Кіріспе
Венгриялық жүзуші және сәулетші Альфред Хайос (1 ақпан 1878 жыл – 12 қараша 1955 жыл) – венгриялық жүзуші, футболшы, төреші, менеджер және кәсіби сәулетші. Ол заманауи Олимпиада ойындарының алғашқы жүзу чемпионы болды. Бұрын дискіні лақтыру және кедергілерден жүгіру сияқты жеңіл атлетика түрлерінде де көзге түскен ол, 1902 жылы Венгрия құрамасы алғаш рет қатысқан Еуропа футбол/футбол командасының құрамында болды, кейін төрешілік жасап, ұлттық футбол командасының менеджері және жаттықтырушысы қызметін атқарды. Оның әкесі Дунай өзенінде суға батып қайтыс болғаннан кейін, 13 жасында жүзуді үйренуге ниеттенді. Спорттағы мансабы үшін «Hajós» (венгр тілінде «теңізші») деген есімді таңдады, себебі бұл венгр есімі.
Alfréd Hajós (1 February 1878 – 12 November 1955) was a Hungarian swimmer, football (soccer) player, referee, manager, and career architect. He was the first modern Olympic swimming champion Formerly excelling in track including discus and hurdles, he was part of the first National European football/soccer team fielded by Hungary in 1902, later serving as a referee as well as the manager and coach of the national football team. He was 13 years old when he felt compelled to learn swimming after his father drowned in the Danube River. He took the name Hajós (sailor in Hungarian) for his athletic career because it was a Hungarian name.
Олимпиадалық жүзуші
1896 жылғы Ойындарда жүзу жарыстары Жерорта теңізінде, Фалеронның суық Зеа шығанағында өтті, бұл спортшыларды табиғаттың ықпалымен күресуге мәжбүр етті. 18 жасар Хайос сәуір айындағы өте суық жағдайда (су температурасы шамамен 13 градус Цельсий) және 4 метрлік толқындардың арасында екі алтын медаль жеңіп алды. Ол төрт жүзу жарысының екеуінде ғана алтын медаль алып, 1:22.2 уақытпен 100 метрге еркін жүзуде және 18:22.1 уақытпен 1200 метрге еркін жүзуде жеңіске жетті. Ол Афинадағы ең жас жеңімпаз атанды. Оның інісі Хенрик Хайос кейін 1906 жылы Афинада өткен Олимпиада ойындарында 4x250 метрлік эстафеталық жүзуде алтын медаль ұтып алды.
Трек және футбол (футбол)
Көпжақты спортшы болған ол 1898 жылы Венгрияның 100 метрлік жүгіру чемпионатында, сондай-ақ Ұлттық 400 метрлік кедергілермен жүгіру және дискіні лақтыру чемпионатында жеңіс одіс алды. Ол сондай-ақ 1901-1903 жылдар аралығында Венгрияның ұлттық футбол (футбол) чемпионатында шабуылшы ретінде ойнады. 1902 жылдың 12 қазанында Венгрия ұлттық құрамасының алғашқы халықаралық матчындағы он бір футболшының бірі ретінде тарихқа енді, бұл матчта ол капитан ретінде өнер көрсетіп, Венада Австрияға 0–5 есебімен жеңілді. 1897-1904 жылдары ол футбол төрешісі болып жұмыс істеді, ал 1906 жылы Венгрия ұлттық футбол құрамасының бас жаттықтырушысы болды. Ол үш ойында команданы басқарып, екі ойында тең түсіп, бір ойында жеңіске жетті.
Күміс медаль
1924 жылы спорттық құрылыстарға маманданған архитектор Хайос Париж Олимпиадасының өнер сайысына қатысты. Ол 1908 жылғы жазғы Олимпиадада теннис ойнаған Дезсő Лаубермен бірлесіп жасаған стадион жоспары күміс медальмен марапатталды; қазылар алқасы бұл сайыста алтын медальді бермеді. Осылайша, ол спорт (жүзу) және өнер (архитектура) салаларындағы олимпиадалық жарыстарда медаль жеңіп алған небары екі олимпиадашының бірі атанды.
Мансап
1899 жылы Будапешт техникалық университетін бітірген ол бастапқыда серіктеспен жұмыс істеді, бірақ Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін дербес жұмыс істеуге көшті. 1948 жылдан бастап ол ғимараттар мен құрылыстар жобалау бюросының техникалық кеңесшісі болды және Будапешт пен Венгриядағы ірі қоғамдық ғимараттарды қайта жаңартуға қатысты. Хажостың жобалаған ең белгілі спорт нысаны – Будапешттегі Дунай өзеніндегі Маргит аралында (Маргарет аралы) 1930 жылы салынған Альфред Хажос атындағы ұлттық жүзу стадионы. Бұл стадион 1958, 2006 және 2010 жылғы Еуропа су спорты чемпионаттарында, сондай-ақ 2006 жылғы ФИНА ерлер су полосы әлем чемпионатында пайдаланылды.
Құрметтер
1953 жылы Халықаралық Олимпиада комитеті оған Олимпиадалық құрмет дипломын табыс етті. Ол Халықаралық жүзу даңқы залының мүшесі, сондай-ақ 1981 жылы Халықаралық еврей спортының даңқы залының мүшесі аталды. 2010 жылы Хайосқа өмірден өткеннен кейін Венгриядағы сәулетшілерге берілетін ең жоғары награда – Ибл Миклош сыйлығымен марапатталды.