Кіріспе

Skagerrak – бұл Данияның Тьеле және Норвегияның Кристиансанд қалалары арасындағы 1700 МВт қуаттылығы бар жоғары кернеулі тұрақты ток (HVDC) электр беру жүйесі. Оның иесі және операторы Норвегиядағы Statnett және Даниядағы Energinet компаниялары болып табылады.

Техникалық ерекшеліктері

Skagerrak 1–3 схемасы әуе желісі мен су асты кабелінен тұрады. Оның қуаты 1050 мегаватт (МВт) құрайды. Дания мен Норвегиядағы екі жағалау бөлігінде де кабельді түсіру нүктесінен конвертерлік станцияларға дейін әуе желілері пайдаланылады. Даниядағы әуе желілері 2016 жылы жаңартылып, олардың қызмет ету мерзімі ұзартылды. Мұнаралар бастапқыда төрт полюске арналған, бірақ Skagerrak 3 құрылған кезде үш өткізгішке (үш полюске) қайта жаңартылды. Аггерсунд HVDC Skagerrak жанындағы Аггерсунд бұғазын мұнаралар арқылы әуеде кесіп өтті, бірақ кейіннен жер асты кабельдеріне ауыстырылды. Бұл желідегі тіреулер Еуропадағы HVDC желісінің ең биік тіреулері болды. Мұндай ұзын су асты кабелі үшін айнымалы ток (AC) беру схемасы тиімді емес, себебі кабельдің сыйымдылығының көп бөлігі кабельдің өзіне жұмсалады, ал Норвегия мен Ютландиядағы электр жүйелері синхронды емес. Жеткізудегі шығын 4% құрайды. Трансформаторлардың ысыраптық жылуы жақын жердегі қалалардағы 1000 үйді жылумен қамтамасыз етуге экономикалық тұрғыдан жеткілікті, бірақ салықтар бұл жобаны іске асыруға кедері келтіруде. Жанындағы Apple деректер орталығы (Skagerrak кабельдері арқылы Tjele арқылы жартылай қамтамасыз етілген) Виборгқа жылу беру кезінде салық мәселесін шеше алады деп күтілді.

Skagerrak 1 және 2

Skagerrak 1977 жылы биполярлы HVDC схемасы ретінде қолданысқа енгізілді. Бұл нысан тиристорлы клапандармен салынған. Орнатылған кезде бұл су асты кабелі әлемдегі ең ұзын және ең терең су асты HVDC қуат кабелі болды. Alcatel компаниясы жасаған кабель судың максималды тереңдігіне төселген. Екі кабельдің де қуаты 250 МВт, кернеуі 250 кВ.

Скагеррак 4

2009 жылдың қарашасында Statnett және Energinet.dk Skagerrak 4 құрылысы бойынша келісімге келді. Skagerrak 4 жосықсыздары шамамен 700 МВт, 500 кВ тұрақты ток кернеуімен. Ол 2014 жылдың 1 қазанынан бері сынақтан өтіп, 2014 жылдың соңында жаңа қосылымға қарамастан, қатты жел салдарынан бағалар теріс мәнге ие болғандықтан пайдалануға берілді. 2015 жылдың 12 наурызында Данияның тақ мұрагері Фредерик және Норвегияның тақ мұрагері Хакон оны ресми түрде ашты. Skagerrak 1–3 желілік қосылымдарының нүктелері – Кристиансан және Тьеле. Skagerrak 1–3-тен өзгеше, Skagerrak 4 үшін кабельдік шешім бүкіл маршруттың ұзындығы бойынша таңдалды. Біріктірілген бюджет 2,8–3,2 миллиард даттық кронаны құрайды. Қолданылған технология – қара бастау мүмкіндігі бар VSC. Тиристорлық түрлендіргіштердің жоғалтуы 0,7% болса, VSC IGBT-лері 0,8–1% жоғалтумен шамалас. Бұрын Skagerrak 1 және 2 Skagerrak 3 кабелін кері байланыс ретінде пайдаланған, бірақ 1 және 2 қайтадан біріктірілді, соның арқасында Skagerrak 4 кері байланыс үшін 3-ші кабелін пайдалана алады. Кабель сонымен қатар 110 МВт резервтік қуатты да жеткізеді. 24 талшықты жұптың бір бөлігін телекоммуникациялық компаниялар бизнестік мақсаттар үшін жалға алуы мүмкін.