Еуропалық сәйкестік белгісі

Кіріспе

Коммерциялық өнімдерде логотиптің болуы (француз тілінен, "conformité européenne" – "Еуропалық сәйкестік" деген мағынада) өндіруші немесе импорттаушының тауарлардың Еуропалық денсаулық, қауіпсіздік және қоршаған ортаны қорғау стандарттарына сәйкестігін растайтынын көрсетеді. Еуропалық экономикалық аймақта (ЕЭА) сатылатын тауарлар үшін CE белгісі міндетті болып табылады; басқа жерлерде сатылатын тауарлар да осы белгіні таңбалауы мүмкін. Бұл белгі өнімнің Еуропалық экономикалық аймақтың кез келген бөлігінде, оның шығу еліне қарамастан, еркін саудаланылуына мүмкіндік береді. Ол CE логотипінен және, қажет болған жағдайда, сәйкестікті бағалау процедурасына қатысқан хабарланған органның төрт таңбалы идентификациялық нөмірінен тұрады.

Мағынасы

Өнімдегі белгі, осы өнімді өндіруші немесе импорттаушы тиісті ЕО заңнамасына сәйкестігін растағанын және өнімді Еуропалық экономикалық аймақтың (ЕЭА) кез келген жерінде сатуға болатынын көрсетеді. Заң талаптарына сәйкес келмейтін өнімге белгі қою немесе оны сату қылмыстық құқық бұзушылық болып табылады. Мысалы, көптеген электр өнімдері Төмен Кернеу Директивасына және ЭМҚ Директивасына сәйкес болуы керек, ал ойыншықтар Ойыншықтар Қауіпсіздігі Директивасына сәйкес болуы керек. (Төмен Кернеу Директивасы электр қауіпсіздігіне қатысты; ЭМҚ немесе Электромагниттік Үйлесімділік дегеніміз, құрылғы басқа құрылғылардың қолданылуына немесе жұмысына кедергі келтірмей, немесе олардың жұмысына әсер етпей, мақсатына сай жұмыс істейді дегенді білдіреді.) Белгі, сәйкестік туралы мәлімдеме жасалған кезде қолданылатын нормалардың (директивалар мен ережелердің) сәйкестігін көрсетеді (төменде қараңыз). Электр өнімдері үшін Төмен Кернеу Директивасы және ЭМҚ Директивасынан басқа, Қауіпті Заттарды Шектеу Директивасы (RoHS) және Электрлік және Электрондық Жабдықтардың Қалдықтары Директивасы (WEEE) сияқты кейінгі нормалар да маңызды. Сондықтан белгінің нақты мағынасы, оның нақты бірлікке қашан қолданылғанына байланысты. Белгілеу, ЕЭА-да өндірілгенін немесе ЕО немесе басқа орган өнімнің қауіпсіздігін немесе сәйкестігін мақұлдағанын білдірмейді. ЕО талаптары қауіпсіздік, денсаулық және қоршаған ортаны қорғауды қамтуы мүмкін. Егер қандай да бір ЕО өнім заңнамасында белгіленген болса, онда нотифицирленген органнан бағалау немесе сертификатталған өндіріс сапа жүйесіне сәйкес өндіріс қажет болуы мүмкін. Қажет болған жағдайда, белгіден кейін сәйкестікті бағалауға қатысқан нотифицирленген органның тіркеу нөмірі көрсетіледі. ЕЭА-да сауда үшін барлық өнімге CE белгісі қажет емес; тек тиісті директивалар мен ережелерге жататын өнім санаттары ғана CE белгісін қажет етеді (және рұқсат етіледі). CE белгісі бар көптеген өнімдерді өндірушінің ішкі өндіріс бақылауымен (Модуль A; төменде өздігінен сертификаттауды қараңыз) ғана нарыққа шығаруға болады, өнімнің ЕО заңнамасына сәйкестігін тәуелсіз тексеру қажет емес; ANEC басқа нәрселермен қатар, CE белгісін тұтынушылар үшін "қауіпсіздік белгісі" деп қарастыруға болмайды деп ескертті.

The mark on a product indicates that the manufacturer or importer of that product affirms its compliance with the relevant EU legislation and the product may be sold anywhere in the European Economic Area (EEA). It is a criminal offence to affix a mark to a product that is not compliant or offer it for sale. For example, most electrical products must comply with the Low Voltage Directive and the EMC Directive, among others; toys must comply with the Toy Safety Directive. (The Low Voltage Directive is about electrical safety; EMC or Electromagnetic Compatibility means the device will work as intended without interfering with, or being affected by, the use or function of any other device.) The mark indicates compliance with as many norms (directives and regulations) as apply at the time of the declaration of compliance (see below). In the case of electrical products, several later norms such as the Restriction of Hazardous Substances Directive (RoHS) and Waste Electrical and Electronic Equipment Directive (WEEE) are relevant in addition to the Low Voltage Directive and EMC Directive. The exact significance of the mark therefore depends on when it was applied to a specific unit. The marking does not indicate EEA manufacture or that the EU or another authority has approved a product as safe or conformant. The EU requirements may include safety, health, and environmental protection. If stipulated in any EU product legislation, assessment by a Notified Body or manufacture according to a certified production quality system may be required. Where relevant, the mark is followed by the registration number of the notified body involved in conformity assessment. Not all products need CE marking to be traded in the EEA; only product categories subject to relevant directives or regulations are required (and allowed) to bear CE marking. Most CE marked products can be placed on the market subject only to an internal production control by the manufacturer (Module A; see Self certification, below), with no independent check of the conformity of the product with EU legislation; ANEC has cautioned that, amongst other things, CE marking cannot be considered a "safety mark" for consumers.

CE таңбалауды талап ететін елдер

"CE" таңбасы Еуропалық Одақ, Еуропалық еркін сауда қауымдастығы (ЕЭАҚ) және Түркияда сатылуға арналған белгілі бір өнімдер тобы үшін міндетті. Осы елдерде өндірілген өнімдердің өндірушілері және басқа елдерде жасалған тауарларды импорттаушылар "CE" таңбасы қойылған тауарлар Еуроодақ стандарттарына сәйкес келеді деп мәлімдейді. 2020 жылы Brexit-тен кейін Ұлыбритания үкіметі кейбір өнімдер санаты бойынша 2024 жылдың 31 желтоқсанына дейін алмастыру мерзімін белгілей отырып, "CE" таңбасын Ұлыбританияның сәйкестік таңбасымен (UKCA) алмастыруды ұсынды. Ұлыбританиядағы өнімдердің басқа санаты үшін "CE" таңбасын қабылдау мерзімі шексізге дейін ұзартылды. 2019 жылдан бастап Орталық Еуропа еркін сауда келісімі (CEFTA) елдерінде таңбалау талап етілмеді, бірақ CEFTA мүшелері – Албания, Солтүстік Македония, Сербия және Черногория Еуропалық Одаққа қосылуға үміттәнді және олардың көптеген стандарттарын өз заңнамаларына енгізіп келеді, бұрынғы CEFTA мүше елдерінің көпшілігі де Еуроодаққа қосылғанға дейін осылай істеген.

"CE" таңбалаудың негізін құрайтын ережелер

Белгінің ресми құқықтық мәртебесі әртүрлі ЕО директивалары мен ережелерінде баяндалған. Негізгі қағидалар Комиссияның "Көк нұсқаулығында" түсіндірілген.

ЕС сәйкестік декларациясы

ЕО сәйкестік декларациясы мыналарды қамтуы тиіс: өндірушінің мәліметтері (аты және мекенжайы, сондай-ақ т.б.); өнімнің сәйкес келетін маңызды сипаттамалары; кез келген еуропалық стандарттар және өнімділік туралы деректер; қажет болған жағдайда, хабарламалы органның идентификациялық нөмірі; және ұйым атынан заңды күші бар қолтаңба.

Сәйкестікті бағалауды өзара тану

Еуропалық Одақ пен АҚШ, Жапония, Канада, Австралия, Жаңа Зеландия және Израиль сияқты елдер арасында "Сәйкестікті бағалауды өзара тану туралы" көптеген келісімдер жасалған. Осының салдарынан, осы елдерден келетін көптеген өнімдерде CE белгісін кездестіруге болады. Жапонияның өзінің "Сәйкестік белгісі" деп аталатын белгісі бар. Швейцария мен Түркия (ЕЭА мүшесі емес елдер) да өнімдеріне CE белгісін қоюды талап етеді, бұл сәйкестікті растау болып табылады.

Үйге арналған тұйықтағыштар мен розеткалар

2006/95/EC директивасы, "Төмен вольттаждылық" директивасы, (басқа нәрселермен қатар) еуропалық одақтың ешбір нормасына жатпайтын және демек CE белгісімен таңбаланбауы тиіс, тұрмыстық қолданысқа арналған шаралар мен розеткаларды нақты айқындайды. Еуропалық одақтың барлық аймақтарында, сондай-ақ басқа да заңдық юрисдикцияларда, тұрмыстық қолданысқа арналған шаралар мен розеткаларды бақылау ұлттық ережелермен реттеледі. Дегенмен, CE белгісін заңсыз қолдану деректері, әсіресе "әмбебап розеткалар" деп аталатындарда, тұрмыстық шаралар мен розеткаларда кездеседі. Тұрмыстық розеткаларды (және адаптерлерді) ішкі 5 вольттық қуат көзімен жабдықталған күйде көру жиі кездеседі. Мұндай розеткалар CE белгісімен таңбалануы керек, бірақ бұл белгі тек 5 вольттық түрлендіргішке ғана қатысты, ал розетканың немесе адаптердің қалған бөлігіне емес. Бұл арнайы 5 вольттық қуат көздерімен салыстыруға болады.

Құқықтық салдарлар

Өнімдерге CE таңбасының дұрыс қойылуын қамтамасыз ететін механизмдер бар. CE белгісі бар өнімдерді бақылауға мүше мемлекеттердің мемлекеттік органдары жауапты, олар Еуропалық Комиссиямен бірлесіп жұмыс істейді. Азаматтар CE таңбасын дұрыс қолданбаған деп күдік туса немесе өнімнің қауіпсіздігіне күмән келтірсе, ұлттық нарық бақылау органдарына хабарласа алады. Ұлыбританияда рұқсат етілмеген немесе рұқсат шегінен тыс таңбаланған кез келген өнімді сату 1968 жылғы Сауда сипаттамалары заңының 1-тарауы бойынша қылмыстық құқық бұзушылық болып табылады. Мұндай тауарды сатушы өндіруші немесе импорттаушы сияқты жауапты болады. Сатылған тауардың нақты жағдайы туралы білмеу қудалаудан қорғауға негіз болмайды (қатаң жауапкершілік). Заң бойынша, бұрыс көрсету – сатылатын тауардың белгілі бір талаптарға сәйкес келмейтіні немесе оған сәйкес келетін талаптардың жоқтығын білдіреді. CE таңбасын жасауға қатысты рәсімдер, шаралар және санкциялар әр мүше мемлекеттің ұлттық әкімшілік және қылмыстық заңнамасына сәйкес өзгереді. Қылмыстың ауырлығына байланысты экономикалық операторларға айыппұл салынуы мүмкін, ал кейбір жағдайларда бас бостандығынан айыру да қарастырылады. Дегенмен, егер өнім дереу қауіпсіздікке қатер төндірмейтін болса, өндірушіге оны нарықтан алып тастауға мәжбүрлемес бұрын, өнімнің қолданыстағы заңнамаға сәйкес екенін қамтамасыз ету мүмкіндігі беріледі.

Компьютер жүйелерінде қолдану

2024 жылға қарай, бұл белгіде Юникод кодтық нүктесі жоқ, және оның пайда болуы да күтілмейді. Юникод принциптеріне сәйкес, белгі – екі қалыпты үлкен әріп, C және E әрпі үшін жасалған әріп стилі, нақты кернингтік жиекпен. Белгіні құрайтын нақты геометриялық пішін Еуропалық Комиссиядан қолжетімді Adobe Illustrator суреті мен Encapsulated PostScript файлдарының векторлық графикалық деректерінде келтірілген.