovators for the Public-ті құруы үшін алғашқы MacArthur Fellows-тың бірі болып таңдалды. Американдық мемлекеттік басқару қоғамы мен Ұлттық мемлекеттік басқару академиясы оған бірлесіп Ұлттық мемлекеттік қызмет сыйлығын табыс етті, сондай-ақ ол Йель заң мектебінің Прейскелл-Силверман стипендиаты атанды және Америка өнер және ғылым академиясының мүшесі болып кірді. 2009 жылдың 25 мамырында Дрейтон Йель университетінің бітіру салтанатында гуманитарлық ғылымдар докторының құрметті дәрежесімен марапатталды. Дэвид Герген Дрейтонды "әлеуметтік кәсіпкерліктің әкесі" деп атады. 2008 жылы Дрейтон Utne Reader журналының "Дүние өзгертіп жатқан 50 көреген" тізіміне еніп, "көреген" атанды. 2011 жылы Дрейтон кәсіпкерлікті қолдаған жұмысы үшін Испанияның беделді Принц Астурия сыйлығына ие болды. Сыйлық қоры оны "қоғамдық игілік үшін жаңашылдық бастамаларды жүзеге асыратын әлеуметтік кәсіпкерлердің, ерлер мен әйелдердің қозғаушы күші" деп сипаттады. Келесі екі апта ішінде Дрейтон "Джон В. Гарднердің көшбасшылығы мен идеалдарын үлгі ететін көрнекті американдықтарды құрметтеу үшін 1985 жылы құрылған" Джон В. Гарднер көшбасшылық сыйлығы мен Дүниежүзілік кәсіпкерлер форумының әлеуметтік кәсіпкер сыйлығын қабылдады. 2012 жылы Дрейтон әлеуметтік кәсіпкерлік саласына қосқан үлесі үшін Миддлбери колледжінің әлеуметтік кәсіпкерлік орталығының Vision Award сыйлығының тұңғыш иегері атанды.