Питер Уиттингем: Футболшының өмірі мен мансабы (1984-2020)

Кіріспе

Питер Майкл Уиттингем (8 қыркүйек 1984 – 18 наурыз 2020) – ағылшын кәсіби футболшысы. Оның негізгі позициясы орталық жартылай қорғаушы болған, бірақ ол кейде сол және оң жақтағы шабуылдаушы жартылай қорғаушы ретінде де ойнады. Ол 2001–02 жылғы ФА жастар кубогын жеңген «Астон Вилла» командасының құрамында болды және бір жылдан кейін Премьер-лигада дебют жасады. 2005 жылы Уиттингем «Бёрнли» және «Дерби Каунти» клубтарына жалға берілді. 2007 жылдың қаңтар айында ол 350 000 фунт стерлингке «Кардифф Сити» клубымен келісімшарт жасасты. «Кардифф» сапында өткізген он бір маусымда Уиттингем 457 ресми матчта ойнап, 96 гол соқты, бұл оны клубтың барлық кездесулер тізімінде жетінші орынға, ал гол соққандар тізімінде тоғызыншы орынға қойды. Ол клуб сапында 2013 жылы Чемпиондық лиганы жеңіп алды, сондай-ақ 2008 жылы ФА кубогының және 2012 жылы Лига кубогының финалдарына жетті. Ол үш рет Чемпиондық лиганың PFA жыл командасына енді, ал 2009–10 маусымындағы 20 голы оны лиганың үздік мергені етіп көрсетті. 2017 жылдың маусым айында «Блэкберн Роверс» клубымен келісімшарт жасады және 2018 жылдың тамызында тараптардың өзара келісімімен келісімшарты тоқтатылғанға дейін клуб үшін 24 матч өткізді. 2020 жылдың наурыз айында ол пабтағы жазабас құлау салдарынан қайтыс болды.

Ерте өмір

Уитингэм Уорвикшир графтығының Нюнетон қаласында дүниеге келді және Ковентридегі Король Генрих VIII атындағы мектепте оқыды. Оның әкесі Гарри аймақта белгілі балық сатушы болған және оны "Балық Гарри" деп білген.

Ковентри қаласы

Уитингэм футболды жергілікті «Ковентри Сити» клубының жасөспірімдер құрамында ойнай бастады, клубқа жеті жасында қосылды. Оның ағасы клубтың жасөспірімдер құрамасында ойнаған, ал Уитингхэмді клубтың скаутының бірі алаң шетінде ойнап жүргенін көріп байқаған. Уитингхэм 16 жасқа дейін «Ковентри» клубында ойнады, бірақ 2001 жылы клуб оған келісімшарт ұсынбағандықтан босатылды, клубтың шенеуніктері оның кәсіби деңгейде ойнау үшін тым кішкентай екеніне сенді. «Ковентри» скауты Рей Гудинг оның босатылуына қарсы болды, орнына «Астон Вилла» клубының шенеуніктеріне Уитингхэмді ұсынуға тырысты. Сәтті сынақтан өткеннен кейін ол Мидлендс клубымен келісімшартқа отырды.

Астон Вилла

Уиттингем 2001 жылғы сәуір айында «Астон Вилламен» келісімшарт жасасты және 2002 жылы клубтың Жастар кубогын жеңіп алған командасының құрамында болды. 2003 жылғы 21 сәуірде бас жаттықтырушы Грэм Тейлор оны «Ньюкасл Юнайтедке» қарсы ойынға шығарды, 1:1 есебімен аяқталған матчтың бірінші таймда Гарет Барриді алмастырды. Ол маусымның соңғы күні «Лидс Юнайтедке» қарсы 3:1 есебімен жеңіліске ұшыраған кезде алғаш рет негізгі құрамда ойнады. Карьерасының басында сол жақтан жиі ойнағаннан кейін, «Бёрнли» клубының жаттықтырушысы Стив Коттерилл Уиттингхемнің клубтың орталық жартылай қорғаушысы ретінде пайдалы болатынын үміттенеді, және «Вилладан» сондай-ақ қарызға алынған жас ойыншы Гэри Кэхилл сияқты жақсы өнер көрсетеді деп сенді. Уиттингем «Бёрнли» сапындағы дебютін келесі күні «Крю Александрамен» 1:1 есебімен тең түскен матчта өткізді. Ол қарызға алынған кезеңде лигада жеті және ФА кубогында екі матчты қоса алғанда, барлық матчтардың тоғыз матчында ойнады.

Уиттингем 2005/06 маусымда «Вилланың» алғашқы төрт матчының үшеуінде ойнады. Ол үш күннен кейін «Саутгемптонмен» 2:2 есебімен тең түскен матчта «Дерби» сапында дебют жасады, содан кейін қараша айында «Виллаға» оралғанға дейін барлығы 11 матчта гол соқпады. Ол тез арада командада өзін бекітіп, сол жақтағы Джо Ледлидің бәсекесіне қарамастан, жыл соңына дейін негізгі құрамның мүшесі болды. Уиттингем 2007/08 маусымын орындықта бастады. Қараша айының ортасында «Кардифф» командасы құлдырау аймағынан жоғары көтерілді, бұл бас жаттықтырушы Дейв Джонстың шағын өзгерістер жасауына себеп болды, нәтижесінде Крис Гунтер мен Уиттингем негізгі құрамға оралды. Уиттингемнің қайта шақырылуы оны орта алаңның оң жағындағы бұрынғыдан беймәлім рөлге ие етті, бірақ ол көп ұзамай рөлге бейімделіп, маусымның қалған матчтарының көп бөлігін бастады, сонымен қатар команданың ең көп гол соққан ойыншысы болды (ФА кубогында үш голмен). Ол ФА кубогында «Чейзтаун», «Вулверхэмптон Уондерерс» және «Миддлсбро» командаларына қарсы матчтарда гол соқты, бірақ «Кардифф» финалда «Портсмуттан» 1:0 есебімен жеңілді. 2008/09 маусымының басында Уиттингем орта алаңның оң жағында ойнауын жалғастырды, 26 тамызда Лига кубогында «Мильтон Кейнс Донсқа» қарсы 2:1 есебімен жеңіске жетіп, маусымның алғашқы голын соқты. 15 қарашада «Кристал Пэласқа» қарсы 2:1 есебімен жеңіске жеткен матчта ол білезігін жыртып алды, нәтижесінде үш айға дейін алаңнан шығуы күтілді. Алайда, ол күтілмегендей тез жазылып, 26 желтоқсанда «Редингпен» 1:1 есебімен тең түскен матчта ойынға қосылды. 2009/10 маусымының алғашқы матчында Уиттингем «Кардифф Сити стадионындағы» алғашқы бәсекелестік матчта «Сканторп Юнайтедке» қарсы 4:0 есебімен жеңіске жеткен кезде пенальти соқты, содан кейін Лига кубогының кезеңдерінде «Дагенхэм мен Редбридж» және «Бристоль Роверс» командаларына қарсы гол соқты. Клубтың негізгі пенальти соққысын орындайтын ойыншы болып тағайындалған ол «Шеффилд Уэнсдейге» қарсы 3:1 есебімен жеңіліске ұшыраған матчта және «Дерби Каунтиге» қарсы 6:1 есебімен жеңіске жеткен матчта гол соғып, лигадағы голдарының санын үшке жеткізді. Ол «Уотфордқа» қарсы дубль соқты, содан кейін «Кристал Пэлас» және «Ковентри Ситиге» қарсы гол соқты, ал «Шеффилд Юнайтедке» қарсы хет-трик жасады. Уиттингем 2009 жылдың 14 қарашасында «Айдың үздік ойыншысы» атағын жеңіп алды. 24 сәуірде ол «Шеффилд Уэнсдейге» қарсы 3:2 есебімен жеңіске жеткен матчта еркін соққы соқты, ал келесі күні Чемпионат бойынша 2009/10 жылғы PFA жыл командасына енгізілді. Крейг Белламидің қарызға алынуынан кейін Уиттингем 2010/11 маусымын орталық жартылай қорғаушы рөлінде бастады. Оның өнері бас жаттықтырушы Дейв Джонс тарапынан мақталып бағаланды. Алдыңғы маусымда сегіз пенальти соққаннан кейін, Уиттингем осы маусымдағы алғашқы екі пенальти соққысын қақпадан қайтарды, бұл Джонстың Уиттингхемді пенальти соққысынан босату туралы жариялауына себеп болды. Алайда, ол «Ковентри Ситиге» қарсы 2:1 есебімен жеңіске жеткен матчта пенальти соқты, бұл үш күн бұрын «Бристоль Ситиге» қарсы соққан екі еркін соққыдан кейін маусымның алғашқы екі голына қосылды. 13 наурызда «Барнслиге» қарсы матчта Уиттингем керемет волейболмен гол соқты, ол 2011 жылғы Футбол лигасының «Жылдың үздік голы» атағына ие болды. Маусым соңында «Кардифф» екінші жыл қатарынан жаңартуға қол жеткізе алмады және Уиттингем «Кардифф Сити стадионынан» кетуге байланысты көп айтылды, жаңадан жаңарған «Норвич Сити» және «Портсмут» клубтарымен байланыстырылды. «Уэльс астанасынан» кету туралы аңызға қарамастан, жаңа «Кардифф» бас жаттықтырушысы Малки Маккей Уиттингхемнің өзінің жоспарындағы маңызды ойыншы екенін мәлімдеді. Уиттингем «Уэст Хэм Юнайтедке» қарсы алғашқы матчта ойнады және «Оксфорд Юнайтедке» қарсы ойынға шығып, маусымның алғашқы голын соқты. Уиттингем лигадағы 300-ші матчын «Бёрнлимен» 1:1 есебімен тең түскен матчта өткізді. 26 тамызда Уиттингем 2014 жылғы жазға дейін клубта қалуын қамтамасыз ететін келісімшартқа қол қойды. Уиттингем «Кардиффтің» орталық алаңында маңызды рөл атқарды, көптеген әсерлі ойындар көрсетіп, соның ішінде «Питерборо» және «Кристал Пэласқа» қарсы тікелей еркін соққылармен және «Редингке» қарсы 35 метрден соққан керемет соққымен көзге түсті. «Кардифф» сапындағы 50-ші лигалық голын ол 22 қарашада «Ковентри Ситиге» қарсы соқты. Бес матчтағы төрт голы Уиттингхемнің қараша айының Чемпионат ойыншысы атағына ие болуына себеп болды. 30 желтоқсанда 2011 жылы Маккей клубтың «Уэст Хэм Юнайтедтен» шамамен 3 миллион фунт стерлингтік ұсынысын қабылдамағанын мәлімдеді. Гол соқпайтын кезеңнен кейін Уиттингем ақпан айында «Лестерге» қарсы пенальти соқты, содан кейін «Питербороға» қарсы бұрыштан тікелей гол соқты. Ақпан айында Уиттингем Чемпионаттың «Жыл ойыншысы» сыйлығына ие болды. Уиттингем Лига кубогының барлық матчтарында ойнады, нәтижесінде «Кардифф» «Уэмбли стадионында» «Ливерпульге» қарсы финалда пенальти сериясымен 3:2 есебімен жеңілді. 7 наурызда «Брайтон мен Хоув Альбионмен» 2:2 есебімен тең түскен матчта Уиттингем «Кардиффтегі» 250-ші матчын өткізді. Уиттингем «FourFourTwo» журналында Премьер лигадан тыс үздік ойыншы деп танылды. Маусым соңында Уиттингем «Кардиффтің» үздік ойыншысы атағын екінші рет жеңіп алды. Кейін ол Чемпионат бойынша PFA жыл командасына енгізілді. Жазғы трансферлік кезеңде Уиттингемнің «Уэльс астанасынан» болашағы туралы әңгімелер қайта жаңғырды, бұл жолы Премьер лигалық «Вест Бромвич Альбион» клубынан. Уиттингем «Кардиффке» толық берілгенін айтты: «Мен мұнда бақыттымын және бас жаттықтырушы [Малки Маккей] мені сатуды қаламаса, мен мұндамын». 28 тамызда 2012 жылы Уиттингем «Кардиффпен» үш жылдық жаңа келісімшартқа қол қойды, осылайша болашағына қатысты аңызға толық нүкте қойды. Уиттингем 2012/13 маусымындағы гол соғуын 2 қыркүйекте «Уолверхэмптон Уондерерстің» үйде 3:1 есебімен жеңіске жеткен матчта хет-трик соғып бастады. Содан кейін ол келесі матчта «Лидс Юнайтедке» қарсы пенальти соғып, төртінші голын соқты, карьерасындағы 350-ші матчын өткізді. Формасының төмендеуінен кейін Уиттингем маусым соңына қарай командадан шығарылды, бірақ 1 сәуірде «Блэкберн Роверске» қарсы үйде өткен матчта соңғы минутта пенальти соғып, сегізінші және соңғы голын соқты. Уиттингем «Кардиффтың» сәуір айындағы үйде өткен матчта Чемпионат кубогын жеңіп алғаннан кейін жеңіс медалін алды...

Whittingham started three of Villa's opening four matches of the 2005–06 season, He made his debut for Derby three days later in a 2–2 draw with Southampton, making a total of 11 appearances without scoring before returning to Villa in November 2005. He quickly established himself in the team and was a first team member until the end of the year, despite competition from Joe Ledley on the left hand side. Whittingham began the 2007–08 season on the bench. By mid November Cardiff found themselves just above the relegation zone; this prompted a minor reshuffle from boss Dave Jones that involved Chris Gunter and Whittingham returning to the starting line up. Whittingham's recall saw him moved to an unfamiliar role on the right side of midfield, but he soon settled into the role and started the majority of the remaining matches of the season, as well as being the team's top scorer (with three goals) during their FA Cup run. That run saw him score in matches against Chasetown, Wolverhampton Wanderers and Middlesbrough, before Cardiff eventually lost 1–0 to Portsmouth in the final. The start of the 2008–09 season saw Whittingham continue playing on the right side of midfield, scoring his first goal of the season on 26 August in a 2–1 victory over Milton Keynes Dons in the League Cup. He ruptured ankle ligaments during a 2–1 win over Crystal Palace on 15 November, which was expected to keep him out for up to three months. However, he returned to the team ahead of schedule, coming on as a late substitute during a 1–1 draw with Reading on 26 December. In the first match of the 2009–10 season, Whittingham converted a penalty during a 4–0 win over Scunthorpe United in the first ever competitive match at the Cardiff City Stadium and scored in consecutive rounds of the League Cup in wins over Dagenham & Redbridge and Bristol Rovers. Having been appointed the first choice penalty taker for the club, he took his league goal tally to three with goals in consecutive matches in a 3–1 defeat to against Sheffield Wednesday followed by a 6–1 win over Derby County. He continued his scoring form with a brace against Watford and goals against Crystal Palace and Coventry City followed by a hat trick against Sheffield United. Whittingham earned the October Player of the Month award on 14 November 2009. On 24 April, he scored a free kick during a 3–2 win over Sheffield Wednesday, and the following day was named in the 2009–10 PFA Team of the Year for the Championship. Following the loan arrival of Craig Bellamy, Whittingham started the 2010–11 season in a new central midfield role. His performances were praised by manager Dave Jones. After scoring eight penalties in the previous campaign, Whittingham saw his first two penalties saved in this campaign, causing Jones to announce that Whittingham had been taken off penalty duty. However, he did take and score Cardiff's next penalty against Coventry City in a 2–1 win which added to his first two goals of the season scored from a brace of free kicks scored against Bristol City three days previously. Whittingham scored a fantastic volley against Barnsley on 13 March, which ended up being voted Football League Goal of the Year award for 2011. At the end of the season, Cardiff failed to gain promotion for a second year running and Whittingham was heavily linked with a move away from Cardiff City Stadium, being linked with newly promoted Norwich City and Portsmouth. Despite the links with a move away from the Welsh capital, new Cardiff boss, Malky Mackay insisted that Whittingham was central to his plans. Whittingham started the first match against West Ham United, and scored his first goal of the season against Oxford United after coming on for Solomon Taiwo. Whittingham made his 300th league appearance in a 1–1 draw with Burnley. On 26 August, Whittingham signed a contract extension to keep him at the club until at least the summer of 2014. Whittingham played a big role in Cardiff's centre midfield, producing many impressive performances and scoring several fine goals, including direct freekicks against Peterborough and Crystal Palace as well as a sublime chip from 35 yards away to Reading. His 50th league goal for Cardiff came on 22 November against Coventry City. His four goals in five matches led to Whittingham being nominated for the November Championship Player of the Month. On 30 December 2011, Mackay revealed that the club had rejected a bid, thought to be around £3 million, from West Ham United for Whittingham. Following a goal scoring drought, Whittingham scored a penalty against Leicester in February and then scored straight from a corner against Peterborough. In February, Whittingham was nominated for the Championship Player of the Year award. Whittingham was part of all the matches in the League Cup campaign, which eventually saw Cardiff lose 3–2 on penalties to Liverpool in the final at Wembley Stadium. He made his 250th Cardiff appearance in a 2–2 draw with Brighton & Hove Albion, in which he scored on 7 March. Whittingham was voted the best player outside the Premier League in FourFourTwo magazine. Whittingham then won his second Cardiff City player of the year award at the end of the season. He was later named in the PFA Team of the Year for the Championship. During the close season, more speculation about Whittingham's future in the Welsh capital arose, this time from Premier League club West Bromwich Albion. Whittingham said that he was fully committed to Cardiff, stating: "I'm happy here and until the gaffer [Malky Mackay] wants to sell me I'm here." On 28 August 2012, Whittingham signed a new 3 year deal at Cardiff, ending speculation on his future. Whittingham opened his scoring account for the 2012–13 season, on 2 September with a hat trick in a 3–1 home win over Wolverhampton Wanderers. He then scored his fourth during the following match, converting a penalty against Leeds United, his 350th career appearance. After a drop in form, Whittingham was left out of the team towards the close of the season, but managed his eighth and final goal of the campaign with a last minute penalty at home to Blackburn Rovers on 1 April. Whittingham collected a winner's medal as Cardiff lifted the Championship trophy following April's home encounter with Bolton Wanderers. Cardiff's debut Premier League season started off brightly with wins over champions Manchester City and Fulham. Whittingham scored his first Premier League goal in nine years against Hull City. Despite the bright start, Cardiff were eventually relegated after just one season. In July 2014, Whittingham signed a new three year deal keeping him till in the Welsh capital until 2017. Despite a disappointing campaign for the Bluebirds, who finished in 11th, their lowest finish in 8 years, Whittingham was selected in The Football Manager Team of the Decade at the Football League Awards, on 19 April. Cardiff rejected two bids from unnamed clubs for Whittingham in the summer of 2015 and he was described as the club's kingpin, by manager Russell Slade. Whittingham scored twice in a 4–1 win over Brighton & Hove Albion and overtook John Toshack and Hughie Ferguson in the club's all time leading scorers list in English league competitions. Cardiff missed out on the play offs at the end of the season. Whittingham played less frequently for Cardiff after Neil Warnock was appointed manager in October 2016.

Блэкберн Роверлері

2017 жылдың 13 маусымында Уиттингем Кардифф клубымен келісімшарты аяқталғаннан кейін, екі жылдық келісімшарт бойынша жаңадан бірінші лигаға (League One) түскен "Блэкберн Роверс" клубына қосылды. Уорнок оның клубқа адалдығын жоғары бағалады және Уиттингемге келісімшартты бір жылға ұзартуды ұсынғанмен, бұрынғыдан гөрі алаңда аз көрінетінін ескертті. Ол 6 тамызда "Роверс" сапында тұңғыш рет алаңға шығып, 90 минут бойы ойнады, ал команда маусымды "Саутхенд Юнайтед" клубынан 2:1 есебімен жеңіліспен бастады. 2018 жылдың 31 тамызында Уиттингем мен "Блэкберн" клубының арасындағы келісімшарт тараптардың өзара келісімімен тоқтатылды.

Халықаралық мансап

Уиттингем 2004 жылы Нидерландқа қарсы тұңғыш рет Англияның 21 жасқа дейінгі құрамасы сапында ойнады және 2007 жылы Нидерландта өткен 21 жасқа дейінгі УЕФА Еуропа чемпионатындағы құрамаға шақырылды. Турнир барысында ол бір рет қосалқы ойыншы ретінде алаңға шықты, Италиямен 2:2 есебімен тең түскен кезде ойын соңында қатысты. Уиттингем 21 жасқа дейінгі құрама үшін үш гол соқты. Ол алғашқы екі голын Уэльсқа қарсы матчта, ал соңғы голын 2006 жылдың ақпан айында Норвегияға қарсы матчта енгізді.

Жеке өмір

Ол қайтыс болған кезде әйелі Амандамен және ұлымен Гламорганның Динас Поуис ауданында тұрған; екінші ұлының дүниеге келуі оның қайтысынан екі ай өткен соң болды.

Өлім

2020 жылдың 18 наурызында Оңтүстік Уэльс полициясы Уитингхэмнің 7 наурызда Барридегі пабтағы апатты құлау салдарынан бас жарақаттары алып, ауруханада жатқанын растады. Ол 18 наурызда алған жарақаттарынан көз жұмды.

2021 жылдың наурыз айында Понтипридд коронерлік соты Уитингхэмнің мас күйде болғанын және достарымен ойын-қалжың жасап, өрттен қорғау есігінен құлап, бірнеше сатырдан төмен түскенін анықтады, нәтижесінде қайтыс болды деп үкім шығарды. 2021 жылы Уитингхэмнің әйелі Аманда, ағасы Джеймс, қарындасы Рейчел және анасы Салли оның құрметіне PW7 Foundation деп аталатын тіркелген қайырымдылық қорын құрды. Қор үш бағытқа қаржы жинады: Кардифф Сити ФК қоры, Кардиффтегі балаларды футбол арқылы қолдау мақсадында, Питердің бұрынғы мектебі – Ковентридегі Король Генрих VIII мектебіндегі спорт стипендиясы және ата-анасы немесе бауырларынан айырылған балаларға көмек көрсететін Winston's Wish қайырымдылық қоры. 2022 жылғы ФИФА Әлем чемпионатындағы үзіліс кезінде, 2022 жылдың 30 қарашасында Кардифф Сити мен Астон Вилла арасында құрметті достық матч ұйымдастырылды. Кардифф Сити стадионындағы матчтан түскен билет сатудан түскен қаражат PW7 қорына аударылды. Сондай-ақ, Кардифф Сити оның құрметіне 7-нөмірлі жейдесін пайдаланудан алып тастады.