Кіріспе
Майкл Марц (13 мамыр 1951 жылы туған) – американдық футбол жаттықтырушысы. Ұлттық футбол лигасының (NFL) «Сент-Луис Рамс» командасымен жұмысымен ең жақсы танылған ол 1999 жылы «Рамс» командасының «Greatest Show on Turf» шабуылдық схемасының үйлестірушісі болды, бұл команданы Super Bowl XXXIV-те алғашқы Супер Боул жеңісіне жеткізді. Кейін Марц 2000 жылдан 2005 жылға дейін «Рамс» командасының бас жаттықтырушысы болды, оның командалары төрт рет плей-оффқа қатысты, екі дивизиондық титул жеңіп алды және 2001 жылы Super Bowl XXXVI-ға жолда команданың тарихындағы ең жақсы 14–2 көрсеткішін тіркеді.
Michael Martz (born May 13, 1951) is an American football coach. Best known for his coaching tenure with the St. Louis Rams of the National Football League (NFL), he served as the offensive coordinator for the Rams' Greatest Show on Turf offense in 1999 that led the franchise to its first Super Bowl title in Super Bowl XXXIV. Martz subsequently served as the head coach of the Rams from 2000 to 2005, where his teams reached the playoffs four times, won two division titles, and achieved a franchise best 14–2 record in 2001 en route to an appearance in Super Bowl XXXVI.
Ерте мансап
Марц Сан-Диего Меса колледжінде, Калифорния университетінде (Санта-Барбара) және Фресно мемлекеттік университетінде тығыз аяқ қорғаушысы ретінде ойнады және 1972 жылы Сент-Луистегі Вашингтон университетін summa cum laude деген жоғары жетістікпен бітірді. Келесі жылы оның жаттықтырушылық мансабы Калифорния штатының Фресно қаласындағы Буллард орта мектебінде басталды. 1974 жылдан 1991 жылға дейін ол жеті колледж мен университетте көмекші жаттықтырушы болды, соның ішінде Аризона мемлекеттік университетінде екі рет шабуылдық үйлестіруші қызметін атқарды. 1992 жылы Марц Лос-Анджелес Рамс клубының квотербек жаттықтырушысы болып тағайындалды және 1994 жылға дейін осы лауазымда қалды. 1995 жылы команда Сент-Луиске көшкен кезде, ол 1995-1996 жылдары кең қабылдаушылар жаттықтырушысы болды. Оның жетекшілігімен Исаак Брюс NFL аренасында жарқын өркендеді, 1994 жылы 21 қабылдаудан 1995 жылы 119 қабылдауға және 1781 ярдқа жетті, ал 1996 жылы алғашқы Про Боулға сайланды. Марц 1997 жылы Рамс командасынан кетіп, Вашингтон Редскинс клубының квотербек жаттықтырушысы болды және Трент Гриннің дамуына көмектесті, ол 1999 жылы Рамс клубының квотербегі болды – сол маусымда Марц шабуылдық үйлестіруші болып тағайындалды.
Сент-Луис Рамс
1999 жылы Марц Дик Вермейлдің шабуылдық үйлестірушісі ретінде «Рамс» командасына қайта оралды. Маусым ішінде Марцтың бірінші орындағы шабуылы 526 ұпай жинады, бұл NFL тарихындағы төртінші ең жоғары көрсеткіш. Осының арқасында «Рамс» командасы 10 жылдық үзілістен кейін қайтадан плей-оффқа қатысып, XXXIV Суперкубогын жеңіп алды. Марцтың маусымға тигізген әсері туралы Вермейл: «Мен жаттықтырушылық карьерамда NFL франшизасына келіп, Майк Марц сияқты дереу әсер еткен көмекшіні еске түсіре алмаймын» деді. Вермейл одан әрі: «Курт Уорнер көшеден келді, ал ол оны жылдың үздік NFL ойыншысы етті. Мен оны өте құрметтеймін, және ол да мені құрметтейді деп ойлаймын. Біз команданы Суперкубокқа жеткіздік. Ол болмағанда біз жеңіске жете алмас едік» деп қосты. «Рамс» командасының ойыншысы Марк Булгер Марц туралы: «Ол мен кездескен ең ақылды футбол сардары болды. Оның үйреткендері басқалардың үйреткендерінен әлдеқайда озық еді» деді.
was so far ahead of what others were teaching."
Бас бапкер
Вермеил 2000 жылдың 2 ақпанында зейнеткерлікке шықты (бірақ ол көп ұзамай Канзас-Сити Чифс командасының жаттықтырушысы болды), ал Марц сол күні бас жаттықтырушы лауазымына көтерілді. Ол «Рамс» командасын 10–6 есебімен жеңіске жеткізді, бірақ олар плей-оффтың бірінші турында «Нью-Орлеан Сентс» командасына 31–28 есебімен ұтылып қалды. 2001 жылы «Рамс» 14–2 есебімен жеңіске жетті (Марцтың ерекше, жылдам және шабуылдық ойыны – бұл ойынды бұқаралық ақпарат құралдары «Турфтегі ең ұлы шоу» деп атады – екі мәрте лиганың ең құнды ойыншысы атанған Курт Уорнердің басшылығымен) және NFC West титулын жеңіп алды. Марцтың «Рамс» командасы «Иглз» командасына қарсы NFC чемпионатында жеңіске жетті, бірақ «Нью-Инглэнд» командасына Super Bowl XXXVI-да ұтылып қалды. 2002 жылы «Рамс» Курт Уорнердің жарақаттанып ойнауы және әдеттен тыс көп қателік жасауы себепті қиын маусымды өткізді. Сондай-ақ, жұлдызды жүгіруші Маршалл Фолк бұрынғы жылдардағыдай маңызды болмады, бірақ көптеген сыншылар мұны Марцтың жүгіру ойындарынан гөрі пас беруге баса назар аударуына байланысты деп айыптады. 2003 жылы Марк Булгердің бастаушы ойыншы ретіндегі алғашқы толық жылында «Рамс» қорғаныс үйлестірушісі Лови Смит басшылығымен қорғанысын жақсартты және NFL-де допты тартып алу бойынша көшбасшы болды, соның нәтижесінде 12–4 есебімен тұрақты маусымды аяқтады және плей-оффқа қатысты. Алайда, «Рамс» NFC дивизиондық плей-оффында «Каролина Пантерс» командасына өз алаңында жеңіліп қалды, бұл оларды NFC титулы үшін күресуге мүмкіндік бермеді. Сол ойында «Рамс» 42 секунд қалғанда және 3 ұпайға қалып қойғанда «Пантерс» командасының 15 ярдық сызығында допты иеленді. Жеңіске жетудің орнына, Марц уақытты тоқтатып, теңестіретін гол соққысын жасауға және қосымша уақытқа өтуге келісті. Бұл шешім «Рамс» үшін қымбатқа түсіп, екі есе артық уақыттан кейін жеңіліске ұшырады. 2004 жылы «Рамс» баяу бастады және Марцтың жанкүйерлер арасындағы танымалдылығы төмендеді; «онлайн қауымдастық» әсіресе жауыздықпен қарады. Алғашқы қиындықтарға қарамастан, маусымның соңындағы жақсарту және әлсіз NFC West «Рамс» командасына 8–8 есебімен жабайы карта ретінде плей-оффқа өтуге мүмкіндік берді. Олар көптеген жарақаттарды жеңіп өтті, бірақ плей-оффтың бірінші турында «Сиэтл Сихокс» командасын жеңіп, NFL тарихында тұрақты маусымда жеңіліске ұшыраған бірінші команда болып, плей-офф ойынын жеңіп алды. «Рамс» дивизиондық раундта «Фэлконс» командасына жеңіліп қалды. «Чикаго Беарс» командасының бас жаттықтырушысы болған және өзімен бірге екі көмекші жаттықтырушысын алып кеткен қорғаныс үйлестірушісі Лови Смиттің кеткені команданың алаңдағы өнерін әсер етті. 2005 жылдың 10 қазанында Марц жүректегі бактериялық инфекцияны емдеу үшін «Рамс» командасынан демалыс алды. Оның бас жаттықтырушының көмекшісі Джо Витт маусымның қалған бөлігінде уақытша жаттықтырушы болды, ал шабуыл жасаушы үйлестіруші Стив Фейрчайлд шабуылдау ойынын таңдады. Марц «Рамс» командасына өзінің емдеуші дәрігері (Др. Виктория Фрейзер) тексеріп, бағалағаннан кейін, оның ауруы оның міндеттерін орындауына кедергі келтіретінін айтты. Марц бірден маусымның қалған бөлігін өткізіп жіберемін деп мәлімдеді. Марцтың «Рамс» командасының бас кеңсесімен бірнеше жыл бойы бірнеше рет қақтығысы болды, бұл 2005 жылы да шиеленісті күйге жетті. Үйде емделіп жатқанда, «Рамс» командасының ойынын тікелей эфирде көріп отырғанда, команда президенті Джон Шоу Марцтың Фэрчайлдке ойынды телефон арқылы хабарлауына кедергі жасады. Демалыста болғанына қарамастан, Марц маусымның соңында команданың жаттығуларында да кейде жеке түрде көрінеді. Марцқа «Рамс» командасының соңғы тұрақты маусым ойындарына жаттықтырушылық қызмет атқаруға медициналық рұқсаты берілді, бірақ 2006 жылдың жаңа жыл күні басқару оған рұқсат бермеді және оны ойыннан кейінгі күні жұмыстан босатты.
Детройт Лайонс
Марц Окленд пен Нью-Орлеандағы бос бас бапкерлік лауазымдарға сұхбат берді. Сұхбаттан кейін ол Оклендтегі лауазымға үміткерлігінен бас тартты. Бастапқыда қаржылық себептермен ұсыныстан бас тартқаннан кейін, 2006 жылдың 8 ақпанында Марц Детройт Лайнзден шабуылдық үйлестіруші және квотербектер жаттықтырушысы болу туралы ұсынысты қабылдады. 2006 жылы, оның алғашқы маусымында, пастың ойыны айтарлықтай жақсарды, 34 жасында алғашқы 4000 ярдтық маусымын өткізген квотербек Джон Китнадан кейін жалпы рейтингте 7-орынды иеленді. Детройт Марцпен алғашқы бес ойында жеңіліске ұшырады және оның бірінші маусымында 3–13 есебімен аяқтады. Шабуылдың қиындықтары болғанымен, Марц команданың мәселелеріне көп кінәланбады, себебі қорғаныс та нашар болды және түрлі жарақаттар мен құрамдық мәселелер болды. 2007 жылы, өткен жылғы сәтсіздікке қарамастан, үміттер жоғары болды және Марцтың жүйесі жұмыс істей бастағандай көрінді. "Арыстандар" плей-оффқа талапкер болып көрінді, маусымның ортасында 6–2 есебімен дивизиондық титул үшін Грин-Беймен бәсекелестікке түсті. Китна осы кезеңде әлі де жиі соққыға ұшырады, себебі жеті қадамдық құлаулар мен қорғанысты жылдам оқи алмауына байланысты, бірақ бұл бұрынғы жылмен салыстырғанда үлкен жақсарту болды. Соққылардан басқа, Детройт жақсы пастық ойынға ие болды. Шон Макдональд 943 ярдпен команданың ең нәтижелі қабылдаушысы болды. Алайда, команда сол маусымда тек бір ойын жеңіп, 7–9 есебімен аяқтады. Тіпті ойыншылар Марцтың пастыққа құмар және теңгерімсіз шабуылына наразылық білдірген кезде, "Арыстандар" оны маусымнан тыс жұмыстан босатты. Бірақ келесі маусымда "Арыстандар" шабуылдық рейтингте төмендеді, ал кейбір ойыншылар (әсіресе Китна) Марцты жұмыстан шығарғаннан кейін "Арыстандар" 0–16 есебімен аяқталған консервативті ойынға наразылық білдірді.
Сан-Франциско 49ерс
2008 жылдың 8 қаңтарында Марц Сан-Франциско 49ers командасының шабуылдық үйлестірушісі болу үшін екі жылдық келісімге қол қойды, команда шабуылды жаңартуға (және ең бастысы, квотербек Алекс Смиттің мансабын жақсартуға) көмектесетін төртінші шабуылдық үйлестіруші болатынына үміттенді. Алайда, Смит маусым алдында иығын жарақаттап, 2008 жылғы маусымның барлығын өткізіп алды. Марц тәжірибелі ойыншы Дж.Т. О'Салливанды оның орнына шақыруға тырысты, бірақ О'Салливан мен 49ers шабуылы маусымның бірінші жартысында күресті. 49ers бас бапкері Майк Нолан жұмыстан босатылып, Майк Синглетари уақытша бас бапкер ретінде тағайындалғаннан кейін, команда Шоун Хиллге бастапқы квотербек ретінде өзін көрсету мүмкіндігін берді. Марц 49ers бас бапкері Синглетари тағайындалғаннан кейін шабуылдық үйлестіруші қызметінен босатылды. Синглетари Марцтың жасаған командаларынан гөрі, допты бақылауға және жүгіруге басымдық беретін шабуылды қалағандықтан, осылай болды. Сан-Франциско 32 команданың ішінде 23-орында тұрды, соққан ұпайлар бойынша, жалпы ярдтар бойынша 24-орында, ойынға арналған өткізілген ярдтар бойынша 13-орында және таза өткізілген ярдтар бойынша 22-орында, бұл 2007 жылмен салыстырғанда жақсаруды білдіреді (Сан-Франциско барлық үш санатта соңғы орында болған), бірақ жүгіру ярдтары бойынша 26-орында және жалпы допты жоғалту бойынша соңғы орында тұрды. Алайда, 2007 жылы 49ers Марцтың басшылығымен 2008 жылға қарағанда бір рет қана допты жоғалтқан.
Чикаго Беарз
2010 жылдың 1 ақпанында Марц Чикаго Бирс командасымен шабуылдық үйлестіруші ретінде келісім жасасты. Чикагодағы алғашқы жылында, Бирс командасының шабуылы пастың нәтижесі бойынша 28-ші орында, ал жүгіру бойынша 22-ші орында болды, командада едәуір жарақаттар болмағанмен, олар плей-оффқа өтіп, Супер Боулға жеті ұпайдан қалып қойды. Марц агрессивті ойынды ұйымдастыруымен белгілі болды, ал пасты жиі қолдануға бағытталған шақырулар квотербек Джей Катлердің көп рет салдануына әкелді. Бұл мәселе 2011 жылы Миннесота Викингс командасына қарсы өткен ойында Катлердің Марцқа тікелей эфирде дөрекі сөздер айтуына себеп болды. Дегенмен, шабуыл статистикасы Бирс командасының NFL-де жүгіру бойынша 9-шы орында, жүгіруге жасалған әрекеттер бойынша 9-шы орында және пастың нәтижесі бойынша 27-ші орында болғанын көрсетті, бұл шабуылдың шамамен 50-50% тепе-теңдігін қамтамасыз етті. 2012 жылдың 3 қаңтарында Марц Бирс командасындағы лауазымынан кетті. Ол Бирс командасының бас бапкері Лови Смитпен арадағы философиялық келіспеушіліктерге байланысты кеткені хабарланды. Марцтың соңғы жылы 7-3 есебімен басталды, бірақ маусымның соңында квотербек Джей Катлер мен жүгіруші Матт Форте жарақат алды. 2012 жылдың 16 қаңтарында Марц жаттықтырушылық мансабынан кетуін жариялады. Кейін Марц Fox Sports телеарнасының аналитигі болды, ал 2012 жылғы маусымнан кейін футболдан уақытша зейнеткерлікке шықты. Ол 2014 жылғы маусымнан кейін Кливленд Браунс командасының шабуылдық үйлестірушісі лауазымына сұхбат берді, бірақ тағайындалмады. 2015 жылдан бері Марц NFLPA Collegiate Bowl ұлттық командасының бас бапкері болып жұмыс істеп келеді, онда елдің ең жақсы дайындықтан өткен ойыншылары өнер көрсетеді. Марцтың командасы бас бапкер ретінде қатысқан төрт турнирдің барлығында жеңіске жетті.
Америка футбол одағы
2018 жылы Американдық футбол альянсы Марцты Сан-Диего Флотының бас бапкері етіп тағайындады. Бұл, Майк Маккой 2016 жылы «Чарджерс» командасының соңғы маусымын Сан-Диего қаласында өткізгеннен бері, Сан-Диего қаласында кәсіби футбол командасын баптаған алғашқы адам болды. Бір апта өткен соң Марц пен «Флит» командасы «Атланта Легендтерінен» 24:12 есебімен жеңіс алып, алғашқы жеңісін тіркеді.
Жеке өмір
Марц 1971 жылы Джеймс Мэдисон орта мектебіндегі сүйіктісі Джулиге үйленді.
NFL
Команда Жыл Регулярлық маусым Плей-оффЖеңісЖеңілісТеңЖеңіс %ҚорытындыЖеңісЖеңілісЖеңіс %НәтижесіSTL20001060.5632-ші NFC West 0 1 .000Нью-Орлеан Сэйнтс-ке қарсы NFC Wild Card ойынында жеңілдіSTL20011420.8751-ші NFC West 2 1 .667Суперкубок XXXVI-да Нью-Ингленд Пэтриотс-ке қарсы жеңілдіSTL2002790.4382-ші NFC West – – – –STL20031240.7501-ші NFC West 0 1 .000Каролина Пантерс-ке қарсы NFC Дивизиондық ойынында жеңілдіSTL2004880.5002-ші NFC West 1 1 .500Атланта Фэлконс-ке қарсы NFC Дивизиондық ойынында жеңілдіSTL2005230.4002-ші NFC West – – – –STL Барлығы53320.62434.429Барлығы53320.62434.429
ААФ
Команда Жыл Регулярлық маусым Плей-офф Жеңіс Жеңіліс Тең Жеңіс % Қорытынды Жеңіс Жеңіліс Жеңіс % Нәтиже SD 2019 3 4 0 42.9 – – – – SD Барлығы 3 4 0 42.9 – – – – Барлығы 3 4 0 42.9 – – – –