Грейсон округы, Техас штатының тарихы мен географиясы

Кіріспе

Техас штатының округі, АҚШ. Грейсон округі – АҚШ-тың Техас штатындағы округ. 2020 жылғы халық санауы бойынша халқы 135 543 адамды құрайды. Округтың орталығы – Шерман қаласы. Округ 1846 жылы құрылған және Техас Республикасының бас прокуроры Питер Вагенер Грейсонның құрметіне аталған. Грейсон округі Шерман-Денисон қалалық статистикалық аймағының құрамына кіреді, бұл аймақ Даллас-Форт-Уэрт-Арлингтон біріктірілген статистикалық аймағына да кіреді. Оклахома штатымен шекаралас орналасқан, Тексома аймағының бөлігі болып табылады және Тексома көлі мен Қызыл өзенге жақын жерде жатыр.

Тарих

Қазіргі Грейсон округіне жататын ең ертедегі белгілі тұрғындары Каддо үндістерінің топтары болды, оның ішінде Тонкава, Ионис және Кичай тайпалары. Бұл топтар егіншілікпен айналысып, Қызыл өзен бойындағы сауда посттарында испан және француз отарлаушыларымен сауда жасады. 1836 және 1837 жылдары Қызыл өзендегі Престон Бенд, Уоррен және Пилот Гроувта сауда бекеттері құрылды. 1840 жылдардың басында Петерс колониясы құрылғаннан кейін Қызыл өзен маңындағы елді мекендер көбейді. Грейсон округі 1846 жылдың 17 наурызында Техас штатының заң шығару органының шешімімен Фаннин округінен бөлініп шықты. Округ орталығы Шерман қаласы болып белгіленді, бұл шешімді де Техас штатының заң шығару органы қабылдады. 1850 жылдары Престон Бендтегі сауда-саттық маңызға ие болды, себебі округте егіншілік кеңейді. Бұған штаттағы алғашқы жол – Престон жолы көмектесті. Ол Престон Бендтен Техастың Остин қаласына дейін созылды. Шерман 1856 жылы Баттерфилд пошталық жолының станциясы ретінде құрылғаннан кейін одан әрі дамыды. Округ тұрғындарының сепаратизмге қатысты пікірлері екіге бөлінді. 1861 жылы округ тұрғындарының көп бөлігі Одақта қалу ниетін білдіре отырып, сецессияға қарсы дауыс берді. Жақын маңдағы Кук округіндегі Гейнсвиллде 1862 жылдың қазан айында болған Ұлы Асқабаздау – әскерге шақыруға қарсылық көрсеткен және Одаққа жақын болған деген күдікпен ұсталған адамдарға жасалған шабуыл болды. 150-200 адамды мемлекеттік әскерлер ұстағаннан кейін, әскерилер мемлекеттік заңға негіздемесі жоқ "Азаматтар соты" деп аталатын сот құрды. Оның қазылар алқасы өз ережелерін жасап, 25-тен астам адамды кінәлі деп танып, асылып өлім жазасына кесті. Тағы 14 адам сот процесін күтпестен, тікелей халықтың қолынан қаза тапты. Сол айдағы оқиғалар салдарынан 42 адам қаза тауып, бұл АҚШ тарихындағы ең ірі қарақшылық қылмысы саналды. Шерман және Солтүстік Техастың басқа қалаларында зорлық-зомбылық біраз уақытқа созылды, кейде Конфедерация әскерлерінің қолынан болды. 1862 жылы "Патриот" газетінің редакторы Э. Джуньюс Фостерді капитан Джим Янг өлтірді, ол Кук округінде қаза тапқан полковник Уильям Янгтың ұлы еді. Үлкен Янг көптеген адамдарды өлім жазасына кескен "Азаматтар сотын" ұйымдастырған еді, ал Фостер Янгтың өліміне "құлықты" қабылдады. Шерман қаласында күдікті Одақ жақтастары ретінде ұсталған басқа адамдарды генерал Джеймс В. Трокмортон босатып, бес адамнан басқа барлығын құтқарып қалды. Грейсон округының тұрғындары Конфедерация қатарында Оңтүстіктегі әртүрлі жерлерде қызмет етті. 11-ші Техас атты әскер полкі Қызыл өзеннің солтүстігіндегі Үндістан аумағындағы федералдық бекіністерді басып алды. Грейсон округы және Техастың көп бөлігі соғыстан кейінгі жылдары, Қайта құру дәуірінде экономикалық дағдарысқа ұшырады, бұл оңтүстіктегі егіншілікке тәуелділіктегі қиындықтарға, еркін еңбекке және басқа да проблемаларға байланысты болды. Осы кезеңде Престон жолымен мал айдау округке қажетті кіріс көзі болды. 1872 жылы Хьюстон және Техас орталық (қазіргі UPRR) және Кэти темір жолдары округте жұмыс істей бастағаннан кейін, Грейсон округының халқы көбейіп, 1870 және 1880 жылдары өркендеді. Мақта плантациялары осы өнімді басты тауар ретінде өсіру үшін құрылды. Бұл кезеңде Денисон, Ван Алстин, Хоу, Уайтрайт, Поттсборо және Том Бин сияқты көптеген қалалар құрылды. 1879 жылы Солтүстік Техаста штаттық мәртебе алғанға дейін және кейін қоныстанған қоныстанушылар тобы Грейсон округыне саяси талқылаулар үшін жиналды. Олар Солтүстік Техастың Ескі Қоныстанушылар қауымдастығын құрды. Қауымдастық 26 акр жерді сатып алып, ақшалай көмектер жинады. Олар көптеген жылдар бойы жыл сайын жинала берді. 1896 жылдың 15 мамырында Фудзита шкаласы бойынша F5 дәрежесіндегі құйын Шерман қаласын шарлады. Құйынның жолы 45 шақырымға созылып, 73 адам қаза тауып, 200 адам жарақат алды. Шамамен 50 үй қирады, ал 20 үй толығымен жанып кетті.

The earliest known inhabitants of what is now Grayson County were Caddo Amerindian groups, including Tonkawa, Ionis, and Kichai. These groups engaged in agriculture and traded with Spanish and French colonists at trading posts along the Red River. Trading posts were established at Preston Bend on the Red River, Warren, and Pilot Grove during 1836 and 1837. After the establishment of the Peters Colony in the early 1840s, settlement near the Red River increased. Grayson County was created from Fannin County by the Texas State Legislature on March 17, 1846. The county seat, Sherman, was also designated by the Texas State Legislature. In the 1850s, trading and marketing at Preston Bend became more important, as agriculture expanded in the county. This was helped by Preston Road, the first trail in the state. It went from Preston Bend to Austin, Texas. More growth occurred after the establishment of Sherman as a station of the Butterfield Overland Mail route in 1856. Opinions in the county about secession were divided. County residents voted by more than two to one in 1861 against secession, desiring to remain in the Union. The Great Hanging at Gainesville in nearby Cooke County in October 1862 was an attack on dissenters, men who were suspected of resisting conscription and having been Unionists. After 150 200 men were arrested by state troops, the military organized a so called "Citizens Court", which had no basis in state law. Its jury made up its own rules and convicted and sentenced more than 25 men to death by hanging. Another 14 were lynched outright by a mob without even the cover of a trial. A total of 42 men were killed in the proceedings that month, considered the largest vigilante murders in U. S. history. Violence continued for a time in Sherman and other towns of North Texas, at times at the hands of Confederate military. E. Junius Foster, the editor of the Patriot newspaper, was murdered in 1862 by Capt. Jim Young, son of Col. William Young, who had been killed in Cooke County. The senior Young had organized the Citizens Court that put so many men to death, and Foster had "applauded" Young's death. When other men were rounded up as suspect Unionists in Sherman, Brig. General James W. Throckmorton intervened and saved all but five who had already been lynched. Men from Grayson County served the Confederacy at locations in the South. The 11th Texas Cavalry Regiment captured federal forts in the Indian Territory north of the Red River. Grayson County and much of Texas suffered economic depression in the postwar years during the Reconstruction era, based in part on difficulties in reliance on agriculture in the South, adjustments to free labor, and other problems. The driving of cattle herds north along Preston Road provided needed income for the county during this period. After the Houston & Texas Central (now UPRR) and Katy railroads began operating in the county in 1872, settlement in Grayson County picked up and flourished during the 1870s and 1880s. Cotton plantations were developed to cultivate this as the predominant commodity crop. Many towns, including Denison, Van Alstyne, Howe, Whitewright, Pottsboro, and Tom Bean, were founded during this time. In 1879, a group of settlers who had settled in North Texas both before and after statehood came together in Grayson County for political discussions. They formed the Old Settlers Association of North Texas. The association accepted donations and purchased 26 acres. They continued to meet on an annual basis for many years. On May 15, 1896, a tornado measuring F5 on the Fujita scale struck Sherman. The tornado's damage path was wide and 28 mile (45 km) long, and it killed 73 people and injured 200. About 50 homes were destroyed, with 20 of them being obliterated.

ХХ ғасырдан бүгінгі күнге дейін

1930 жылғы Шерман бүлігі кезінде (9 мамыр 1930 жылы) Грейсон округінің 1876 жылғы сот үйі, афроамерикалық Джордж Хьюздың іс процесі кезінде бүлік шығарған ақ нәсілділер тобымен өртеп жіберілді. Бүлік басталғанда Хьюз полициямен сот үйінің қассасына қамалып, өртте қаза тапты. Бүлікшілер Хьюзтің денесін қассадан алып шыққаннан кейін, оны автомобильдің артынан сүйреп, дарға асып, өртеді. Техас рейнджері Фрэнк Хамер осы бүлік кезінде Грейсон округінде болып, жағдайды Техас губернаторы Дэн Мудиге хабарлады. Губернатор Муди 9 мамырда Грейсон округіне Ұлттық гвардия әскерлерін, ал 10 мамырда жағдайды бақылауға алу үшін қосымша әскерлер жіберді. Грейсон округінің қазіргі сот үйі 1936 жылы салынып аяқталды. Көпір соғысы, сондай-ақ Қызыл өзен көпірі соғысы немесе Төлемді көпір соғысы деп те аталатын бұл 1931 жылғы қақтығыс, Оклахома және Техас штаттары арасындағы қан төгілмейтін шекаралық дау болды. Даудың себебі – Қызыл өзен арқылы салынып қойылған төлемді көпір мен жаңадан салынған тегін көпір. 1938 жылы АҚШ Конгресі Қызыл өзенге бөгет салуға рұқсат берді. Бөгеттің құрылысының бір бөлігін Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Кук округіндегі Хоузе лагерінде ұсталып тұрған неміс әскери тұтқындарының еңбегімен жүзеге асырылды. Бөгет қазір Денисон бөгеті деп аталады. Оның артында Тексома көлі пайда болды, ол демалыс, суару және электр энергиясын өндіру үшін пайдаланылады. Перрин әуе базасы 1941 жылы салынды. 1971 жылы базаның жабылуы округ экономикасына ауыр соққы болды, бірақ бұрын базамен байланысты білікті жұмыс күшінің болуы өнеркәсіптік кәсіпорындарды тартуға көмектесті. Сонымен қатар, база азаматтық әуежайға айналдырылды: Солтүстік Техас аймақтық әуежайы – Перрин алаңы. Дуайт Д. Эйзенхауэрдің туған жері – Денисон қаласындағы Эйзенхауэр туған жері мемлекеттік тарихи ескерткіші 1952 жылы сатып алынып, қайта жаңартылды. 1993 жылдан бері бюджеттің қысқаруына байланысты бұл орынды мемлекеттік органдар емес, жеке коммерциялық емес ұйым күтіп келеді. Грейсон округі – Техастағы жалғыз округ, онда "елендерді кез келген маусымда тек садақпен аңғаруға болады", – деп 2009 жылғы 10 сәуірде жарияланған Lone Star Outdoor News журналында Томас Филлипс жазды.

During the Sherman Riot of 1930 (May 9, 1930), Grayson County's 1876 courthouse was burned down by a white mob that rioted during the trial of George Hughes, an African American man. When the riot started, Hughes was locked by police in the vault at the courthouse, and died in the fire. After rioters retrieved Hughes' body from the vault, they dragged it behind a car, hanged it, and set afire. Texas Ranger Frank Hamer was in Grayson County during this riot, and reported the situation to Texas Governor Dan Moody. Governor Moody sent National Guard troops to Grayson County on May 9 and more on May 10 to control the situation. Grayson County's current courthouse was completed in 1936. The Bridge War, also called the Red River Bridge War or the Toll Bridge War, was a 1931 bloodless boundary conflict between the U. S. states of Oklahoma and Texas over an existing toll bridge and a new free bridge crossing the Red River between Grayson County, Texas, and Bryan County, Oklahoma. In 1938, construction of a dam on the Red River was authorized by the U. S. Congress. The dam's construction was completed in part by the use of labor provided by German prisoners of war held at Camp Howze, in adjacent Cooke County during World War II. The dam is now known as Denison Dam. Lake Texoma was formed behind it and is used for recreation, irrigation, and electrical power generation. Perrin Air Force Base was constructed in 1941. The base closure in 1971 was a blow to the county economy; however, the availability of skilled labor formerly associated with the base helped attract industrial plants. In addition, the base was converted to a civilian airport: North Texas Regional Airport Perrin Field. The Eisenhower Birthplace State Historic Site, which is the birthplace of Dwight D. Eisenhower in Denison, was acquired and restored in 1952. Since 1993, the site is no longer maintained by the state, because of budget cuts, but it is maintained by a private nonprofit organization. Grayson County is the only county in Texas where "deer may only be hunted with bows, no matter the season", according to an article by Thomas Phillips in the April 10, 2009, issue of Lone Star Outdoor News.

География

АҚШ халық санағы бюросы мәліметтері бойынша, округтің жалпы ауданы 979 шаршы миль (2,536 км2) құрайды, оның ішінде 933 шаршы миль (2,416 км2) құрлық және 46 шаршы миль (119 км2) (4,7%) су жамылған.