Кіріспе
Гонконгтағы үкімет жоспарлаған мәдени аудан – Батыс Коулун мәдени ауданы (WKCD, ) – Гонконгтағы ірі өнер жобасы. Фостер және Партнерлер компаниясы жобалаған аудан 17 нысандан тұрады. Басты мекемелердің қатарында қытай операсы үшін арналған Сику орталығы, заманауи өнер орындары үшін Фриспейс орталығы, M+ мұражайы және Гонконг сарай мұражайы бар. 2023 жылғы мәлімет бойынша Лирикалық театр және басқа да коммерциялық ғимараттар салынып жатыр. Басқаруды Батыс Коулун мәдени ауданының басқармасы (WKCDA) жүзеге асырады.
The West Kowloon Cultural District (WKCD, ) is a large arts development in Hong Kong. Designed and planned by Foster and Partners, the district comprises with 17 venues. Major establishments include Xiqu Centre for Chinese opera, the Freespace Centre for contemporary performance, the M+ Museum, and the Hong Kong Palace Museum. As of 2023, the Lyric Theatre and other commercial structures are under construction. It is managed by the West Kowloon Cultural District Authority (WKCDA).
Орналасқан жері
Клин тәрізді жағалау учаскесі 1990 жылдары Әуежайдың негізгі бағдарламасы аясында құрылған, жаңадан пайда болған жерлерден жасалған. Ол Яу Цим Монг ауданындағы Яу Ма Тейдің батысында орналасқан және шығысынан Кантон жолы, Батыс порты арқылы өту, Остин жолының батысы және Виктория шығанағымен шектеледі. Одан танымал туристік аймақ – Цим Ша Цуи (TST) және Коулун станциясы мен Батыс Коулун терминалы кешеніне жаяу арақашықтықта жетуге болады, бұл кешен Элементс сауда орталығымен және ұлттық жоғары жылдамдықты теміржол желісімен байланысты.
Батыс Коулунның Бамбук театры (жойылған)
Батыс Коулун бамбук театры 2012 жылдың қаңтар айында Кантон жолы мен Остин жолының батысындағы (қазіргі Xiqu орталығы орналасқан жер) қиылысында салынды. Бұл WKCDA-ның ауданның жобалау және құрылыс кезеңінің басталуын белгілеу үшін ұйымдастырған алғашқы мәдени шарасы болды. Бамбуктан жасалған театрлар бұрын қытай теңіз құдайы Тин Хау мен Чжэн Цзюньді құрметтеу және тойлаудың маңызды бөлігі болған. Гонконгтың Қытай суретшілер қауымдастығымен бірлесіп ұйымдастырылған бұл шараға дәстүрлі кантон операсы, заманауи бейнелеу өнерінің инсталляциялары және кино көрсетілімдері кірді, сондай-ақ көптеген белгілі суретшілер қатысты. Іс-шараға 7 күн ішінде 12 000-нан астам адам қатысты. Бамбук театры бастапқыда жыл сайын өткізілетін шара болуы жоспарланған, бірақ 2021 жылға дейін қайта жаңғыртылған жоқ.
AXA x WONDERLAND (балабақша)
2015 жылдың шілдесінде ашылған уақытша балабақша паркі учаскенің солтүстік-батыс бөлігінде орналасқан. Онда ашық көгалдар мен үй жануарларына арналған аймақ бар, сонымен қатар болашақ саябақтағы жасыл жеңілдіктерді сынау үшін пайдаланылады. Бұл жерде Freespace Happening – тегін ашық ауа музыка және өнер фестивалі де өтеді. 2022 жылдың қыркүйегінен бері ол AXA x WONDERLAND деп аталады.
M+ павильоны
VPANG + JET + Лиза Чун жобалаған M+ павильоны негізгі мұражай ғимараты салынып бітуге дейін M+ үшін көрме алаңын қамтамасыз ету мақсатында қолданылды. Ол 2016 жылдың қыркүйек айында гонконгтық суретші Цан Кин Ваның «Ешнәрсе» көрмесімен ашылды. Бүгінде ол түрлі шаралар мен көрмелерді өткізуге арналған көп функциялы кеңістік ретінде пайдаланылуда.
Өнер паркі
Парк Freespace және The Lawn аймақтарын қамтиды. Деннис Лау және Нг Чун Ман Архитекторлар мен Инженерлер, West 8 және ACLA бірлесіп жобалаған бұл парк 2017 жылы жартылай ашылып, 2018 жылы толыққанды пайдалануға берілді.
Сику орталығы
Ауданның шығыс шетінде, Кантон жолы мен Остин жолының қиылысында орналасқан Xiqu орталығына Коулун метро стансасынан, Остин метро стансасынан және Батыс Коулун терминалынан тікелей жете аласыз. Ғимараттың дизайнына дәстүрлі қытай шамдары шабыт берді. Сахна пердесін еске түсіретін басты кіреберістен өтетін келушілер тікелей көтерілген алаң мен қытайлық дәстүрлі театрының қойылымдарын көрсетуге арналған кеңістікке келіп тоқталады. Сегіз қабаттан тұратын ғимараттың жалпы ауданы 28 164 шаршы метрді құрайды. Онда 1075 орындық "Гранд Театр", 200 орындық "Чайхана Театры", сегіз кәсіби студия және семинар залы орналасқан. Бұл ғимараттардың барлығы түрлі xiqu өнер саласына қатысты функциялар мен шараларды өткізу үшін арнайы жобаланған. Кешеннің ерекшелігі – ғимараттың жоғарғы қабатында орналасқан Үлкен театр, оның астында кең ашық атриум пайда болады. Оны Revery Architecture (бұрынғы Bing Thom Architects) және Ronald Lu & Partners компаниялары жобалап, 2019 жылдың қаңтар айында ашты.
Еркін кеңістік
Freespace – қазіргі заманғы қойылымдар орталығы, Гонконгтағы ең үлкен қара қорап театры, 900 адамға дейін сыйымдылығы бар, сондай-ақ шығармашылық алмасу, көрмелер мен семинарлар, кәсіби және жеке кездесулер мен жиналыстар үшін арналған көп мақсатты орындарға ие. Бұл кеңістік өте икемді, кішкентай және орташа көлемдегі эксперименталды театр, би, паркур, мультимедиалық шоулар мен музыкалық шараларға, сондай-ақ көрмелерге толық бейімделеді. Freespace Livehouse – Гонконг пен әлемнің түкпір-түкпірінен музыка ұсынатын шағын бар және қойылым алаңы, сонымен қатар шеберханалар, кино көрсетілімдері мен мәдени шаралар, ал Арт паркте тегін ашық ауада музыка орындалады. Freespace Dennis Lau & Ng Chun Man Architects and Engineers (DLN) компаниясымен жобаланған және 2019 жылы ашылған.
М+ мұражайы
M+ мұражайының үш негізгі бағыты бар: көркем өнер, дизайн және архитектура, сондай-ақ динамикалық бейнелеу. Herzog & de Meuron жобалаған бұл мұражай 2021 жылдың қараша айында ашылды.
Лирикалық театр кешені
Лирикалық театр кешені WKCD-дегі маңызды өнер орталығы болады, оған 1450 орындық үлкен театр, 600 орындық орта театр және 250 орындық студиялық театр кіреді. Кешенде тұрақты труппа орталығы мен кең репетициялық жайлар да орналасады.
Қазіргі заманғы өнер орталығы
Орталықта екі «қара жәшік» болады.
Гонконгтың сарай мұражайы
2016 жылдың 23 желтоқсанында WKCDA-ның сол кездегі төрағасы Кэрри Лам Пекинде бастапқыда Мега өнер көрсету орны мен көрме орталығы үшін жоспарланған жердің оңтүстік бөлігінде жаңа Гонконг сарай мұражайы салынатынын хабарлады. Шамамен 10 000 шаршы метрді алып жатқан жаңа сарай мұражайының жалпы ауданы 30 500 шаршы метрді құрайды, онда екі көрме залы, іс-шаралар бөлмелері, 400 орындық лекциялық зал, дүкендер мен мейрамханалар орналасқан. Гонконг жокей клубының қайырымдылық қоры мұражайдың жобалау, құрылыс және көрмеге дайындық жұмыстары үшін 3,5 миллиард гонконг доллары бөлді. Ғимаратты жобалау жұмысы Rocco Design Architects компаниясына тапсырылды. Мұражай Гонконгтың Қытайға қайтарылғанының 25 жылдығын мерекелеу үшін 2022 жылдың 3 шілдесінде ашылды.
Мега-өнер көрсету орны (МӨО) және көрме орталығы
MPV 15 000 орындықпен өнер сарайы ретінде жоспарланған. Алайда, WKCDA басқармасы қазіргі балалар саябағын MPV орны ретінде пайдаланбауға шешім қабылдады. 2021 жылғы мәліметтер бойынша, Басқарма жеке қаржыландыру жобалары арқылы жағалаудың солтүстік бөлігін көрмелер, конгрестер және қойылымдар өткізуге арналған орташа көлемді көп мақсатты алаң ретінде дамытуды қарастырып жатыр. 3-ші кезеңге «Музыкалық театр», «Ұлы театр», «Музыка орталығы», «Орта театр», «Киіз театрдың кішкентай сахнасы» және M+ II кезеңі сияқты қосымша жобалар да кіреді. Бұл жобалардың кейбіреулеріне қосымша қаржыландыру бекітуді қажет етеді және/немесе болашақта WKCDA тарапынан қайта қаралуы мүмкін.
Батыс Коулунның жағалауындағы жағажай
Ауданның бір бөлігі әлі де уақытша серуендеу жолы ретінде қолданылуда, 2005 жылы ашылған және Бос уақыт және мәдени қызметтер департаменті басқаратын Батыс Коулун жағалау серуендеу жолы. Бұл серуендеу жолына шығыстан Музейлік көше арқылы немесе жол төлемі кассаларының батысынан, автобус станциясына жақын жаяу өткел арқылы кіруге болады. Жағалау бойындағы қысқа велосипед жолымен жүру үшін велосипедтерді жалдауға болады, бірақ бұл жол учаске дамытылған кезде алынып тасталады.
Даму және тарихы
Жоба шамамен 20 жыл бойы көп рет жарияланған түрде кешіктірілді. Бірінші кезең 2015 жылы ашылды, ал екінші кезең 2026 жылы аяқталуы күтілуде. 1996 жылы Гонконг туристік басқармасы (HKTB) келіп тұрған туристер арасында сауалнама жүргізді, олар мәдени тартымдылықтардың жетіспеушілігін атап көрсетті. HKTB 1998 жылы LegCo-ға өнер мен мәдени шараларға арналған жаңа аландар құруды ұсынды. 1998 жылғы саясаттағы баяндамасында Бас атқарушы Тун Чхэ Хва Гонконгты Азияның мәдени орталығы ретінде дамытуға тырысып, Батыс Коулун мәдени аймағын құруды ұсынды. 2001 жылдың сәуір айында халықаралық дизайн конкурсы жарияланды. Төрешілер алқасының он мүшесі Foster and Partners ұсынған шатыр дизайнын сегіз критерий бойынша жеңімпаз деп таңдады. Лесли Э. Робертсон Ассошиэйтс компаниясы құрылыс инженерлік фирма ретінде тағайындалды. Дегенмен, қаржыландыру модельдеріне, жылжымайтын мүлік дамытушыларының қатысуына, жоспарлаудың жетіспеушілігіне және дизайнның өзіне байланысты өткір қоғамдық сынға байланысты жоба 2005 жылы тоқтатылды. 2006 жылы үкімет қандай нысандар ұсынылуы және оларды қалай басқару керектігі туралы есеп дайындау үшін консультативтік комитеттер құрды. 2007 жылы үш айлық қоғамдық тыңдау қайтадан өтті, оның бастапқы кезеңдері 2007 жылдың желтоқсанында аяқталды.
Бірінші қоғамдық кеңес
Консультация есебінің қорытындысы көрсеткендей, бірыңғай пакеттік дамыту тәсілі, үлкен шатыр, ауданға мемлекеттік бақылау және жобаның өзі консультациялық нысанның ашық сұрақтар бөлімінде ең көп талқыланған мәселелердің қатарында болды. Есепте жобаның Гонконгта жиі кездесетін қарапайым жылжымайтын мүлік жобасына айналып кетуі мүмкін деген қаусеқыныш бар екені айтылды. Жазбаша түсініктемелердің жартысынан астамы шатырға қарсы болды. Үкімет жобаға қойылған талаптарды жаңартқанда, іріктеуден өткен үміткерлер өз ұсыныстарын жаңарта алмады, ал Бас хатшы Рафаэль Хуэй Си Ян Foster and Partners компаниясының жеңімпаз жобасының орталық бөлігі болған, көп сынға ұшыраған алып шатыр жойылатынын мәлімдеді.
Консультативтік комитет пен қоғамның қатысуы
Үкімет 2006 жылдың сәуірінде WKCD негізгі өнер және мәдениет нысандары жөніндегі консультативтік комитеттің мүшелерін тағайындады, және комитет 2007 жылдың маусымына дейін жұмыс істеуге жоспарланған. Ол 2003 жылдың қыркүйек айында жарияланған ұсыныстарды қабылдау туралы шақыруда белгіленгендей, CACF қажеттілігін қайта қарастырып, растады. 2009 жылдың қазанынан 2010 жылдың қаңтарына дейін 1-кезеңдегі қоғамдық қатысу шаралары жүргізілді. Мүдделі тараптар мен жұртшылықтың пікірлері мен қажеттіліктерін анықтау үшін қоғамдық форумдар мен топтық талқылаулар өтті. Барлығы шамамен 66 қоғамдық іс-шара ұйымдастырылды. Содан кейін 2-кезеңдегі қоғамдық қатысу шарасы өтті, ол үш жоспарлау тобы дайындаған концепциялық жобаларға халық пікірін алуға бағытталды, олар 1-кезеңде алынған халық пікірлерін өз концепциялық жоспарларына енгізді.
Батыс Коулун мәдени ауданы (WKCDA)
Батыс Коулун мәдени ауданын дамыту үшін Батыс Коулун мәдени ауданы туралы заңның 601-бабына сәйкес WKCD органы құрылды. Ол 2008 жылдың 11 шілдесінде жұмысын бастады. Органның құрамына басқарма, комитеттер және атқарушы директорлар кеңесі кіреді. 2008 жылдың қазан айында директорлар кеңесі тағайындалды. Оның төрағасы – бұрынғы бас хатшы Генри Тан Инь-ен, кейіннен WKCDA төрағасы болды. Орган жұмысына уақытша көмек көрсету үшін мемлекеттік қызметкерлер мен сарапшылар тартылды, ал операцияны тәуелсіз басқару үшін басшылар мен менеджерлер жұмысқа алынды. Органның жеті адамнан тұратын атқарушы тобы бар. Оның алғашқы атқарушы директоры, Гонконг Диснейлендінің бұрынғы атқарушы директоры Ангус Ченг Сиу Чуен 2009 жылдың маусым айында тағайындалды, бірақ жеке себептермен қызметтен кеткеннен кейін екі аптадан аспайтын уақыт өткен соң орнынан бас тартты. Жоба директоры Августин Нг Вах Кюнг кейіннен жобаны уақытша басқарды. 2010 жылдың 24 наурызында Барбикан орталығының бұрынғы көркемдік директоры Грэм Шеффилд үш жылдық, жылына 3,5 миллион гонконг доллары көлеміндегі келісімшарт бойынша органның бас директоры болып тағайындалды. Алайда, 2011 жылдың 7 қаңтарында ол да "денсаулық жағдайына байланысты" бес айлық жұмыстан кейін кенеттен отставкаға кетті. Шеффилдтің орнына бас директорды іздеу науқаны басталды, бірақ осы екі жоғары лауазымды тұлғаның отставкасы сыншыларды алаңдатты. Заң шығарушы кеңестің ішкі істер жөніндегі комитетінің мүшесі Таня Чан сол кездегі жұмысқа үміткерлер жобадағы проблемаларға байланысты қорқып, жобаны 2020 жылға дейін ықпалдастыруы мүмкін деп опасызданды. Линч 2015 жылы отбасылық жағдайларға байланысты отставкаға кетті және оның орнына Дункан Пескод тағайындалды. Халыққа кеңінен танымал Пескод 2020 жылы өкілеттігі аяқталар алдында WKCDA-дан кетуге мәжбүр болды. Ұзақ жылдар бойы бюрократ болған Бетти Фунг Чинг Сук-и 2021 жылдың маусым айында осы лауазымға тағайындалды және 2021 жылдың 15 қазанында үш жылдық мерзімге қызметін бастады.