Кіріспе

Вирджиния штатындағы округ, АҚШ. Канададағы округ.

Принс-Эдвард округі Вирджиния штатында орналасқан. 2020 жылғы халық санағы бойынша халық саны 21 849 адамды құрады. Оның округ орталығы – Фермвилл қаласы.

Құрылымы және округтер

Принс-Эдвард округі 1754 жылы Вирджиния колониясында Амелия округінен бөлініп құрылды. Ол Уэльс принці Фредериктің екінші ұлы, Ұлыбритания королі Георг III-нің кіші інісі, Принц Эдвардтың құрметіне аталды. Алғашқы округ орталығы сот үйі болды және Принс-Эдвард сот үйі деп аталды; қазір ол Воршам ауылы. Аппоматтокс өзенінің бастауына жақын орналасқан Фермвилл қаласы 1798 жылы құрылып, 1912 жылы қала мәртебесін алды. Округ орталығы 1871 жылы Воршамнан Фермвиллге көшірілді.

Темір жолдар

1850 жылдары Петербург пен Линчбург арасындағы Саутсайд темір жолы Фермвилл қаласы арқылы, Берквилл мен Памплин қалалары арасында салынды. Фермвиллдің қаржылық үлесімен субсидияланған бұл бағыт, Аппоматтокс өзенін өтетін және кейіннен «Жоғары көпір» деп аталған қымбат құрылысты қажет етті. Саутсайд темір жолы Американдық Азамат соғысы кезінде ауыр зақымдарға ұшырады. «Жоғары көпір» Конфедерация армиясының бас қолбасшысы Роберт Э. Лидің Петербургтен Аппоматтокс сотына соңғы шегінуі кезінде маңызды рөл атқарды, нәтижесінде 1865 жылдың сәуір айында Одақ армиясының бас қолбасшысы Улисс С. Грантке бас иіліп, соғыс аяқталды. Азамат соғысынан кейін, бұрынғы Конфедерация армиясының бас қолбасшысы Уильям «Билли» Махоунның жетекшілігімен Саутсайд темір жолы қайта жаңартылды. 1870 жылы ол Норфолк және Петербург темір жолымен, сондай-ақ Вирджиния және Теннесси темір жолымен бірігіп, Махоунның Атлантика, Миссисипи және Огайо темір жолы (AM&O) құрылды. Бұл темір жол Вирджиния штатының оңтүстік бөлігінде, Норфолктан (Хэмптон Роудс) Бристол қаласына дейін 400 мильге созылды. 1873 жылғы қаржылық дағдарыстан кейін AM&O қарызын төлей алмады және 1880-ші жылдардың басында жаңа иелеріне сатылды, олар оны Норфолк және Батыс (N&W) темір жолы деп атады. 1982 жылы ол қазіргі Норфолк Оңтүстік темір жолы жүйесінің құрамына кірді. Аппоматтокс өзеніндегі «Жоғары көпірді» күтіп ұстаудың жоғары құнына байланысты Фермвилл арқылы өтетін бағыт маңыздылығын жойып, ақырында тоқтатылды. Оның орнына, Берквилл мен Памплин қалалары арасында тікелей салынған Фермвилл белдеу желісі пайда болды, бұл Саутсайд темір жолын жоспарлау кезінде көзделген болатын. Бұрын Фермвилл қаласына тағы бір темір жол қызмет көрсеткен. 19 ғасырдың соңында Farmville және Powhatan темір жолының тар жолақты сызығы Фермвиллден Cumberland, Powhatan және Chesterfield округтері арқылы өтіп, Джеймс өзенінің кеме жүретін бөлігіндегі Бермуда жүзіне жетті. Бұл жер, Аппоматтокс өзенінің Джеймс өзенімен қосылатын жеріне, Сити Пойнт қаласына жақын орналасқан. Кейіннен ол «Tidewater және Батыс темір жолы» деп аталды, бірақ 20 ғасырдың басында таратылды.

Сегрегацияны жою

Принс-Эдвард округі – Дэвис округ мектеп кеңесіне қарсы сот ісінің бастауы, ол Браун мен Білім беру кеңесі ісіне қосылып, нәтижесінде АҚШ Жоғарғы Соты расалық бөлінген мемлекеттік мектептердің конституцияға қайшы екендігі туралы шешім қабылдады. Бұл, тікелей АҚШ-тың барлық мемлекеттік мектептерінің сегрегациясын жоюға алып келді. Браун ісі бойынша қарастырылған бес істің ішінде, Дэвис ісі 1951 жылы оқушылардың Джим Кроу заңдарымен бөлінген мектептеріндегі тығыздық пен нашар жағдайларға наразылық білдіріп, сабақтан шығып кетуінен басталған жалғыз іс болды. Толығымен қара нәсілді оқушыларға арналған Р.Р. Мотон орта мектебі, көршілес Амелия округының көрнекті педагогы Роберт Русса Мотонның құрметіне аталған, спорт залы, асхана және мұғалімдерге арналған дәретханасы болмады. Тығыздық салдарынан үш фанералық ғимарат салынып, кейбір оқушылар сыртта тұрған мектеп автобусында сабақ алуға мәжбүр болды. Мұғалімдер мен оқушылардың үстелдері мен тақталары болмады. Мектептің қосымша қаржы сұранысын толығымен ақ нәсілді мектеп кеңесі қабылдамады. 1951 жылдың 23 сәуірінде, дүйсенбі күні, азаматтық құқықтар белсендісі, пастор Вернон Джонстың он алты жасар қызы Барбара Джонс студенттерді басқарып, жағдайға наразылық білдіріп, сабақтан шығу акциясын ұйымдастырды. NAACP студенттер қара мектептегі жағдайды жақсартудың орнына, біріктірілген мектепке өтініш беруге келіскеннен кейін олардың ісін қолға алды. Бұл шешім бір дауыс айырмасымен қабылданды. Говард университетінде білім алған адвокаттар Спотсвуд В. Робинсон мен Оливер Хилл студенттердің атынан округтік мектеп жүйесіне қарсы сотқа шағымданып, іс қозғады. Оңтүстік штаттарындағыдай, Вирджинияда да 20 ғасырдың басында қара нәсілді сайлаушылардың сайлау құқығынан айырылуына алып келді, бұл олардың саяси күшін әлсіретті. Дэвис округ мектеп кеңесіне қарсы сот ісінде штат соты талап-арызды қабылдамады, қорғаушы адвокат Т. Джастин Мурмен келісіп, Вирджиния штаты қара және ақ мектептердегі жағдайды теңестіруге күш салып баққандығын мәлімдеді. Штаттың шешіміне АҚШ округтік сотына шағым жасалды, ол талапкерлердің пайдасына шешім шығарды, бірақ мектеп округі мен штат бұл шешімге шағымданып, жоғары инстанцияға апелляция жасады. Соңында, бұл іс Браун мен Білім беру кеңесі ісіне қосылған бес істің бірі болды, онда 1954 жылы АҚШ Жоғарғы Соты расалық бөлінген мемлекеттік мектептердің конституцияға қайшы екендігін мәлімдеді.

Үлкен қарсылық

1956 жылы Вирджиния Бас Ассамблеясы АҚШ сенаторы Гарри Ф. Берд басқаратын Берд ұйымы ұсынған саясатты жүзеге асыру үшін бірқатар заңдарды (Стенли жоспары) қабылдады. Штаттағы афроамерикандықтардың сайлау құқығынан айырылуына дейін басымдық құрған мемлекеттік заң шығарушы орган (1900 жылдардың басында) студенттерге өздері таңдаған жеке мектепке баруға мүмкіндік беретін «оқу ақы гранттары» бағдарламасын құрды. Бұл, іс жүзінде, мемлекеттік мектептердің интеграциясын қашу үшін құрылған барлық ақ мектептерге мемлекеттік қолдау көрсетуді білдірді. Жаңадан құрылған бұл мектептер «сегрегация академиялары» деп аталды. Браун ісінің шешімі және Вирджиния заңдарының өзгеруі нәтижесінде 1959 жылы Принс-Эдвард округінің Бақылаушылар кеңесі округтік мектеп кеңесіне ешқандай қаражат бөлмеуден бас тартты. Округ барлық мемлекеттік мектептерді біріктірудің орнына жапты. Принс-Эдвард округінің мемлекеттік мектептері бес жыл бойы жабық тұрды. Вирджинияның және Оңтүстіктің басқа да мектеп жүйелері интеграцияға қарсылық көрсеткенімен, Принс-Эдвард округі осындай қатаң шараларға баруға мәжбүр болған елдегі жалғыз мектеп ауданы болды. Принс-Эдвард округінің мемлекеттік мектептеріне қол жеткізу тоқтатылған кезде ақ ата-аналар Принс-Эдвард қорын құрды. Ол ақ балаларға арналған жеке мектептер желісін құрды. Бұл мектептер мемлекеттік гранттармен және округтің салық жеңілдіктерімен қамтамасыз етілді. Олар бірлесіп Вирджинияның «сегрегация академияларының» бірі – «Принс Эдуард академиясы» деп аталды. Принс Эдуард академиясы де-факто мектеп жүйесі ретінде жұмыс істеді және округ бойынша бірнеше мекемеде K-12 оқушыларын оқытты. 1959 жылдан 1964 жылға дейін Принс-Эдвард округінің қара нәсілді оқушылары басқа жерде оқуға немесе білім алудан толығымен бас тартуға мәжбүр болды. Кейбіреулері жақын маңдағы туыстарымен бірге тұрып немесе шіркеулердің жертөлелерінде құрылған импровизациялық мектептерде оқыды. Басқалары квакерлер сияқты ұйымдар жинаған қаражат есебінен штаттың сыртында білім алды. 1963-1964 жылдары NAACP демеушілігімен құрылған Принс-Эдвард еркін мектебі округтен басқа жерде оқуға мүмкіндік таппаған қара нәсілді жастардың білімін толықтыруға көмектесті. 1963 жылы федералды округтік соттар мемлекеттік мектептерді ашуға бұйрық берді; Принс-Эдвард округі АҚШ Жоғарғы Сотына шағымданды. «Гриффинге қарсы Принс-Эдвард округінің мектеп кеңесі» ісі бойынша 1964 жылдың мамырында Сот Принс-Эдвард округінің әрекеттері 14-ші түзетудегі тең қорғау ережесін бұзғаны туралы бірауыздан шешім шығарды. Осы кезде округ және штат басшылары қудалау және түрмеге қамалу қаупіне барудың орнына мойынсұнып, Вирджиниядағы жаппай қарсылық дәуірін аяқтады. Сол жазда Гриффин шешімінен кейін Нью-Йорктегі Куинс колледжінің 16 студенті «Студенттік көмек жобасы» бағдарламасы аясында 1964 жылғы Миссисипидегі бостандық жазына бағынып, Принс-Эдвард округіне келді. Студенттер білім алудан айырылған көптеген афроамерикандық балаларға мұғалім болды. Бұл еріктілер оқушылармен бірге мектептер қайта ашылғанда сабақтарды қайта бастауға дайындалды. Куинс колледжінің еріктілері сол жазда округтегі көрнекті афроамерикандық отбасылардың арасында орналасты. Олар апта ішінде жергілікті шіркеулерді мектептер ретінде пайдаланды. Бағдарламаға қатысқан көптеген студенттер өздерінің мұрағаттарын Куинс колледжінің Арнайы жинақтар және мұрағаттар бөліміне тапсырды. Принс-Эдвард округінің әрекеттері салдарынан кейбір оқушылар бес жыл бойы білім алудың бір бөлігін немесе барлық білімін жоғалтты. Бұл топ Принс-Эдвард округінің жастарының «Жоғалған ұрпағы» деп аталды.

1964 жылдан бастап жеке меншік білім беру

Тіпті мемлекеттік мектептер қайта ашылғаннан кейін де Принс Эдуард академиясы бөлініп сақталынды. Вирджиния штатындағы бөлінген академиялардың көпшілігі ақырында жабылды; ал кейбіреулері өздерінің мақсатын өзгертіп, кемсітушілік саясаттан бас тартты. Бірігуге кейбіреулері тек Ішкі Кірістер Қызметі (IRS) коммерциялық емес, кемсітушілік жеке мектептердің салықтан босатылған статусын жойғаннан кейін келісті. Принс Эдуард академиясы осындай мектептердің бірі болды және 1978 жылы салықтан босатылған статусын жоғалтты. 1986 жылы мектеп нәсілі мен ұлтына қарамастан, барлық оқушыларды қабылдай бастады. 1992 жылы мектеп Фермвилл қаласында туған және мектептің алғашқы жылдары оны ынталы түрде қолдаған бай кәсіпкер Дж. Б. Фукуаның құрметіне Фукуа мектебі деп аталды. Фукуа Принс Эдуард округындағы ең ірі жеке мектеп болып қала береді, бірақ соңғы онжылдықтарда бірнеше кішкентай жеке мектептер ашылды.

Роберт Русса Мотон мұражайы

Фермвиллдегі бұрынғы Р.Р. Мотон орта мектебінің ғимараты ұлттық деңгейде маңызды қоғамдық орын ретінде танылды. 1998 жылы ол Ұлттық тарихи ескерткіш мәртебесін алды. Қазіргі таңда мұнда Роберт Русса Мотон мұражайы орналасқан, ол білім беру саласындағы азаматтық құқықтарды зерттеу орталығы болып табылады.

География

АҚШ халық санағы бюросының мәліметтері бойынша, округтің жалпы ауданы 354 шаршы миль (917 км2) құрайды, оның ішінде 350 шаршы миль (906 км2) құрлық және 3,9 шаршы миль (10 км2) (1,1%) су. Округтың көптеген өзендері Джеймс өзенінің саласы – Аппоматтокс өзеніне құяды, бірақ округтің оңтүстік-шығыс бөлігінде өзендер Ноттавей өзені арқылы Чован өзеніне, одан әрі Солтүстік Каролинадағы Альбемарл шығанағына құяды. Округтың ең жоғары нүктесі – теңіз деңгейінен 714 фут биіктіктегі Лигс тауының төбесі.

2000 жылғы халық санағы

2000 жылғы халық санауы бойынша округте 19 720 адам, 6 561 үй шаруашылығы және 4 271 отбасы тұрды. Халық тығыздығы – 7 527 тұрғын үй, орташа тығыздық – (мәлімет жоқ). Округтің этникалық құрамы: 62,17% ақ нәсілді, 35,82% қара немесе афроамерикалық, 0,18% американдық индейлер, 0,55% азиялық, 0,10% Тынық мұхиты аралдарынан шыққандар, 0,23% басқа нәсілдер және 0,95% екі немесе одан көп нәсілді. Халықтың 0,94% испаниялық немесе латын американдықтарды құрады. 6 561 үй шаруашылығының 29,00% -ында 18 жасқа дейінгі балалар тұрады, 46,50% -ында бірге тұратын жұбайлар, 14,90% -ында күйеуі жоқ әйелдер, ал 34,90% -ы отбасы емес. Барлық үй шаруашылықтарының 28,90% жеке адамдардан тұрады, ал 12,30% -ы 65 жастан асқан жалғыз тұратын адамдардан. Үй шаруашылығының орташа мөлшері 2,43 адам, ал отбасының орташа мөлшері 2,99 адамды құрады. Округте халық жас бойынша былай бөлінген: 18 жасқа дейінгілер – 20,20%, 18-24 жастағылар – 23,50%, 25-44 жастағылар – 22,50%, 45-64 жастағылар – 19,60%, ал 65 және одан жоғары жастағылар – 14,20%. Медианалық жас – 32 жас. Әр 100 әйелге 95,70 еркек шақтандырылған. 18 және одан жоғары жастағы әр 100 әйелге 93,20 еркек шақтандырылған. Округтағы үй шаруашылығының медианалық табысы – 31 301 доллар, ал отбасының медианалық табысы – 38 509 доллар. Ер адамдардың медианалық табысы 29 487 доллар, ал әйелдердің – 21 659 доллар. Округтағы жан басына шаққандағы табыс – 14 510 доллар.

Кедейлік

Отбасылардың шамамен 14,6 пайызы және халықтың 18,9 пайызы кедейлік шегінің төменінде болды, оның ішінде 18 жасқа дейінгілердің 24,4 пайызы және 65 жастан асқандардың 15,9 пайызы. 2007 жылы кедейлікте тұрған адамдардың үлесі 20,3 пайызды құрады, бұл Вирджиния штатының 9,9 пайызынан жоғары. 2000 жылы олардың 71,8 пайызын американдықтар құрады. 12 мен 17 жас аралығындағы балалардың саны салыстырмалы түрде көп. Осы жас тобы кедейліктің 27 пайызын құрайды. Принс-Эдвард округіндегі жұмыссыздық деңгейі 10,3 пайызды көрсетті, ал Вирджиния штаты бойынша – 7,2 пайызды.