Кіріспе

Флориан Гьёрги Альберт (15 қыркүйек 1941 - 31 қазан 2011) – венгрлік кәсіби футболшы, жаттықтырушы және спорт әкімшісі, 1967 жылы «Еуропаның үздік футболшысы» атанды. «Император» деген лақап атымен танылған ол шабуылшы ретінде ойнады және барлық уақыттағы ең әсем футболшылардың бірі деп есептеледі. «Ференцвароси ТК» клубының аңызы Альберт командаға оқушы болып келді және барлық ойыншылық өмірін «Фради» клубында өткізді. Ол сонымен қатар Венгрия құрамасы сапында 75 рет халықаралық матчтарда ойнап, 31 гол соқты. 1962 жылғы әлем чемпионатына төрт гол соғып, турнирдің үздік мергендерінің бірі атанды және 1964 жылғы Еуропа чемпионаттарында Венгрияның үшінші орынға ие болуына үлкен үлес қосты. Ол зейнетке шыққаннан кейін де «Ференцварос» клубына адал болды, клубтың өміріне белсенді қатысып, әкімшілік қызметтерді атқарды. 2007 жылдан бастап «Ференцварос» стадионы оның есімімен аталып келді, 2014 жылға дейін, команданың жаңа стадионы салынғанша, «Groupama Arena» деп өзгертілді. Альберт 2011 жылдың қазан айында Будапешттегі ауруханада жүрек операциясынан кейін туындаған асқынулар салдарынан 70 жасында қайтыс болды.

Ерте өмір

Теміршінің ұлы Альберт, бұрынғы Югославия шекарасына жақын Херцегсанто шағын қаласында туып өскен. Анасы – венгр сербі, әкесі – шокац. Ол екі жасында қайтыс болды. Кейін отбасы Будапештке көшіп келгенде, Альберт Ференцваростың дарындылар күніне қатысты. Ол бапкерлерді таң қалдырып, клубқа іріктелді. Ол кезде Альберт 11 жаста еді. Ұзақ өтпей Альбертке алғашқы шақыру келді. Ұлттық құрамадағы алғашқы ойыны 1959 жылғы 28 маусымда Швецияға қарсы өтті. Альберт екі нәтижелі пас беріп, Венгрияның скандинавиялық команданы 3:2 есебімен жеңуіне көмектесті. Венгрия құрамасы сапында 75 матчта 31 гол соқты. 1962 жылғы әлем чемпионатында Венгрияның ширек финалда жеңіліп қалуына қарамастан, Альберт тағы бес ойыншымен бірге төрт голмен "Алтын бут" жүлдесін жеңіп алды. Клубтық деңгейде оның ең үлкен жетістігі 1965 жылы болды: Inter Cities Fairs Cup турнирінде Ференцварос, ішінде AS Roma және Манчестер Юнайтед ФК-ні де жеңіп, финалға шықты. Шешуші матчта 1:0 есебімен Juventus FC-ді ұтып, кубокты иеленді. Альберт 1966 жылы Англияда өткен әлем чемпионатында да өнер көрсетті. Бразилияға қарсы өткен дуэльде ол тамаша ойын көрсетіп, бұл матч әлем чемпионаттары тарихындағы ең ұлы матчтардың бірі саналады. Альберт 1970 жылғы 27 сәуірде Венгрия чемпионатында Салготорянға қарсы алаңға шықты, ал 1971 жылғы 4 сәуірде жарақаттан кейін алғашқы халықаралық матчын Аустрияға қарсы өткізді. Оның соңғы ірі жарысы 1972 жылғы Еуропа чемпионаты болды, онда Венгриямен төртінші орынды бөлісті және турнирде екі ойын ойнады. Сол жылы ол алғаш рет Венгрия кубогын жеңіп алды, осылайша отандық жүлделер жинағын толықтырды. Альберт өзінің соңғы лигалық матчын 1974 жылғы 17 наурызда Залагерцегке қарсы өткізді. Ол екінші таймда алмастырылып кірді және 3:0 есебімен жеңіске жетуге көмектесті, осы гол оның мансабындағы соңғы голы болды. Альберт ескі ойыншылар, қарсыластар және ұлынан сәлем мен сыйлық алғаннан кейін трибунаға жүгіріп, жанкүйерлерге иіліп, командаластарының иығында алаңнан шықты. Қартайғаннан кейін Ливияда "Аль-Ахли Бенгази" клубының бас жаттықтырысы қызметінде екі рет жұмыс істеді, бірақ үлкен жетістікке жете алмады. Солтүстік Африкадан оралғаннан кейін Альберт Ференцвароста техникалық директор, бөлім басшысы және кейін құрметті президент болып жұмыс істеді. 2007 жылы Ференцварос стадионына оның есімі берілді. Сол жылы ол туған ауылы Герцегсантода құрметті азамат атанды.

Жеке өмір

Альберт 1963 жылдың 30 қарашасында актриса Ирэн Барсониге үйленді. Олардың екі баласы болды: қызы Магдолна және ұлы Флориан Альберт кіші. Ол әкесі сияқты, «Ференцварос» футбол клубының ойыншысы болды, кейін Израиль және Францияда доп тепті, сондай-ақ Венгрия ұлттық құрамасы сапында өнер көрсетті. Альберттің немересі Флориан Патрик та кәсіби футболшы болуды жоспарлап отыр.

Өлім

2011 жылдың 27 қазанында Флориан қан тамырларының тарылуынан кейін коронарлық артерияға шунттау операциясы жасады. Келесі күні бұрынғы клубы "Ференцварос" клубының баспасөз хабарламасында операция сәтті аяқталғаны хабарланды, бірақ ол кейіннен жүрек ұстасынан қайтыс болды, 2011 жылдың 31 қазанында таңертең дүние салды. Сол күні түстен кейін "Ференцварос" клубы "Пакси" клубымен лигалық ойын өткізді. Ойын басталмас бұрын стадиондағы жарықтар сөндіріліп, жанкүйерлер жаққан шамдармен стадион қараңғыға толы болды. "Ференцварос" ойыншылары осы мәнге орай толық қара киім киді, ал жанкүйерлер "Құдай сенімен бірге болсын, император" деген баннермен Альбертке құрмет көрсетті. "Ференцварос" клубымен жақын байланыста болған "СК Рапид Вен" клубының жақтастары да "СВ Рид" клубына қарсы өткен ойында Альбертке құрмет көрсетіп, транспарант ұстады. 11 қарашада Лихтенштейнмен өткен жолдастық ойынды Венгрия Футбол Федерациясы Альбертқа арналған естелік ойын деп жариялады. Бұл ойын бастапқыда "Состои" стадионында өтуі жоспарланған еді, бірақ кейін көптеген адамдардың қатысуына мүмкіндік беру үшін "Ференц Пускас" стадионына көшірілді. Аренаның төрт бұрышында естелік орындар құрылды, онда жанкүйерлер "Алтын доп" жеңімпазына құрмет көрсетуге келді. Ойын басталғанға дейін Альберттің ең жақсы сәттерінен жасалған бес минуттық видео көрсетілді. Венгрия ақырында Балаз Дзюдсак екі гол соғып, Тамас Прискин, Владимир Коман және Роберт Фечесиннің қосымша голдарымен 5:0 есебімен жеңіске жетті. Дзюдсак матчтан кейін Флорианның бұл ойынды көргеніне қуанғанын айтты және олар оны жұмақта қуантқан деп үміттенедінін қосты.