Кіріспе

Металл немесе қорытпаның қаттылығын арттыру үшін көміртектік қанықтырумен жылулық өңдеу процесі.

Карбуризациялау – темір немесе болаттың көміртекті сіңіретін жылулық өңдеу процесі, онда металл көміртек бар материалдың, мысалы, ағаш көмірі немесе көміртек монооксидінің әсерімен қыздырылады. Мақсаты – металды қаттырақ және тозуға төзімді ету. Уақыт пен температураға байланысты, көміртектің мөлшері өңделген аймақта әртүрлі болуы мүмкін. Карбуризациялау уақытының ұзақтығы және температураның жоғарылауы көміртектің диффузия тереңдігін арттырады. Темір немесе болатты жылдам салқындатқанда, сыртқы бетіндегі көміртектің жоғары концентрациясы аустениттен мартенситке өту нәтижесінде қатты болады, ал өзегі ферриттік және/немесе перлиттік микроқұрылым ретінде жұмсақ және берік болып қалады. Бұл өндіріс процесінің ерекшеліктері: ол төмен көміртекті бұйымдарға қолданылады; бұйымдар жоғары көміртекті газ, сұйық немесе қатты затпен жанасады; ол бұйым бетінің қаттылығын арттырады; бұйымның өзегі көбінесе беріктігі мен серпімділігін сақтайды; және кейде бұрынғы өндіріс процесінде болған қателерді жою үшін декарборизациялауға қарсы шара ретінде қолданылады.

Жұмыс бөлігінің материалы

Көмірлендірілетін материалдар әдетте 0,2-ден 0,3%-ға дейінгі бастапқы көміртегі мөлшеріне ие төмен көміртекті және қорытпалы болаттар болып табылады. Детальдің беті май, оксидтер немесе сілтілік ерітінділер сияқты, көміртегінің бөлшек бетіне таралуына кедергі келтіретін немесе тоқтатып тастайтын ластанушы заттардан таза болуы керек.

Әртүрлі әдістерді салыстыру

Жалпы, қаптамалы карбуризациялау жабдықтары сұйық немесе газды карбуризациялау жабдықтарына қарағанда ірі детальдарды қабылдай алады, бірақ сұйық немесе газды карбуризациялау әдістері жылдамырақ болады және материалды механикаландырылған түрде тасымалдауға қолайлы. Карбуризациялаудың карбонитраттаудан артықшылықтары – үлкен тереңдік (0,3 дюймнен артық тереңдікке қол жеткізуге болады), аз деформация және жақсы соққыға төзімділік. Бұл оны жоғары беріктік пен тозуға төзімділік қажетті қолданулар үшін (мысалы, қайшы немесе қылыштар) өте тиімді етеді. Алайда, кемшіліктеріне қосымша шығындар, жоғары жұмыс температурасы және ұзақ уақыт қажеттілігі жатады.

Жабдықтарды таңдау

Жалпы, газды карбюрациялау көбінесе үлкен бөлшектер үшін қолданылады. Сұйық карбюрациялау шағын және орта бөлшектерге, ал пакеттік карбюрациялау үлкен бөлшектерге де, шағын бөлшектерді көптеп жеке өңдеуге де қолданылады. Вакуумды карбюрациялау (төмен қысымды карбюрациялау немесе LPC) негізгі материалдың құрамындағы қорытпа элементтеріне байланысты, мұнаймен немесе жоғары қысымды газбен (HPGQ) сөндірумен бірге қолданылғанда, кең ауқымды бөлшектерге қолдануға болады.