Кіріспе
Американдық футболшы және жаттықтырушы (1975 жылы туған)
Брайан Дэвид Гризе (ағылш. Brian David Griese; 18 наурыз 1975 жылы туған) – американдық кәсіби футбол жаттықтырушысы және бұрынғы ойыншы, Ұлттық футбол лигасының (NFL) «Сан-Франциско 49ers» командасының квотербек жаттықтырушысы. NFL-де бұрынғы квотербек, ол колледж футболында «Мичиган Вулверинес» командасы үшін ойнады және 1998 жылғы NFL драфтының үшінші раундында «Денвер Бронкос» командасы таңдады. Грис «Мичиган» университетінде үш маусым ойнады, ол 1997 жылы ұлттық чемпионатты жеңіп алған (Associated Press мойындаған). 1998 жылғы NFL драфтында «Денвер Бронкос» командасы үшінші раундта таңдағаннан кейін, ол өзінің жаңа маусымда «Бронкос» командасымен Супер Боул жүзігіне ие болды, Джон Эльвейге Супер Боул XXXIII-те резервтік ойыншы болды. Эльвей Супер Боулдан кейін зейнеткерлікке шықты, ал Грис 1999 жылғы маусымда «Бронкос» командасының негізгі квотербегі болды. Грис 2000 жылы «Бронкос» командасымен «Про Боулға» шақырылды. «Бронкос» командасынан кеткеннен кейін ол «Майами Дельфинс» (2003 жылы 5 ойын), «Чикаго Беарс» (2006 және 2007 жылдары 13 ойын) және «Тампа Бей Буканерс» (2004, 2005, 2008 жылдары 21 ойын) командаларының квотербегі болды. Ол Даңқ залына енген квотербек Боб Гриздің ұлы. Грис – ESPN телеарнасының «Дүйсенбі түнгі футбол» бағдарламасының бұрынғы түс комментаторы.
Алғашқы жылдар
Грис Флорида штатының Майами қаласында туды және Майамидегі Кристофер Колумб орта мектебінде футбол, баскетбол және гольфпен айналысты. Брайан – мансабының барлық кезеңін Майами Дельфин командасында өткізген, бұрынғы NFL квотербегі Боб Гриздің ұлы.
Колледж мансабы
Грис 1993-1997 жылдары Мичиган университетінде колледж футболында ойнады. Мичиган университеті оған стипендия ұсынбағандықтан, ол футбол командасына тегін қатысты. Ол Пердью (әкесінің альма-матері) және Кентукки университеттерінің стипендиялық ұсыныстарын қабылдамады. 1993 жылы ол «қызыл жейде» (redshirt) статусын алып, 1994 жылы тек орын ұстаушының міндеттерін орындады. 1995 жылғы маусымда Скотт Дрейсбах бес ойыннан кейін жарақат алғаннан кейін Грис бастапқы квотербек болып тағайындалды. Грис 1995 жылғы маусымның қалған бөлігінде ойнады, нәтижесінде Мичиган Огайо штатын 31–23 есебімен күтпеген жерден жеңді. 1996 жылғы маусымның басында Дрейсбах бастапқы орнын қайтарып алды, ал Грис команданың «пуч-пантер» (pooch punter) рөлінде орынбасар болып қайта оралды. Бірақ Дрейсбахтың ойыны нашарлағаннан кейін, Грис Огайо штатына қарсы ойынның екінші жартысында оны алмастырды және «Вулверинс» командасын тағы да Букизға қарсы жеңіске жеткізді – 13–9. Грис маусымды Алабамаға қарсы Outback Bowl-да 17–14 есебімен жеңіліспен аяқтады. 1997 жылы Грис бастапқы құрамда ойнады. Хейсман жүлдесінің иегері Чарльз Вудсонмен бірге ол «Вулверинс» командасын жеңіліссіз маусымға және ұлттық чемпионатта үлестік жеңіске жеткізді. Грис 1998 жылғы Роуз-Боулдың ең құнды ойыншысы атанды, Мичиганның Вашингтон штатын жеңгенінде 251 ярдқа пастың 3 голын соқты. Мичиган құрамындағы карьерасында Грис бастапқы құрамда 17–5 есебімен ойнады. «Вулверинс» командасы оның квотербек ретінде ойнаған Огайо штатына қарсы барлық үш ойында жеңіске жетті. 2012 жылдың 30 желтоқсанында ол Роуз-Боулдың Даңқ залына енгізілді.
Колледж статистикасы
Мичиган Вулверинс Маусымдық пастарлау Cmp Att Pct Yds Avg TD Int Lng Rtg 1995 127 239 53.4 1,577 6.6 13 10 75 118.1 1996 35 61 57.4 513 8.4 3 2 69 137.7 1997 193 307 62.9 2,293 7.5 17 6 58 140.0 Мансап 355 606 58.6 4,383 7.2 33 18 75 131.1
Денвер Бронкос
Денвер Бронкос клубы Грийзді 1998 жылғы НФЛ драфтының үшінші раундында таңдады. Ол мансабын Бабби Бристер және Джон Элвейден кейінгі үшінші нөмірлі ойыншы ретінде бастады. 1998 жылы ол Супер Боул чемпионы атанды, бірақ маусымның көп бөлігін құрамада отырып өткізді. 1999 жылы Элвей зейнетке шыққаннан кейін Грис Бронкос командасының негізгі квотербекі болды. Өзінің алғашқы маусымында негізгі ойыншы ретінде 75,6 прохожий рейтингісін көрсетті, бірақ келесі жылы оны жақсарып 102,9-ға жеткізді. Оның еңбегі 2001 жылғы Про Боулға шақыруға әкелді. Грис үнемі жоғары пайызбен пас берді. Ол төрт маусымда 64%-дан жоғары нәтиже көрсетті, соның ішінде 2004 жылы 69,3% пас берді. Дегенмен, жарақаттар мен допты ұстап қалуға бейімділігінен лиганың ең үздік квотербектерінің қатарында таныла алмады. 2002 жылғы маусымнан кейін Бронкос оны босатты, ал оның орнына бұрынғы Кардиналс командасының негізгі ойыншысы Джейк Пламмер келді.
Майами Долфинс
2003 жылғы маусымда ол Майами Дельфинс клубымен келісімшарт жасады. Оның әкесі Боб Грис 14 жылдық мансабын өткізген «Дельфинс» клубындағы өте қысқа мерзімі 2004 жылғы ақпанда аяқталды. «Дельфинс» клубының бас қақпашысы Джей Фидлер жарақат алғанда Гриске бастапқы ойыншы рөлі берілді. Грис «Дельфинс» сапындағы алғашқы ойынында Сан-Диегоға қарсы ойында 3 тачдаун мен бірде-бір перехватсыз жеңіске жетті.
"Бакканерс" командасының бірінші кезеңі
Грис "Тампа Бей Буканерс" командасымен келісім шарт жасасып, жақсы ойын көрсетті және "Тампа" шабуылының қарқын алуына ықпал етті. Грис 2004 жылы 97,5 QB рейтингісімен және 2005 жылы 5–1 есебімен оларға жалғыз жеңістерін сыйлады. Тізесінен жарақат алғаннан кейін 2006 жылы "Буканерс" командасы оны жалақы төлемақы шегі үшін қаржыны босату мақсатында босатып жіберді.
Чикаго Беарз
2006 жылғы 21 наурызда ол Чикаго Биарс командасымен бес жылдық келісімшартқа қол қойды. "Берз" командасымен келісімшартқа қол қойғаннан кейін Грис ойынға аз шықты. 2006 жылғы дайындық кезеңінде Рекс Гроссманнан жақсы ойнағанмен, жаттықтырушы Лови Смит Гризеді "Айғырлардың" екінші нөмірлі ойыншысы ретінде қалдыруға шешім қабылдады. Ол үлкен жеңістердің соңында төртінші ширектейдің соңғы минуттарын өткізді. Гросман 2006 жылғы маусымдағы барлық "Айғырлар" ойындарын бастаса да, Смит "Айғырлар" плей-оффта үй алаңында ойнау құқығын жеңгеннен кейін он бесінші аптада Гризеге ұзартылған ойын уақытын берді. Детройт Лайнсқа қарсы ойында Грис 9 лақтырудың 6-сын 51 ярдқа жеткізіп, Робби Гулдтың ойынды жеңіске жеткізген бірнеше голына мүмкіндік жасады. Смит Гриске Грин-Бэй Пэкерске қарсы соңғы реткі маусымдық ойынның екінші жартысында қиындыққа тап болған Гроссманды алмастыруға шақырды. Алайда, Грис одан да жақсы ойнамады, 15 лақтырудың 5-ін 124 ярдқа жеткізіп, бір тачдаун мен екі перехват жасады. Кейбір чикаголықтар Гроссманның "Айғырларды" Суперкубокқа жеткізе алатынына күмән келтірсе, Смит Гроссманды қолдады және оны плей-офф бойында команданың негізгі ойыншысы деп жариялады. "Айғырлар" 2006 жылғы NFC чемпионатында жеңіске жетті, бірақ Super Bowl XLI-де "Индианаполис Колтс" командасына есе жіберді. Гросман 2007 жылғы Чикаго "Айғырлар" маусымының алғашқы үш ойынында қиындыққа тап болғаннан кейін, Смит команданы жетектеу үшін Гризге жүгінді. "Айғырлар" командасының негізгі ойыншысы ретінде алғашқы ойынында Грис "Детройт Лайонзға" қарсы жеңіліс кезінде екі тачдаун мен үш перехват жасады. Келесі аптада ол наушниктің бұзылуына байланысты ойынды өзі шақырып, "Филадельфия Иглзге" қарсы жеңіске жеткізді. Грис он аптада "Оукленд Рейдерске" қарсы жарақат алғаннан кейін негізгі ойыншы орнын Гроссманға қайтарды. Грис маусымның соңында Гросманның "Вашингтон Редскинске" қарсы тізесіне жарақат алғаннан кейін тағы да Гроссманды алмастырды. Алайда, "Айғырлар" плей-оффқа шықпағандықтан, Кайл Ортон маусымның қалған 3 ойынына бастамашы болды.
Buccaneers командасының екінші кезеңі
2008 жылдың 3 наурызында Грис 2009 жылғы драфтағы алтыншы раунд таңдауы үшін «Тампа Бей Буканерс» командасына ауыстырылды. Ол маусымның екінші ойынында, «Атланта Фалконс» командасына қарсы өткен үй матчында бастапқы құрамда шықты, нәтижесінде «Буканерс» 24:9 есебімен жеңіске жетті. Грис 31 пастың 18-ін аяқтады, 160 ярдқа бір тачдаун пас берді. Келесі аптада Грис бұрынғы командасы – «Чикаго Беарс» командасымен кездесті. 3 перехват жасағанына қарамастан, ол 407 ярдқа 2 тачдаун пас беріп, «Буканерс» командасының «Чикаго Беарс» командасын қосымша уақытта 27:24 есебімен жеңуіне көмектесті. Ол келесі аптада да бастапқы құрамда ойнады, 3 перехват жасағанына қарамастан, 30 пастың 15-ін аяқтады, 149 ярдқа 1 тачдаун пас берді және «Буканерс» командасын «Грин-Бэй Пэкерс» командасынан 30:21 есебімен жеңіске жеткізді. Грис 2008 жылдың 14 желтоқсанында «Атланта Фалконс» командасына қарсы қайтадан алаңға шықты, жамбас жарақаты салдарынан алаңнан шығарылған Джефф Гарсияның орнына. Ол 37 пастың 26-сын аяқтады, 269 ярдқа 1 тачдаун пас берді. Бірақ Грис сондай-ақ бір перехват жасады және 4 рет соққыға түсті. «Буканерс» командасы ойынды қосымша уақытта 13:10 есебімен ұтырып қалды. «Тампа Бей» командасы үшін бастапқы құрамда ойнаған кезде ол 8-2 нәтиже көрсетті. 2009 жылдың 13 шілдесінде босатылды. Босатылғаннан кейін Грис футболдан қанағаттандырып зейнетке шығуға шешім қабылдады.
Тұрақты маусым
Жыл Команда Ойындар Пастың GP GS Есептеме Cmp Att Пct Yds Avg TD Int Lng Rtg 1998 DEN 1 0 – 1 3 33.3 2 0.7 0 1 2 2.8 1999 DEN 14 13 4–9 261 452 57.7 3,032 6.7 14 14 88 75.6 2000 DEN 10 10 7–3 216 336 64.3 2,688 8.0 19 4 61 102.9 2001 DEN 15 15 8–7 275 451 61.0 2,827 6.3 23 19 65 78.5 2002 DEN 13 13 8–5 291 436 66.7 3,214 7.4 15 15 82 85.6 2003 MIA 5 5 3–2 74 130 56.9 813 6.3 5 6 80 69.2 2004 TB 11 10 4–6 233 336 69.3 2,632 7.8 20 12 68 97.5 2005 TB 6 6 5–1 112 174 64.4 1,136 6.5 7 7 80 79.6 2006 CHI 6 0 – 18 32 56.3 220 6.9 1 2 75 62.0 2007 CHI 7 6 3–3 161 262 61.5 1,803 6.9 10 12 81 75.6 2008 TB 5 5 3–2 110 184 59.8 1,073 5.8 5 7 38 69.4 Мансап 93 83 45–38 1,752 2,796 62.7 19,440 7.0 119 99 88 82.7
Телерадио мансабы
2009 жылдан 2020 жылға дейін Грис ESPN телеарнасында талдаушы болып жұмыс істеді, колледж футболын көрсетуге қатысты. Грис сонымен қатар 850 KOA (AM) радиостанциясының Денвер Бронкос футбол командасының ойындарын 2010 және 2011 жылғы маусымдарда түсті комментатор ретінде баяндады. 2020 жылдан 2022 жылға дейін Грис Стив Леви мен Луис Риддикпен бірге «Дүйсенбі түнгі футбол» эфиріне қатысты.
Сан-Франциско 49ерс
2022 жылдың 4 наурызында Гриздің «Дүйсенбі түнгі футболдан» кетіп, Сан-Франциско 49ers командасының квотербектер жаттықтырушысы болып тағайындалғаны жарияланды, ол Рич Скангареллоны алмастырды, ол Кентукки университетінің шабуыл координаторы және квотербектер жаттықтырушысы болып кеткен еді. Ол 2004-2005 жылдары «Тампа Бей Буканерс» командасының квотербегі болған, сол кезде 49ers бас бапкері Кайл Шанахан шабуылдық сапаны бақылайтын жаттықтырушы болып жұмыс істеген. Сондай-ақ, ол Шанаханның әкесі Майк Шанахан «Денвер Бронкос» командасының бас бапкері болған кезде осы командаға дайындалған.
Жеке өмір
Грис Phi Gamma Delta бауырластығының мүшесі болды және 1997 жылы Мичиган университетінен жеке мамандық бойынша бакалавр дәрежесін алды. Грис – Денвер қаласындағы (Колорадо штаты) балалардың қайғыны жеңу орталығының негізін қалаушы және басқарма төрағасы. Брайанның анасы, Джуди Грис, Брайан 12 жасқа толғанда, сүт безінің қатерлі ісігінен көз жұмды. Брайан үшін қайғылы жағдай қиын болды, сондықтан ол Денвер аймағындағы қайғылы балаларға көмек көрсету үшін «Джудидің үйі» орталығын құрды. Ол сондай-ақ 2007 жылдың мамыр айында «Грис, Хатчинсон және Вудсон балалар жүрегі үшін чемпиондар» гольф турнирін ұйымдастыруға көмектесті. Бұл іс-шара С.С. Мотт балалар ауруханасын салуға және Мотт ауруханасының құрамындағы Мичиган туа біткен жүрек аурулары орталығына қаржы жинауға бағытталды. Ол «Жүректен» ұйымымен де байланыста, бұл қарым-қатынас оның Энн-Арбордағы ойыншылық күндеріне дейін жетеді, ол әр апта сайын Мотт ауруханасына барып тұратын. «Джудидің үйімен» атқарылған жұмысы үшін Грис 2011 жылы Роберт Вуд Джонсон қорының ұйымдастыруымен берілетін спорттық қайырымдылықтағы үздіктерге арналған Паттерсон сыйлығымен марапатталды. Бұл сыйлық спорт әлеміндегі адамдардың өзімшілдіктен ада қызметін мақтайды және қолдайды. 2014 жылы ол Big Ten-нің Дунги Томпсон гуманитарлық сыйлығының, ал 2015 жылы Big Ten-нің Форд Кинник көшбасшылық сыйлығының иегері атанды, бұл конференцияның екі жылдық сыйлығын екеуін де алған алғашқы адам болды. Бұл сыйлықтар колледж карьерасын аяқтағаннан кейін басшылық және гуманитарлық салаларда жетістікке жеткен Big Ten футболшыларын құрметтейді. Брайан мен оның әкесі Боб Грис NFL тарихында Супер Боулды жеңіп алған алғашқы әке-ұлы болып есептеледі. Брайан мен оның әкесі 2000 жылы «Жеңілмеген» атты кітап жазды, онда олардың жеңілмеген маусымдары мен өмірі, сондай-ақ Брайанның анасы және Бобтың бірінші әйелі Джудидің сүт безінің қатерлі ісігінен қайтыс болуы туралы айтылады. Грис 2004 жылдың көктемінде АҚШ-тың Виргин аралдарындағы Сент-Джон аралында клиникалық психолог Брук МакКлинтикке үйленді. Олар Грис Денвер Бронкос командасында ойнап жүргенде танысқан. Брайан мен Бруктың Анналия Роуз есімді қызы және Нейтан есімді ұлы бар.