Кіріспе

74 екі цилиндрлі 4-6-0 локомотивтер класы

LSWR N15 класы – Роберт Ури жасаған британдық 2 цилиндрлі 4-6-0 жедел жолаушылар булы локомотиві. Бұл кластың құрылысы күрделі тарихқа ие, ол үш кіші класты және 1918 жылдан 1927 жылға дейінгі он жылдық құрылысты қамтиды. Кластың алғашқы партиясы Лондон және Оңтүстік-Батыс темір жолы (LSWR) үшін салынды, онда олар ауыр жолаушылар пойыздарын оңтүстік жағалау порттарына және батысқа қарай Эксетерге дейін тартты. Лорд Нельсондардан кейін, Оңтүстік теміржолындағы 4-6-0 жолаушы локомотивтерінің арасында екінші орында тұрды. Олар сағатына 145 км/сағ (90 миль/сағ) жылдамдыққа жете алды. 1923 жылы теміржол компанияларының бірігуінен кейін LSWR Оңтүстік теміржолының (SR) бөлігіне айналды және оның жарнама бөлімі N15 локомотивтеріне Артур аңызымен байланысты атаулар берді, соның нәтижесінде класс «Артур патшалары» деп аталды. Жаңадан құрылған компанияның бас инженер-механигі (CME) Ричард Маунселл, Ури локомотивтерін пайдалану тәжірибесіне сүйене отырып, жаңартып, класс санын 74 локомотивке дейін арттырды. Маунселл және оның бас суретшісі Джеймс Клейтон бірнеше жақсартулар енгізді, әсіресе бу жүйесі мен клапандық механизмге. Жаңа локомотивтер Eastleigh Works және Глазгода бірнеше партияда салынды, бұл қызметте «Eastleigh Arthurs», «Scotch Arthurs» және «шотландтар» деген лақаптардың пайда болуына әкелді. 1926 жылы класс түтін бұрғылау эксперименттеріне ұшырады, бұл түтін бұрғылау құрылғыларымен жабдықталған алғашқы британдық бу локомотивтері болды. Маунселлдің ізбасары Оливер Буллейд, шығарылымдық құрылымды өзгерту арқылы өнімділікті жақсартуға тырысты. Локомотивтер 1962 жылдың соңына дейін Британ теміржолында (BR) жұмыс істеді. SR N15 класының 777 нөміріндегі «Sir Lamiel» мысалы Ұлттық коллекцияның бөлігі ретінде сақталған және оны магистральдық теміржол турларында көруге болады.

Өмірбаян

Роберт Ури 1913 жылы H15 класты аралас қозғалыс 4-6-0 локомотивінің дизайнын аяқтады және 1914 жылдың тамызында прототипі салынды. Ол жергілікті және экспресс жолаушылар пойыздарында сынақтан өткенде Дугальд Драммондтың LSWR T14 класты 4-6-0 локомотивімен салыстырғанда өнімділігін айтарлықтай жақсартты. Он H15 локомотивінің пайдалануға енгізілуі Бірінші дүниежүзілік соғыстың басталуымен бірге орын алды, бұл осы кластың басқа локомотивтерін салуға кедергі келтірді. Соғыс салдарынан құрылыс тоқтап тұрса да, Ури бейбіт уақытта жолаушылар ағынының артуын күткендіктен, Лондоннан Англияның оңтүстік-батысына қатынайтын пойздардың ұзаруына қажеттілік туады деп есептеді. Лондон және Оңтүстік-Батыс темір жолының (LSWR) Портсмут, Веймут және Саутгемптон порттарына бағытталған ауыр қайық пойыздарындағы жолаушылар саны соғысқа дейін артып, LSWR жолаушылар локомотивтерінің мүмкіндіктерін асып түсе бастады. Оның жауабы – H15 локомотивіне ұқсас, заманауи және стандартты экспресс жолаушылар локомотивінің дизайнын жасау болды.

"Н15-сутекті урия"

N15 жобасын LSWR басқару комитеті мақұлдады, бірақ шикізатқа соғыс уақытындағы бақылау аяқталғанға дейін құрылысқа тапсырыс берілгені кейінге шегерілді. Бірінші партиядан прототип, No. 736, 1918 жылдың 31 тамызында пайдалануға берілді, ал тағы төрт бірлігі 1918 жылдың қыркүйегі мен 1919 жылдың сәуірі аралығында пайда болды. No. 736–745 сынақтан өткеннен және LSWR кестесі Батыс аймағына қарай күшейтілгеннен кейін, 1921 жылдың қазан айында екінші партиядан он бірлігі тапсырыс берілді. Бұл қарамастан, қолданыстағы қызметтерді сақтау үшін, оларды өзгерту және Уридің N15 жобасын кеңейту қажет болды. Ури қазандығы сақталды, бірақ Истлидің супергитаторы 10 пайызға артық қыздыру бетіне ие Маунселл үлгісімен ауыстырылды. Жаңа құралым аяқталғаннан кейін G14 және P14 класс машиналарынң тек нөмірлері, орталық бұрауыштары бар түтін қорабы есіктері және жалпақ жақты кабиналары ғана қалды. Жаңа құралымдар өзінің ерекше Drummond "су тасымалдағыштары" тендерлерін сақтап қалды, олар күрделі инжекторлық су жылыту жабдығын алып тастау арқылы өзгертілді.

"Шотландиялық Артур"

Драммонд G14 және P14 460 локомотивтері Истлиде N15 стандартына қайта жарақталғандықтан, жөндеу және күрделі жөндеу жұмыстарына байланысты өндірістік қуаттың жетіспеуі Маунселлдің 1924 жылы Солтүстік Британдық локомотив компаниясынан қосымша 20 локомотив тапсырыс беруіне әкелді. Компания келісімшартты жеңіп алу үшін бағаны төмендеткен, нәтижесінде партияның өндірісі асығыс түрде жүргізілді. Алғашқы 14 локомотив (E793–E806 нөмірлері) салынғаннан кейін, 1926 жылдың маусымында Маунселлдің жаңа 4 цилиндрлі Lord Nelson класының дизайнына көшуге байланысты құрылысты тоқтату туралы шешім қабылданды. Бұл E763–E772 нөмірлеріне тіркелген тендерлердің Батыс бөлімінің ұзын маршруттарына жақсырақ сәйкес келуіне байланысты болды. Тапсырыс Lord Nelson класының дизайнына ауыстырылғаннан кейін, 14 N класының тендерлері E793–E806 нөмірлеріне Орталық бөлімде пайдалану үшін орнатылды.

Операциялық мәліметтер

N15 класы Уотерлоо, Веймут, Эксетер және Плимут арасындағы LSWR магистральдық желілерінде ауыр экспрестерді тасымалдау үшін арналған еді. 1923 жылғы топтастырудан кейін Оңтүстік теміржолының қозғалтқыш күшін қайта ұйымдастыру нәтижесінде, бұл класс желідегі деполарға бөлініп, Борнмуттан Оксфордқа дейінгі қала аралық пойыздарда пайдаланылды. 1925 жылы операциялар орталық және шығыс бөлімдеріндегі магистральдық желілерге кеңейтілді, ал өзгертілген класс мүшелері Лондон Викториядан Довер Маринге және Брайтонға экспресс-пойыздармен қатар, жолаушылар және ауыр кеме пойыздарын тартты. 1931 жылы No. E780 «Сэр Персант» Ватерлоодан Борнмут-Уэстке дейін алғашқы «Боурнмут Белл» Пуллман пойзын тартты. Бейбіт уақытта класс кейде Саутгемптон доктарынан жылдам жүк пойыздарында қолданылатын, бірақ Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде жүк және әскер пойыздарының алдында оларды көру жиі кездесетін. 1942 жылдың қазан айында он «Ури Артур» Лондон және Солтүстік-Шығыс темір жолына (LNER) берілді және Солтүстік-Шығыс және Оңтүстік Шотландияда жүк және кейде жолаушылар пойыздарында пайдалану үшін Хитон депосында орналасты. АҚШ армиясының көлік корпусының S160 классының 2-8-0 локомотивтері пайдалануға енгізілгеннен кейін олар 1943 жылдың шілдесінде Оңтүстік темір жолына қайта оралды.

Апаттар мен оқиғалар

1940 жылы No. 751 Этарре, No. 755 Қызыл рыцарь, No. 775 Сэр Агравейн және No. 776 Сэр Галагарс, сондай-ақ Т14 No. 458 және N15X No. 2328 Хакворт Nine Elms депосына жасалған әуе шабуылы кезінде бомбадан зақымдалды. No. 458 жойылды, ал қалған локомотивтер кейін жөнделді. 1944 жылдың 16 тамызында 806 Сэр Галлерон Upchurch-те жолаушылар пойызын тартып бара жатқанда V-1 зимытталған бомбадан зақымданды, нәтижесінде сегіз адам қаза тапты. Локомотив ақырында жөнделіп, қызметке қайта оралды. 1947 жылдың 26 қарашасында No. 753 Король Артур басқарған жолаушылар пойызы Хэмпширде сигнал берушінің қателігінен басқа бір пойызбен соқтығысты, екінші пойысты SR Lord Nelson классы 4-6-0 No. 860 Лорд Хоук басқарды. Екі адам қаза тапты. 1955 жылдың 22 қаңтарында No. 30783 Сэр Гиллемер Борнмут орталық станциясында жүргізушісі сигналды дұрыс оқымағаннан кейін H15 No. 30485-пен соқтығысты. Локомотив кейін жөнделді, ал H15 пайдалануға жарамсыз деп танылды. 1962 жылдың 18 қыркүйегінде No. 30770 Сэр Приан басқарған газет пойызы Ноул тұйықтамасы мен арасында өртеніп кетті, нәтижесінде бес вагоның төртеуі жойылды.

LSWR және Оңтүстік темір жолы

LSWR иелігінде "Urie N15s" жолаушылар локомотивтері Urie-нің LSWR сальва жасыл түсімен боялған. Бұл Drummond-тың сальва жасыл түсінен өзгеше болды, себебі ол зәйтүн түсіне жақынрақ болды және тазалау мен ауа райының әсерінен сарғайды. Алғашқы Southern ливреясы LSWR ливреясын сақтап қалды, бірақ тендерге "SOUTHERN" деген жазу мен локомотив нөмірі бар, шақпақ сары түсті жапсырмалар қойылды. Дегенмен, 1942 жылдан 1946 жылға дейін, Екінші дүниежүзілік соғыс және одан кейінгі кезеңде, жөндеуден өткен локомотивтер соғыс кезеңіндегі үнемдеу шарасы ретінде, жасыл көлеңкелі күн сәулесі сары әріптермен қара түске боялды.

Британдық теміржол

1948 жылы Британ темір жолы ұлттық стандарты бойынша осы локомотивтерді 5P класына жатқызды. Алғашқы 18 айда локомотивтер ауысу кезеңіндегі бояумен жүрді: Оңтүстік темір жолының малахит жасыл түсімен, ал тендерде "БРИТАН ТЕМІР ЖОЛДАРЫ" деген жазу күн сәулесі сары түсте жазылған. Кластың әрбір локомотиві күрделі жөндеуге келгенде, 1949 жылдың сәуірінен бастап Брансуик жасыл түсіне, қызғылт және қара сызықтармен жаңа стандартты Британ темір жолының экспресс жолаушылар ливреясына боялды.

Модельдер

Hornby Railways N15 локомотивінің OO өлшеміндегі моделін шығарады.