Кіріспе

Америкалық заңгер және саясаткер Лиза Мюррей Мадиган (30 шілде 1966 жылы туған) – американдық заңгер және саясаткер. Демократиялық партия мүшесі, ол 2003 жылдан 2019 жылға дейін АҚШ-тың Иллинойс штатының бас прокуроры қызметін атқарды және бұл лауазымды атқарған алғашқы әйел болды. Ол 1983 жылдан 1995 жылға дейін және 1997 жылдан 2021 жылға дейін Иллинойс штатының Өкілдер палатасының спикері болған Майкл Мадиганның асырап алынған қызы. Мадиган 2018 жылы штаттың бас прокуроры лауазымына қайта сайлануға түспеді, оның орнына штаттық сенатор Кваме Рауль келді.

Білім және ерте мансап

Мадиган орта білім алу үшін Чикагоның Латын мектебінде оқыды. 1988 жылы Джорджтаун университетінде бакалавр дәрежесін алды. Лойола университетінің Чикаго заң мектебінен заң докторы (J.D.) ғылыми дәрежесін алды. Адвокат болғанға дейін ол мұғалім және қоғамдық белсенді болып жұмыс істеді, балаларды білімге қызықтыру және есірткі мен топтардан алшақтату мақсатында мектептен кейінгі бағдарламаларды әзірледі. Мадиган сондай-ақ апартеид кезінде Оңтүстік Африкада орта мектеп мұғалімі болып ерікті жұмыс істеді. Кейіннен Мадиган Чикагодағы Sachnoff & Weaver заң фирмасында (қазір Reed Smith LLP) сот ісін жүргізуші ретінде жұмыс істеді.

Саяси мансап

1998 жылы 32 жасында Мадиган Иллинойс штатының 17-ші округінен сенаторлыққа кандидат болып түсті. Ол алғашқы сайлауда қарсыласын 66% дауыспен оңай жеңіп, кейін балама сайлауда қарсы кандидат болмады. 1998 жылдан 2003 жылға дейін осы лауазымда қызмет етті. Ол Барак Обамамен бірге Сенатта жұмыс істеді, олардың орындары жанында болды және кеңселерi де жақын орналасқан. Ол сот комитетiнiң мүшесi болды. 2002 жылы Мадиган Иллинойс штатының бас прокуроры лауазымына кандидат болып, Дюпейдж округының прокуроры Джо Биркетттен 50,4% дауыспен шамалы артықшылықпен жеңіске жетті. 2004 жылы Мадиган 25 жылдан астам уақыттан бері АҚШ Жоғарғы Сотында жеке өзi дауласып жатқан алғашқы Иллинойс штатының бас прокуроры болды. Ол Illinois v. Caballes ісін сәтті қорғады, онда сот полицейлердің есірткіні анықтау үшін арнайы даярланған итттерді іздеу ордері немесе себепсіз тоқтату кезінде пайдалану құқығын растады. Мадиган, бұрынғы Иллинойс губернаторы Род Благоевичпен қарым-қатынасы нашар болған көптеген Иллинойс саясаткерлерiнiң бiрi болды. (Род Благоевичтiң дауларына қараңыз.) Оның әкесi Майкл Мадиган, Иллинойс штатының өкілдер палатасының спикері, бұрын Благоевичпен араздыққа түскен, бұл туралы TIME журналы жазды. 2008 жылдың 12 желтоқсанында Мадиган Иллинойс штатының Жоғарғы Сотына губернатор Род Благоевичті уақытша қызметтен шеттету және вице-губернатор Пэт Куинн тағайындау туралы өтініш бергеннен кейін ұлттық назар аударды. Сот бұл өтінішті тыңдамай-ақ қабылдамады, бірақ Благоевич кейіннен Иллинойс штатының Бас Ассамблеясы тарапынан импичментке ұшырап, қызметтен алынды, ал Куинн губернатор болып ант берді. Благоевич кейіннен федералды сотта 18 қылмыс бойынша айыпталып, кеңсесін жеке пайдаға қолдануға жасаған әрекеттері үшін 14 жылға бас бостандығынан айырылды. АҚШ-тың 7-ші апелляциялық округтік соты мен АҚШ Жоғарғы Соты оның айыптауларын күшінде қалдырды, бірақ кейінірек 7-ші округ 2015 жылы 5 айыптауды жоққа шығарды, бірақ Благоевич сол ұзақ мерзімге бас бостандығынан айырылды. 2006 жылы Мадиган Тазевелл округының прокуроры Стюарт "Сту" Умхолцқа қарсы 72,4% дауыспен қайта сайланды. 2008 жылы Мадиган Иллинойс штатының губернаторы немесе АҚШ Сенатына кандидат ретінде қарастырылды. Алайда, 2009 жылдың 8 шілдесінде Мадиган 2010 жылы жоғары лауазымға емес, Иллинойс штатының бас прокуроры болып қайта сайлануға түсетінін мәлімдеді. 2008 жылғы президенттік сайлауда жеңіске жеткен Барак Обаманың Сенаттағы орнын алмастыру мүмкіндігі де қарастырылды, бірақ Мадиган оның тағайындалу мүмкіндігін "нөлден де аз" деп сипаттады. Оның орнына Иллинойс губернаторы Род Благоевич Роланд Берристі осы мерзімге тағайындады, бұл тағайындау Благоевичтің Сенатқа тағайындалуына қатысты дауға және оның федералды айыпталуына әкелді. Көптеген адамдар Мадиганды Благоевичке қарсы шағымдағы "Сенатқа үміткер №2" деп болжады, бірақ оның тарапынан ешқандай бұзушылық болған жоқ. Ол жоғары саяси лауазымға ұмтылғанына сендірілді. 2008 жылы "Нью-Йорк Таймс" газеті оны АҚШ-тың алғашқы әйел президенті болуға ең мүмкін 17 әйелдің қатарында атады. Алайда, 2013 жылдың 14 шілдесінде 2014 жылы Иллинойс губернаторы болып сайлануы күтілген Мадиган, әкесі Иллинойс палатасының спикері лауазымында қалу туралы шешім қабылдағандықтан сайлауға түспейтінін мәлімдеді. Оның орнына ол штаттық бас прокурор болып қайта сайлануға түсті және жеңіске жетті. 2017 жылдың 15 қыркүйегінде Мадиган 2018 жылы қайта сайлануға түспейтінін мәлімдеді. 2019 жылдың қыркүйегінде Лиза Мадиган Kirkland & Ellis компаниясына сот ісі бойынша серіктес болып қосылды.

Марапаттар мен құрметтер

2005 жылы Джон Ф. Кеннедидің «Жаңа шекара» сыйлығын алды, бұл сыйлық «40 жасқа дейінгі, мемлекеттік қызметте, қоғамдық жұмыстарда немесе қоғамдық қорғау саласындағы еңбектерімен Джон Ф. Кеннеди рухындағы мемлекеттік қызметтің маңыздылығын көрсеткен ерекше жас американдықтарға» табыс етілді.

Жеке өмір

Мадиган Лиза Мюррей болып дүниеге келді. Ол 18 жасында атын өзгертіп, 20 жасында Майкл Мадиган ресми түрде асырап алды. Мадиган суретші-карикатурист Пэт Бёрнске үйленген, және екі қызы бар.