Кіріспе

Ресейлік миллиардер

Владимир Сергеевич Лисин (7 мамыр 1956 жылы туған) – ресейлік миллиардер кәсіпкер. Ол Ресейдің ең ірі төрт болат компаниясының бірі – «Новолипецк» (NLMK) компаниясының төрағасы және басты акционері. Bloomberg Billionaires Index деректері бойынша, 2021 жылы ол шамамен 26,6 миллиард АҚШ доллары көлеміндегі байлығымен Ресейдің ең бай адамы және әлем бойынша 58-ші орында болды. 2023 жылғы Forbes рейтингісінде Лисин ресейлік миллиардерлер арасында үшінші орынға түсіп, Андрей Мельниченко мен Владимир Потанинге жол берді, оның байлығы 22,1 миллиард долларға бағаланады.

Өмірбаян

Владимир Лисин алғашқы жұмысын 1975 жылы советтік көмір шахтасында механик болып бастады, ал Сібір металлургия институтын бітіргеннен кейін Тулачермет металл зауытында дәнекерлеушілер бригадасының шебері болып жұмыс істеді. 1979 жылы бөлім меңгерушісі, 1979 жылы цех меңгерушісі, ал 1986 жылы бас инженердің орынбасары болды. 1992 жылы ол Ресейдің болат және алюминий өнеркәсібіне бақылау құруға қол жеткізген Trans World Group саудагерлер тобына қосылды. 2000 жылы серіктестер тараған кезде ол фирманың 13 пайызына ие болды, кейіннен бақылау үлесін алды. Оның бұрынғы басшысы Ресей металлургия министрі болып тағайындалды, ал Лисин 2000 жылы Новолипецк болат комбинатының толық иесі атанды. 1993 жылдан бері ол бірнеше ресейлік металл өндірушілердің, соның ішінде НЛМК, ММК және Саянск және Новокузнецк алюминий зауыттарының директорлар кеңесіне мүше болып кірді, ал 1996 жылдан бастап Новолипецк болат (НЛМК) директорлар кеңесінің мүшесі, 1998 жылдан бастап төрағасы болды. Бұрын ол Қарағанды болат зауытында бас инженердің орынбасары және бас директордың орынбасары болып жұмыс істеген, ол Қазақстанның ең ірі төрт болат зауытының бірі. Лисин «Зенит» банкінің директорлар кеңесінің мүшесі болды. Лисин 1998 жылы Ресейдегі ең ірі болат компанияларының бірі – Новолипецк металлургиялық комбинатының директорлар кеңесіне сайланды және қазірге дейін осы лауазымды иеленуде. Ол «Черноморнефтегаз» АҚ директоры болып табылады. 2002 жылдан бері «Норильск никель өндіру және металлургиялық компаниясының» директоры қызметін атқарып келеді. 2007 жылдың маусымынан бері «Новолипецк темір-құрылыс корпорациясы» АҚ (Новолипецк болат) төрағасы. 2008-2012 жылдары «United Shipbuilding Corporation» АҚ директорлар кеңесінің тәуелсіз мүшесі болды. 2023 жылдың қаңтарына дейін Ресей өнеркәсіпшілер мен кәсіпкерлер одағы бюросының мүшесі болды, бірақ кейін өз ынтасымен қызметтен кетті. Оның бизнес мүдделері болаттан басқа көлік және логистика (Санкт-Петербург теңіз порты, Туапсе сауда теңіз порты, Солтүстік-Батыс кеме компаниясы, Волга кеме компаниясы), энергетика (Черноморнефтегаз және Севернефтегаз) және коммуналдық қызметтерді (Ресей желілік компаниялары Federal Grid Company және Орталықтың тарату желілік компаниясы) қамтиды. Бұл активтердің басым бөлігі Fletcher Group Holdings арқылы басқарылады. 2023 жылдың жазында Лисин Абу-Дабиде Serenity II Holdings және Nebula II Holdings компанияларын тіркегені және активтерін сол жерге аударғаны белгілі болды.

Білім және металлургиялық сараптама

1979 жылы Сібір металлургия институтын "Темір және темірсіз металдарды құю" мамандығы бойынша металлургиялық инженерлік дипломмен бітірді. 1984 жылы UKRNIIMET-те (Харьков, Украина) сырттай аспирантураны аяқтады. 1989 жылы И. П. Бардин атындағы Орталық темір металлургия ғылыми-зерттеу институтында (Мәскеу) металлургия мамандығы бойынша магистр дәрежесін алды. 1990 жылы Халықтар достығы орденінің Бүкілодақтық сыртқы сауда академиясы жанындағы Жоғары коммерциялық мектептің "КСРО аумағындағы бірлескен кәсіпорындардың басқару және қызметін ұйымдастыру" бағдарламасы бойынша дипломын алды (Мәскеу). 1992 жылы Ресей Президентінің ұлттық экономика және мемлекеттік басқару академиясынан (РАНЭПА) экономика және менеджмент бойынша магистр дәрежесін алды. 1996 жылы Мәскеу болат және қорытпалар институтының (МИСИС) инженерлік механика факультетінде докторлық диссертациясын қорғады, ал 1997 жылы металлургия инженериясы саласында докторлық диссертациясын жазды. 1999 жылы РАНЭПА-да профессор қызметін атқарды, 2005 жылы экономика ғылымдарының докторы ғылыми атағын алды. Ол металлургиялық процестерге қатысты бірнеше патенттің авторы және металлургия мен экономика саласында 100-ден астам мақала, соның ішінде 15 монография жариялаған. Ұлттық экономика академиясының профессоры, ғылым және техника саласындағы Министрлер Кеңесі сыйлығының иегері (1989), Ресейдің Құрметті металлургы (1999), Ресей Федерациясының Құрмет орденінің иегері (2000) және Әйіс Сергий Радонежский орденінің иегері (2001).

Спорт

Лисин – атыс спортына увлеченный жанкүйер. 2021 жылдың қазанына дейін ол Еуропалық ату конфедерациясының, Ресей ату одағының президенті болды және Ресей Олимпиада комитетінің вице-президенті болып тағайындалды. 2013 жылы Лисин Халықаралық спорттық ату федерациясының (ISSF) Атқару комитетіне мүше болып кірді. Ол Мәскеу маңындағы Лыся-Норада Еуропадағы ең ірі ату орталықтарының бірін салды. 2018 жылдың қарашасында Лисин Халықаралық спорттық ату федерациясының (ISSF) президенті болып сайланды және 1980 жылдан бері президент болып келген Олегарио Васкес Ранадан қызметін қабылдады. 2022 жылы Ресейдің Украинаға басып кіргенінен кейін Австралия Лисинге санкция салды. Ол президенттік лауазымнан кету туралы талаптарға қарсы тұрды, бұл ретте Халықаралық спорттық ату федерациясының (ISSF) бас хатшысы, Ресейде туған Александр Ратнер оны қолдады – ол екеуінің де Ресей үкіметімен байланысы жоқ екенін мәлімдеді.

Жеке өмір

Лисин үйленген және үш баласы бар. Bloomberg L.P. мәліметінше, Лисин 2005 жылы Шотландияның Пертшир аймағындағы 17 ғасырдағы Аберухилл қамалы мен оған қарасты жерді сатып алған. 2022 жылы Ресейдің Украинаға басып кіргенінен кейін Австралия Лисинге санкция салды. Алайда, 2022 жылдың қыркүйегінде NLMK ядролық қару әзірлеумен айналысатын ресейлік компанияларға материалдар жеткізгені және Лисинге тиесілі танкерлердің теңізде мұнай ауыстыру арқылы Еуроодақтың санкцияларын қабылдамауға қатысқандығы туралы хабар тарады. 2022 жылдың қазанында АҚШ-ты Лисинге санкция салуға шақырылды.