Кіріспе

Түнгі-шығыс Пенсильваниядағы таулы аймақ

Бескітап таулар – Пенсильванияның солтүстік-шығысындағы географиялық, геологиялық және мәдени аймақ. Бескітап таулар аймағына Брэдфорд, Салливан, Сусквехана және Вайоминг округтері кіреді. Аймақтағы ең биік нүкте – Елк тауының Солтүстік қыраты, биктігі 821 метр (2693 фут). Бұл өңір Аппалачи тауларының бір бөлігі болып табылатын тілімделген үстірттік.

География

Аппалач тауларының тізбегінің бір бөлігі, бұл аймақ геологиялық тұрғыдан алғанда, нағыз таулар емес, Аллегей платосының бөлігі болып табылатын тілімделген үстірттен тұрады. Кэтскилл таулары – бұл үстірттің ең биік бөлігі, ол Ендесс тауларының шығысында орналасқан және олардан Делавэр өзенімен бөлінген. Аймақтың қазіргі географиясы соңғы мұз дәуірінде, шамамен 15 000 жыл бұрын Висконсин мұздығының әсерінен сәл өзгерген. Кейбір биік қырқалардың тастарында мұздың іздері табылады, бірақ бұл аймақ мұз қабатының шетінде болғандықтан, әсері солтүстіктегі Нью-Йорк штатындағыдан әлдеқайда аз болды. Таулар шөгінді таулардан тұрады (көбінесе құмтас және тақтатас, сондай-ақ аздаған конгломераттар), бұл таулар Миссисип және Пенсильвания геологиялық кезеңдерінде оңтүстік-шығыстан эрозияға ұшыраған шөгінділерді жинаған жазық жердің бір бөлігі болған. Аймақ бірнеше рет көтеріліп, төмендеген. Ең биік нүктелердің барлығы дерлік бірдей биіктікте, бұл аймақ бұрын тегіс жазыққа (peneplain) дейін эрозияланғанын, содан кейін көтерілгенін көрсетеді. Қазіргі Сускехана өзені өз бағытын осы кезде, өте жазық жерде дамыған толыққан өзен ретінде қалыптастырды. Аймақ көтерілген кезде өзеннің иірімдері сақталды, олар кейіннен тереңге сіңген иірімдерге айналды. Үлкен өзен терең аңғар жасап, өзендері үшін төменгі шекараны белгіледі, олар кейіннен үстіртті бүгінгі күнгі тік төбелерге дейін тіліп тастады.

Тарих

Бұл аймақты бірнеше түпкілікті американдық тайпалар тарихи кезеңге дейін қоныстандырған. Алғашқы отарлау дәуірінде Мунси Ленапе, Сусквеханнок және Ирокез тайпалары аймақтың басты тұрғындары болды. Алайда, жергілікті атаулардың көп бөлігі Мунси Ленапе тілінен алынған; Лок а Ханна (Лаккаванна немесе Құмды өзен), Тунк Ханна Унк (Тунканнок немесе Иілген өзен), Why ohm Ing (Уайоминг немесе Тағам орны), Мин Неес Унк (Минисинк), Тоу би Ханна (Тобиханна немесе Салқын өзен), Меш оп Инг (Мешоппен), Why а босап Инг (Вялузинг), Шик шин Инг (Шикшинни) және Маусч Унк (Аю орны, қазіргі Джим Торп) сияқты жерлер оның мысалы. Мунси және шауни, Нантикок, Коной және Тутело сияқты басқа да түпкілікті халықтар 1768 жылғы Форт-Стенвикс шартының талаптарымен Ирокез лигасы мен британдық тәж арасындағы келісім бойынша жерлерінен қуылды. 1768 жылдан кейін жүздеген британдық, ирландтық және неміс отбасылары Жаңа Англиядан, Нью-Йорк, Нью-Джерси және Пенсильваниядан Коннектикут штатының Сускеханна және Коннектикут жер компанияларынан сатып алынған жерлерді иелену үшін келді. Бұл қоныстану ақырында Уильям Пенннің ұлдары Ричард және Томас, сондай-ақ оның немересі Джон сияқты Пенн иелерімен қарулы қақтығысқа әкелді, олар да жерге талап етті. (Пеннамит соғыстарын қараңыз). 1778 жылы Американдық революция кезінде британдықтар, торилер, Ирокездер, Мунсилер және Ленапилердің біріккен күштері осы аймақтың шығыс жағындағы Вайоминг аңғарындағы қоныс тұрғындарына шабуыл жасап, көптеген қоныс тұрғындарын өлтірді. Вашингтон генерал-майор Джон Салливанды Ирокездердің қаупін жою үшін Сускеханна және Чемунг өзендері арқылы "көкке шығып кеткен жер" тактикасын қолданып, Нью-Йорктің орталық және батыс бөліктеріне шабуыл жасауға жіберді. Бұрын аймақтың экономикасы кен өндіру, ағаш өңдеу (әсіресе күндірілген тері үшін шырша) және өнеркәсіпке негізделген, бірақ қазір негізінен ауыл шаруашылығымен айналысады, ал орман шаруашылығы мен туризм экономикалық базаға үлес қосады. Жердің көп бөлігі тік, бірақ дөңгелек төбелерде немесе аңғарлардың түбінде бірнеше жақсы шаруашылықтар бар; олардың көпшілігі меннониттер мен амиштердің иелігінде, олар дәстүрлі отаны дамыған сайын солтүстікке көшіп келді. Кен орындарынан тас өндіру маңызды жергілікті өнеркәсіп болып табылады, өйткені аймақтың жоғары сапалы көк тасы ерекше құнды. Бұл аймақ Пенсильванияның Көмір аймағының шетінде орналасқан, ал аймаққа бірнеше шағын көмір кен орындары созылады.

Танымал мәдениет

Кемптаун, Пенсильвания, "Кемптаун жарыстары" әнінде, 1850 жылы Стивен Фостер жазған, Endless Mountains аймағында еске алынады.