Кіріспе

Олдхэм округі – АҚШ-тың Техас штатында орналасқан округ. 2020 жылғы халық санауы бойынша, округтің халқы 1758 адамды құрады. Округ орталығы – Вега қаласы. Округ 1876 жылы құрылып, 1881 жылы ұйымдастырылды. Олдхэм округі Амарилло, Техас метрополиялық статистикалық аймағының құрамына кіреді.

Тарих

Олдхэм округі 1876 жылы құрылып, 1881 жылы ұйымдастырылды және Техас пионері және Конфедерация сенаторы Уильямсон Симпсон Олдхэм, ағаның құрметіне аталды. Ұйымдастырылған кезде округтің шамамен жартысы XIT ранчосының бір бөлігі болды. Округ орталығы бастапқыда Техас штатының Таскоса қаласында орналасқан, ол 1880 жылдары Панхэндлдегі ең ірі қалалардың бірі еді. Алайда, округ арқылы теміржолдар салынғанда, олар Таскосаны өткізіп жіберді; теміржол бойында бірнеше жаңа қалалар мен шаруашылықтар пайда болды, ал 1915 жылға қарай Таскосада сот үйі болды, бірақ тұрғындары болмады; сол жылы округ орталығы Вега қаласына көшірілді. Олдхэм округі негізінен шаруашылық және фермалық жерлерді қамтиды, онда мыңдаған акр жерге бидай егіледі, ол негізгі өнім болып табылады. Округта сонымен қатар мұнай өндірісі және ірі жел электр станциялары да бар.

География

АҚШ халық санағы бюросының мәліметтері бойынша, округтің жалпы ауданы 1501 шаршы миль (3,888 км2) құрайды, оның ішінде 1501 шаршы миль (3,888 км2) құрлық және 0.9 шаршы миль (2 км2) (0.06%) су. Округтің оңтүстік жолағы, округ орталығы Веганы қоса алғанда, Ллано Эстакадо (Қазықталған жазықтар) үстінде орналасқан. Алдағы шамамен 12 мильдік бөлік Канада өзеніне қарай төмендейді. Бұрынғы округ орталығы Таскоса Веганың солтүстігінде, Канада өзенімен қиылысатын жерде орналасқан. Жер бедері содан кейін Канада өзенінен көтеріліп, шамамен алты мильдей жерде округ шекарасын кесіп өтеді және тағы төрт миль солтүстікке қарай Жоғары жазықтың үстіне жетеді.

Жаңа Мексикамен шекаралық дау

Көп жылдар бойы солтүстікке және оңтүстікке қарай созылатын жер учаскесі, соның ішінде Олдхэм округінің батыс шетіндегі Гленрионың тасталған бөлігі қай штатқа заңды түрде жататыны туралы пікір таласы болып келеді. Екі штат арасындағы шекара бастапқыда 103-ші меридиан ретінде белгіленген, бірақ 1859 жылғы шекараны белгілеуге арналған зерттеу сол сызықтан 2,29 мен 3,77 миль батысқа қарай қате орнатқан, нәтижесінде қазіргі Фарвелл, Текслайн қалалары және Гленрионың шығыс бөлігі Техас штатының ішінде көрінеді. Ал Жаңа Мексиканың Оклахомамен қысқа шекарасы, керісінше, дұрыс меридиан бойынша зерттелді. 1910 жылғы Жаңа Мексиканың конституция жобасында шекараның 103-ші меридианда белгіленгендей болуы көзделген. Жүздеген шақырымға созылған даулы учаскеде Пермь алабының құнды мұнай кен орындарының бөліктері бар. Жаңа Мексика Сенаты Техастан бұл учаскені қайтарып алу үшін АҚШ Жоғарғы Сотына сот процесін бастауға және қаржыландыруға қатысты заң жобасын қабылдады, бірақ заң жобасы заңға айналмады. Бұл мәселе бір кезде президент Уильям Говард Тафттың, сенатор Джон Вильерс Фарвеллдің өтініші бойынша Техастың пайдасына шешілді, өйткені оның үш миллион акрлық XIT ранчосы Жаңа Мексиканың талабына байланысты қысқарды. Тафттың қолдауымен 1911 жылдың 16 ақпанында Конгресстің Жаңа Мексиканы штат ретінде қабылдау туралы бірлескен қаулысында Жаңа Мексика конституциясының кез келген ережесі, егер ол «Техас штаты мен Жаңа Мексика аумағы арасындағы шекара сызықтарын жоюға немесе өзгертуге бағытталған болса», күшін жоятыны жарияланды. Бүгінде бұл учаскедегі жер Техас жерін зерттеуге енгізілген, ал жерлер мен қалалар (Дин Смит және Олдхэм округтеріндегі Гленрионың шығыс бөлігі) барлық жағдайларда Техас штатымен салынады және басқарылады.