Кіріспе

Америка саясаткері (туған 1946)
блюз музыканты

Бобби Ли Раш (туған 23 қараша 1946) – американдық саясаткер, қоғамдық белсенді және пастор, үш онжылдық бойы АҚШ Өкілдер палатасының мүшесі болып қызмет етті. 1960 жылдары азаматтық құқықтар үшін күрескен Раш Иллинойс штатындағы «Қара пантералар» партиясының бөлімін құрды. Раш алғаш рет 1992 жылы Конгресске сайланды және зейнеткерлікке шыққанға дейін бірнеше рет қайта сайланды. Оның сайлау округі бастапқыда Чикаго қаласының оңтүстік бөлігінде орналасқан еді, 2003 жылдан 2013 жылдың басына дейін халықтың 65%-ы афроамерикалықтарды құрады, бұл көрсеткіш басқа конгресс округтерінен жоғары болды. 2011 жылы Иллинойс штатының Бас Ассамблеясы 2010 жылғы халық санауынан кейін бұл аймақты қайта бөліп жіберді. 2013 жылдың басынан бері, бұл округте афроамерикалықтар 51,3%, ақтар 36,1%, испандықтар 9,8% және азиялықтар 2% құрайды, бірақ бұл аймақта әлі де азшылықтар көпшілікті құрайды. Демократиялық партияның мүшесі Раш сайлауда Барак Обаманы жеңген жалғыз саясаткер, ол 2000 жылы Иллинойс штатының 1-ші сайлау округіндегі Демократиялық партияның ішкі сайлауында жеңіске жеткен еді. 2022 жылдың 3 қаңтарында Раш Конгресстен кететінін мәлімдеді.

Балалық шағы, білім алуы және белсенділігі

Раш 1946 жылғы 23 қарашада Джорджия штатының Албани қаласында дүниеге келді. Раш 7 жасқа толғанда ата-анасы ажырасқаннан кейін анасы оны және туыстарын Чикагоға, Иллинойс штатына алып кетіп, 20 ғасырдың басында оңтүстіктен Афроамерикандықтардың Ұлы көші-қонына қосылды. 1963 жылы Раш мектепті бітірмей, армияға қабылданып кетті. 1966 жылы Чикагодағы қызмет кезінде ол 1964 және 1965 жылдары ұлттық азаматтық құқықтар заңдарының қабылдануына көмектескен Студенттік зорлықсыз үйлестіру комитетіне қосылды. 1968 жылы ол армиядан қашып, "Қара пантералардың" Иллинойс бөлімшесін құрды. Кейіннен ол әскери қызметін аяқтап, құрметті түрде босатылды. 1960 жылдары Раш азаматтық құқықтар қозғалысына қатысып, АҚШ-тың оңтүстігінде азаматтық наразылық акцияларында жұмыс істеді. 1968 жылы "Қара пантералар" партиясының Иллинойс бөлімшесін құрғаннан кейін ол оның қорғаныс министрі болды. Чикаго полициясы мен прокуратурасы полиция шабуылы кезінде "Қара пантера" Фред Хэмптонды өлтіргеннен кейін Раш: "Біз өзімізді қаруландыруымыз керек еді" деп мәлімдеп, полицияны "шошқалар" деп атады. Осы жылдың басында Раш "Қара пантералар" мүшелігінің философиясы туралы айта келіп: "Қара адамдар осы жылдар бойы қорғаныста болды. Қазіргі тренд – шабуылға ұшырағанша күтпеу. Біз билік құрылымына қарсы күш қолдануды жақтаушымыз" деді. Хэмптонның өлімінен кейін Раш Иллинойс штатындағы "Қара пантералар" партиясының төрағасы міндетін атқарушы болды. Ол Афроамерикандық қауымдастықтарында "Қара пантераларға" қолдау көрсеткен бірнеше зорлықсыз жобалармен айналысты, мысалы, бұрын-соңды болмаған деңгейде серпалы анемияны тексеруді ұсынатын медициналық клиниканы ұйымдастырды. 1972 жылы Раш полиция бөліміне тапанша әкелгені үшін қару-жарақ бойынша алты айға сотталды. 1974 жылы ол әлсіреп бара жатқан "Қара пантералар" партиясынан кетіп қалды. "Біз бұзықтар мен есірткіге құрмет көрсетуді бастадық", - деді ол People журналына берген сұхбатында. Дініне берілген, қайта туылған христиан Раш: "Мен "Пантералар" партиясына қатысқанымды жоққа шығармаймын – ол менің өсуімінің бір бөлігі болды" деді.

Ресми білім беру

Раш 1973 жылы Рузвельт университетінен жалпы білім бакалаврын құрметті дипломмен аяқтады, ал 1974 жылы Чикагодағы Иллинойс университетінен саяси ғылымдар магистрі дәрежесін алды. 1998 жылы Маккормик діни семинариясында теологиялық зерттеулер бойынша білім алды. 2017 жылдың 13 мамырында Раш Чикаго қаласына қосқан еңбегі үшін Иллинойс технология институтынан (IIT) құрметті гуманитарлық ғылымдар докторы дәрежесін алды.

Чикаго саясаты

1975 жылы Раш Чикаго қалалық кеңесіне депутаттыққа кандидат болды, саяси лауазымдарға ұмтылған алғашқы қара нәсілді белсенділердің бірі болды және үкімді әкім Уильям Барнеттке қарсы сайлауда жеңіліп, Барнетт 55% дауыс алса, Раш 23%, ал Ларри С. Буллок 21% дауыс жинады. Раштың қара күш қозғалысындағы жақтастары 1987 жылы Чикагоның алғашқы қара нәсілді мэрі Гарольд Вашингтонның күрт қайтыс болуынан кейін туған саяси дағдарыстан соң демократтарды тастап, өздерінің саяси партиясын құрды және оған Вашингтонның есімін берді. Раш жергілікті лауазымдарға кандидаттарды ұсынбағандықтан және кейде олардың орнына ақ нәсілді демократтарды қолдағандықтан Гарольд Вашингтон партиясының басшыларын ашуландырды. Ол демократтармен бірлесіп жұмыс істеді және партияның штаттық төрағасының орынбасары болып тағайындалды.

Конгресс сайлауы

1992 жылы аудандарды қайта бөлуден кейін Раш Иллинойс штатының жаңадан құрылған 1-ші округінен сайлауға түсті, оған Чикаго қаласының оңтүстік бөлігінің көп бөлігі кірді. Ауданда афроамерикалықтардың үлесі жоғары болды; 1929 жылдан бері оны қара нәсілді конгрессмендер өкілдік етіп келеді. Раш Демократиялық партияның ішкі сайлауында АҚШ-тың қазіргі өкілі Чарльз Хейзді және тағы алты үміткерді жеңді. Ол жалпы сайлауда дауыстардың 83 пайызын алып жеңіске жетті. (1-ші округ демократтардың беделді ортасы болғандықтан, Раш ішкі сайлауда жеңіске жеткеннен кейін Конгресс мүшелігіне ие болуы шарт еді.) Ауданы 1935 жылдан бері демократтардың бақылауында. 2000 жылы округ бойынша Демократиялық партияның ішкі сайлауында Рашқа Иллинойс штатының сенаторы Барак Обама қарсы шықты. Ішкі сайлау кезінде Раш: «Барак Обама Гарвардта оқып, білімді ақымаққа айналды. Барак азаматтық құқықтар күресі туралы оқып, бәрін білемін деп ойлайды», – деді. Раш Обаманың Чикагоның қара нәсілді аудандарының тұрғындарының мүддесін қорғауға жеткіліксіз екенін мәлімдеді. Обама Раш «өткенге қатысты саясаттың» бір бөлігі екенін айтып, мақсатқа жету үшін ақ нәсілді адамдармен байланыс орната алатынын жеткізді. Бірақ Обама өзінің Хайд-парктегі базасында жақсы нәтиже көрсеткенімен, айналасындағы қара нәсілді аудандардан жеткілікті қолдау алмады. 10 пайыздық деңгейден бастап, Обама ақырында дауыстардың 30 пайызын жинады, ақ нәсілді сайлаушылар арасында жеңіске жеткеніне қарамастан, 2:1 есебімен жеңіліске ұшырады. Раш дауыстардың 61 пайызын жеңіп алды және жалпы сайлауда 88 пайыз дауыспен жеңіске жетті.

Чикагодағы кейінгі саясат

1999 жылы Раш Чикаго қаласының мэрі лауазымына кандидат болды, бірақ ұзақ жылдар бойы қаланың мэрі болған ирланд-американ Ричард М. Дейлиден жеңілді. Ол қалалық және аймақтық саясатқа белсенді қатысып жүрді. 2013 жылы Раш АҚШ сенаторы Марк Кирктің Чикагодағы "Gangster Disciples" қылмыстық тобының 18 000 мүшесін қамау туралы ұсынысын сынады, Кирктің ұсынысын "сенсациялық" әрі "жоғарғы орта таптың, элиталық ақ нәсілді жігіттің, бұл мәселенің қандай екенін білмейтін шешімі" деп атады. Кирктің өкілі Кирктің осы мәселемен ондаған жылдар бойы айналысқанын мәлімдеді. Сондай-ақ 2013 жылы Алекс Клиффорд Metra қалалық теміржолы агенттігінің бас директоры лауазымынан кетуге мәжбүр болды, бірақ ол кеткеннен кейін жақын арада Раштің саяси ықпалын пайдаланып, Вашингтондағы бизнес-топқа 50 000 долларлық келісімшарт жасауы туралы жанама айыптаушы хабарлама жарияланды.

Бекітулер

2015 жылы Чикаго қаласының әкімдік сайлауында Раш әкім Рахм Эммануэльді Иса "Чуй" Гарсияға қарсы өткен қайта сайлау науқанында қолдады. 2019 жылы Чикаго қаласының әкімдік сайлауында Раш бірінші турда Билл Дейлиді, ал екінші турда Тони Преквинклді қолдады. Бұрынғы президент Билл Клинтон мен оның әйелі Хиллари Клинтонның жақын досы болғанымен, Раш 2008 жылғы Демократиялық партияның ішкі сайлауында Обаманы қолдайтынын жариялады. Обама президенттікке жеңіп, Сенаттағы орнын босатқаннан кейін, Раш сол орынға афроамерикандық адамды тағайындау қажеттігін айтты: «Президент сайланған Обаманың отставкасымен АҚШ Сенатында афроамерикандық өкілдер жоқ. Егер бұл орынды Иллинойс штатының көптеген қабілетті афроамерикандық саясаткерлерінің бірі алмаса, бұл ұлттық ұятқа толарлық жағдай болады деп санаймыз». Раш ешқандай нақты кандидатты қолдамайтынын және ол орынға қызығушылық танытпағанын мәлімдеді. Раш 2020 жылғы Демократиялық партияның президенттік ішкі сайлауында Камала Харристі қолдады. Ол жарыстан шыққаннан кейін, Раш Майкл Блумбергті қолдап, оның сайлау штабының ұлттық тең төрағасы болды. Раш 2023 жылғы Чикаго қаласының әкімдік сайлауында қазіргі әкім Лори Лайтфутты қолдады. Лайтфут екінші турға өте алмағаннан кейін, Раш Чикаго полициясының бауырластық бірлестігінің қолдауына ие болған бұрынғы республикашыл Пол Валласты қолдады. Валлас прогрессивті саясаткер, Кук округі комиссары Брэндон Джонсоннан жеңіліс тапты.

АҚШ-тың Өкілдер палатасы

Руш өкілеттік мерзімінде адал демократ саналған; 110-шы Конгресте ол партиясымен 97,8% жағдайда бірге дауыс берді. Руш Конгресс қара нәсілділер клубының және Балтық елдері қауымдастығының мүшесі болды.

Сағынған дауыстар

Раштың мансабындағы орташа қатыспаған дауыс көрсеткіші 15,7 пайызды құрайды, бұл Палата мүшелерінің қатыспаған дауыс көрсеткішінің орташа мөлшері 2,2 пайызбен салыстырғанда әлдеқайда жоғары. Конгрестің 114-ші сессиясының бірінші отырысында (2015 жылғы қаңтар-желтоқсан) Раш дауыс берудің 15,6 пайызын қатыспады және қатыспаған дауыстар саны бойынша 12-ші орынды иеленді. 2007 мен 2015 жылдар аралығында ол Палатаның басқа мүшелеріне қарағанда көбірек дауысқа қатыспады: 6906 дауыстан Раш 1549-ын (22,4%) қатыспады. Раш және оның әйелінің денсаулық мәселелері оның көптеген дауысқа қатыспауының басты себебі болды.

Этика мәселесі мен мүдделер қақтығысы

Конгресс этикасы жөніндегі кеңсесі 2014 жылы Рашқа қатысты мәселені Палата этикасы комитетіне жіберді. Конгресс этикасы жөніндегі кеңсесінің баяндамасында ол ұзақ жылдар бойы кеңсесін саяси қызмет үшін пайдаланғаны үшін шамамен 365 000 доллар көлеміндегі жалдау ақысын төлемегені анықталды. Раш жылдар бойы отбасы мүшелеріне күмәнді практикалар арқылы төлемдер жасап келді. Оның отбасының бір мүшесі жылдар бойы шіркеуінде жұмыс істеген, бірақ оған ақшаны сайлауалды науқанын қолдаған досы төледі. Федералдық сайлау комиссиясы Раштің сайлауалды қаржы есебін сұраққа алды, онда «науқанның танылуы» және «көрсетілген қызметтер» сияқты нақты емес санаттарға жұмсалған мыңдаған доллар көрсетілген. Оның науқаны 2015 жылы әйелі Кэролинге консультациялық қызметтері үшін 50 000 доллар, ал 2016 жылы Лансингтен Марлон Раш інісіне науқан жетекшісі болып екі ай жұмыс істегені үшін 13 000 доллар төледі. Oak Brook қаласындағы Oxford Media Group Inc. компаниясы, мультимиллионер кәсіпкер Джозеф Страудқа тиесілі, 2010 жылы Раштың «Сүйікті қауымдастық христиан шіркеуі» үшін өте көп мерзім өткен Commonwealth Edison шоттарын төледі, олардың жалпы сомасы 17 900 долларды құрады. Раш жеке өзі шіркеудің бұрынғы төленбеген шоттарына байланысты ComEd-тің сот процесіне қатысты. Страуд Verizon және AT&T компаниялары басымдық танытқан сымсыз телефон индустриясына енуге тырысып, Раш Страудтың тағы бір компаниясына азшылыққа жататын бизнес ретінде артықшылық беретін федералдық салық жеңілдіктерін ұсынуға ұмтылды. Раш құрған коммерциялық емес ұйым қазіргі AT&T компаниясының қайырымдастық бөлімінен 1 миллион доллар алды, ол Энглвудта «технологиялық орталық» құруға бағытталған сәтсіз әрекет үшін жұмсалды. Сол кезде телекоммуникациялық алып компания Раштің маңызды мүшесі болған Палата комитетінде заңнаманы қолдау іздеп отырды. 2001 жылдан 2013 жылға дейін Раштан қолдау күткен компаниялар оның сүйікті қайырымдастық ұйымдарына шамамен 1,7 миллион доллар сыйлық ретінде берді. 2009-2011 жылдар аралығындағы шығындарды зерттеген Sunlight Foundation-ның мәліметінше, Раш Иллинойс штатының басқа конгрессмендерінен гөрі қайырымдастық корпоративтік сыйлықтарды көп көлемде алды. Себеп-салдарын анықтау мүмкін болмаса да, маңызды кезеңдерде Раш Конгресстегі либералды демократтардан бөлініп, SBC/AT&T, Comcast және ComEd сияқты корпоративтік бенефициарларымен сәйкес келетін өнеркәсіптік позицияларды қабылдады.

Сүйікті қауымдық христиан шіркеуі

Раш – Чикаго қаласының Энглвуд ауданындағы Сүйікті қауымдық христиан шіркеуінің пасторы. Басқа Энглвудтағы коммерциялық емес ұйымдардың басшылары шіркеудің бағдарламалары – «Энглвудтің қайта жаралуы» қоғамдық даму корпорациясы, денсаулық сақтау орталығы және қылмыс жасаған жасөспірімдерге көмек көрсететін ұйым – артық мемлекеттік қолдау алып, олардың жаңаруға бағытталған өздерінің күш-жігеріне кедері келтірді деп шағымданады.

Төленбеген салықтар мен жалақыны тәркілеу

2013 жылы Раш және оның әйелі, Раш пастор болып табылатын «Сүйікті қауымдық христиан шіркеуі» және шіркеу ішінде жұмыс істейтін тағы бір коммерциялық емес ұйымның жалпы сомасы 195 000 доллар болатын салық бойынша қарызы болды, ал салық төлемеушіліктің осы үлгісі он жылдан бері жалғасып келеді. Төленбеген салықтарға мүлік салығы, табыс салығы және қызметкерлерден ұсталып алынған салықтар кірді. «Нью-Сити Банкі» Раш пен оның әйелінен 2009 жылы мүлік салығын төлемегендіктері үшін 500 000 доллар талап етті. 1994 жылы Кук округінің деректеріне сәйкес, Раш Ішкі кірістер қызметіне (IRS) 55 000 доллар федералды табыс салығы төлеуі керек еді. 2018 жылдан бері Раштің конгрессменнің жалақысының 15%-ы Чикагода құрылған, қазір жабық шіркеу үшін 1 миллион доллардан астам қарызын өтеу үшін ұсталып алынуда. Кук округінің апелляциялық сотының судьясы Александр Уайт Рашқа «Нью-Сити Банкінің» 2005 жылы оған және тағы жеті кепілге берген 550 000 долларлық қарызын қайтаруды бұйырды. Осы ақшаға Раш Энглвудтағы бұрынғы «Біздің құтқарушымыз» лютеран шіркеуін сатып алып, оны «Мәсіхтегі Құдайдың сүйікті қауым шіркеуі» деп қайта жаңартуға тырысты.

Жеке өмір

Раш үш рет үйленген. Алғашқы некесі 19 жасында Сандра Миланмен болған. Олардың екі баласы бар еді. Оның қайтыс болған кезде олардың жеті баласы тірі қалған. Ол "Қара пантера" ұйымының негізін қалаушы Хьюи П. Ньютонның құрметіне аталған. Ричтің анасы Саундра Рич болған, бірақ Раш оған ешқашан үйленбеген. Олар оқтан қорғалған жилет киіп, рация, қару және табельдер алып жүрген, бірақ Рич оларға сенбеген және қашып кеткен. Фостер полицияға, Принспен бірге Ричке сатып алу үшін төленген, бірақ жеткізілмеген 110 000 долларлық кокаинді алуға келгендерін айтқан. Бұл құқық бұзушылық Рашты қарулы зорлық-зомбылықты азайтуға күш салуға итермеледі. Ол "Иота Фи Тета" студенттік қауымдастығының мүшесі. "Өзіңнің тегіңді біл" телебағдарламасының қолдауымен жүргізілген ДНК-талдау нәтижесінде, ол негізінен Гананың ашанти халқынан тегін алатыны анықталды. Раш Конгреске сайлануын Тони Роббинсқа байланыстырады.