Кіріспе

Брисбендегі спорт стадионы, Австралия

Брисбендегі крикет алаңы, көбінесе Габба деп аталады, Австралияның Квинсленд штатының астанасы Брисбендегі маңызды спорт стадионы. Габба деген лақап аты оның орналасқан Уоллонгабба қалашығынан шыққан. Габба жылдар бойы жеңіл атлетика, австралиялық футбол, бейсбол, концерттер, крикет, велоспорт, регби лигасы, регби одағы, футбол және пони және грейхаунд жарыстарын қабылдап келді. Қазіргі таңда, ол Квинсленд Буллз крикет командасының, Биг Бэш лигасының Брисбен Хит және Әйелдер Биг Бэш лигасының Брисбен Лайонз командаларының үй стадионы болып табылады. Бұл сонымен қатар Ұлттық регби лигасының Брисбен Бронкос командасының қосымша үй стадионы. Стадион 2032 жылғы жазғы Олимпиада және Паралимпиада ойындарына дайындалып, жаңартылуда. 1993 жыл мен 2005 жыл аралығында Габба алты кезеңмен 128 миллион австралиялық долларына қайта жаңартылды. Ойын алаңының қазіргі өлшемдері (шығыс-батыс) және (солтүстік-оңтүстік) метрлік, бұл элиталық деңгейде австралиялық футбол ойындарын өткізуге мүмкіндік береді. 2010 жылы стадионның сыйымдылығы 42 000 адамды құрады, бірақ жаңа электрондық таблолар мен корпоративтік жабдықтардың орнатылуына байланысты соңғы кезде азайды. Халықаралық крикет матчтары үшін сыйымдылық жаңа таблолар, бассейн аймағы және кеңейтілген көрініс экранының орнатылуына байланысты 36 000 адамға дейін төмендетілді. AFL матчтары үшін сыйымдылық 37 478 адамға сәл жоғары. 1928 жылы стадионда грейхаунд жарыстары өткізілді. Габба 1931 жылға дейін Экзибишн Граундпен бірінші сыныпты крикет матчтарын бөлісті. Габбадағы алғашқы Шеффилд қалқаны матчы 1931 жылдың 31 қаңтары мен 4 ақпаны аралығында өтуі тиіс еді, бірақ бірде-бір доп ойнатылмады және матч өткізілмеді. Габбадағы алғашқы тестілік матч 1931 жылдың 27 қарашасы мен 3 желтоқсаны аралығында Австралия мен Оңтүстік Африка командалары арасында өтті. 1972 жылы Габбаға грейхаунд жолы орнатылды, онда 21 жыл бойы апта сайын түнгі жарыстар өткізілді.

Кеңейту

1993 жылдың ақпан айынан бастап "Габба" стадионының барлық орындықтармен жабдықталған стадионға айналдырылу жұмыстары басталды. Соңғы грейхаунд жарысы 1993 жылдың 5 ақпанында "Габба" стадионында өтті. Жұмыстар Брисбен "Аюларының" Каррарадан (Алтын жағалауда) "Габбаға" көшірілуіне мүмкіндік беру үшін стадион маңындағы грейхаунд трегін жоюды, Сер Гордон Чалк ғимаратын "Аюлар" әлеуметтік клубы мен жатын бөлмелерін орналастыру үшін жаңартуды, Клем Джонс трибунасын (Брисбеннің көп жылғы мэрі Клем Джонс атымен аталады) жаңартуды, жаңа Батыс трибунасын салуды және Австралиялық футбол ережелеріне сәйкес ойын алаңын кеңейтуді қамтыды. Жұмыс 11 сәуірде негізінен аяқталды, сол күні "Аюлар" жаңартылған аренада Мельбурнға қарсы өзінің алғашқы AFL ойынын 12 821 көрерменнің қатысуымен өткізді. 1995 жылы басталған кезекті жаңартулар қазіргі екі қабатты трибуналардың құрылысын кезең-кезеңмен жүзеге асырды, соңғы кезең 2005 жылы аяқталды. Осы кезде Брисбен "Лайонс" әлеуметтік клубы (бұрынғы Брисбен "Аюлары" әлеуметтік клубы) бұзылып, орнына 3 деңгейлі 24 орындықтан тұратын трибуна салынды. Жалпы қайта құру құны 128 миллион АУС долларын құрады. Сондай-ақ, қайта құру аясында түнгі футбол және крикет матчтарын өткізу үшін бес шам бағанасы орнатылды, мектеп жағындағы шам бағанасы 90-жылдардың соңында кеңейтілген трибуналарға орын ашу үшін алынып тасталды. 2020 жылдың ортасында "Габба" стадионының медиа және корпоративтік жақтары, сондай-ақ кіреберістері мен көрермендерге арналған жабдықтары 35 миллион долларға жаңартылды. Жұмыс сол жылдың қазан айында, 2020 жылғы AFL Grand Final-ына дайындық аясында аяқталды.

2032 жылғы жазғы Олимпиада ойындары

Брисбенге 2032 жылғы жазғы Олимпиада ойындарын өткізу құқығын Халықаралық Олимпиада комитеті бергеннен кейін, Квинсленд үкіметі Габба стадионы Ойындардың негізгі аренасы болады деп жариялады. Үкімет стадионның негізін бұзып, оның орнына шамамен 50,000 көрерменге арналған жаңа трибуналары бар Габбаны қайта тұрғызуды ұсынды. Жобаның құны бастапқыда 1 миллиард доллар деп хабарланды, бірақ кейіннен 2,7 миллиард долларға түзетілді. Арена жеңіл атлетикамен қатар Ашылу және Жабылу салтанаттары үшін де пайдаланылады. Жоба 2023 жылдың қараша айында үкімет тарапынан бекітілді, сонда бұзу жұмыстары 2026 жылдың басында басталатыны және жаңа стадион 2029 жылдың соңында ашылатыны мәлімделді. Квинсленд үкіметі Габбаны бұзу және қайта құру салдарынан, мұра нысаны болып саналатын Шығыс Брисбен мемлекеттік мектебі жабылатынын хабарлады. Шығыс Брисбен мемлекеттік мектебі – Брисбендегі ең көне мемлекеттік бастауыш мектептердің бірі, ол Габба орналасқан жердің шығыс жағында 1899 жылы құрылған. 2024 жылдың 18 наурызында Квинсленд үкіметі стадионды қайта құру жоспарларын тоқтатты.

Крикет

Габба қазаннан наурызға дейін крикет ойындары үшін пайдаланылады және Квинсленд крикет қауымдастығы, Квинсленд крикетшілер клубы, Брисбен Хит және Квинсленд Буллз крикет командаларының үйі болып табылады. Әдетте, әр жылдың қараша айында маусымның бірінші тестілік матчы осы жерде өткізіледі, сондай-ақ қаңтар айында бір күндік халықаралық матчтар ұйымдастырылады. Ойын алаңының беті көбінесе жылдам және секіретін болады. Габбаның инфрақұрылымы 1980-ші жылдары басқа австралиялық крикет алаңдарымен салыстырғанда өте қарапайым деңгейден айтарлықтай жақсартылды. Тестілік крикет бойынша алғашқы матч 1931 жылдың қараша айында Австралия мен Оңтүстік Африка арасындағы серияның бірінші ойыны ретінде өткізілді. 1960 жылдың желтоқсан айында Габбада крикет тарихындағы алғашқы тең нәтижемен аяқталған тестілік матч болды, онда Ричи Бено басқарған Австралия құрамасы Франк Уорреллдің Батыс Индия командасымен тең түсті. Квинсленд 1995 жылдың наурыз айында финалда Оңтүстік Австралияны жеңіп, алғашқы Шеффилд Шилд титулын жеңіп алды. Габба халықаралық жиырма екілік крикет матчын қабылдаған алғашқы австралиялық алаң атанды. 1968 жылдың қараша айында Колин Милберн Шеффилд Шилд матчында Батыс Австралияға қарсы Квинсленд үшін 243 ұпай жинады, оның 181 ұпайы екі сағаттық түстен кейінгі сессияда соғылды. 2023 жылдың маусымына дейін Австралияның Майкл Кларкі Габбадағы бір тестілік иннингте ең көп ұпай (259 ұпай) жинаған рекордты иеленеді, бұл бұрынғы рекордты жасаған Аластер Куктың көрсеткішін арттырды. Австралия бұл алаңда тестілік матчтарда өте күшті көрсеткіштерге ие. Онда өткен 55 матчтың 33-інде жеңіске жетті, 13-інде тең түсті, 1-інде тең нәтиже тіркелді және 9-ында жеңіліске ұшырады. Соңғы жеңіліс 2021 жылдың 19 қаңтарында 2020–21 жылдардағы Border-Gavaskar кубогының төртінші және соңғы матчында Үндістанға қарсы болды. Үндістан Габба стадионында тестілік матчты жеңген алғашқы азиялық команда атанды. Бұл Австралияның Габбада 29 матчтан кейін, яғни 32 жылдан кейін алғашқы жеңілісі болды. Англияның Габбадағы көрсеткіштері нашар, және Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталғаннан бері бұл жерде тек екі тестілік матчта ғана жеңіске жеткен. Көптеген жеңілістері ауыр болды, және Габбада жүздік соққан Англия ойыншысы жеті ғана. 2016 жылдың 15 желтоқсанында Австралия Габбада Пәкістанмен алғашқы күндізгі-түнгі тестілік матчын өткізді, сондай-ақ Аделаида Овалынан тыс жерде өткен алғашқы австралиялық күндізгі-түнгі тестілік матч болып табылды.

Австралиялық футбол

Австралия футболы бұл жермен тығыз байланысы бар. Квинсленд футбол лигасы, AFL Queensland-тің алғашқысы, 1905 жылдан 1914 жылға дейін, 1959 жылдан 1971 жылға дейін, сондай-ақ 1970-жылдардың соңы мен 1980-жылдардың басында Габба стадионында ойындар өткізді. AFLQ матчтары 1993 жылы AFL ойындарына қосымша шаралар ретінде қайта жанданды, сонымен қатар AFLQ Grand Final ойындары да өткізілді. Габбадағы VFL/AFL-дың алғашқы ойыны 1981 жылдың 28 маусымында өткізілді, 20 351 көрерменнің қатысуымен. Алты жылдан кейін Брисбен Беарс VFL-ге қабылданды, бірақ бастапқыда өз алаңындағы ойындарын Голд-Косттағы Каррара стадионында өткізді. Брисбен Беарс 1991 жылы Брисбендегі Габбада төрт ойын өткізумен тәжірибе жасады, ал 1993 жылғы маусымға дейін барлық үй ойындарын осы стадионға көшірді. Габба 1993-1996 жылдар аралығында Брисбен Беарс клубының ресми үй стадионы болды, ал 1997 жылдан бастап Брисбен Лайонс клубының үй стадионына айналды, Беарс пен Фитцрой клубтары біріккеннен кейін. Австралиялық футбол матчындағы рекордтық көрермен саны – 2019 жылғы екінші іріктеу ойынында Брисбен Лайонс пен Ричмонд командалары арасындағы матчты 37 473 адам тамашалады. Онда 1961 жылғы ұлттық фестиваль, сондай-ақ 1982 жылғы Достастық ойындары кезінде көрсету мақсатындағы ойын да өткізілді. 1991 жылы Габбада Квинсленд командасы Виктория командасын жеңген жалғыз ойын өтті. 1998 жылы Габба AFL State of Origin матчын қабылдады. Голд-Кост Санс 2011 жылы және 2018 жылы Каррара стадионының жаңартылуы мен 2018 жылғы Достастық ойындарына байланысты Габба стадионында ойындар өткізді. Сонымен қатар, Мельбурн ФК 2001 жылдан 2007 жылға дейін Брисбенге қарсы Габбада жыл сайынғы үй ойындарын өткізді. 2020 жылғы AFL маусымында Габба әдеттегіден көп үй және сыртқы матчтарды қабылдады, себебі COVID-19 пандемиясының салдарынан Виктория және басқа клубтар уақытша көшірілді. Бұл стадион 2020 жылғы AFL Grand Final-ын қабылдауға да таңдалды, себебі Мельбурн Крикет Граундында матчқа көрермендерді қабылдау мүмкін болмады. Осылайша Габба VFL/AFL Grand Final-ын қабылдаған Виктория штатынан тыс алғашқы стадион атанды, Ричмонд командасы 29 707 көрерменнің алдында 12.9 (81) – 7.8 (50) есебімен Желонг командасын жеңді – бұл пандемияға байланысты стадионның уақытша максималды сыйымдылығынан сәл кем. MCG VFL/AFL Grand Final-дарын (VFL 1989 жылға дейін, AFL одан кейін) қабылдай бастағаннан бері, тағы төрт стадион осы құрметке ие болды: Принс Парк (1942, 1943 және 1945), Сент-Килда Крикет Граунды (1944), Уэверли Парк (1991) және Оптус стадионы (2021).

Футбол

1900 жылдардың басында Габба стадионында Австралия және түрлі елдердің құрама командалары арасында көптеген матчтар өтті. 1950-1960 жылдары Габба стадионында Англияның бірінші лигасы мен Шотландия клубтарының, оның ішінде «Блэкпул», «Эвертон», «Манчестер Юнайтед» және «Харт оф Мидлотиан» футбол клубтарының ойындары өткізілді. Қытай және Оңтүстік Африка ұлттық құрамалары да осы стадионда ойнады. 2000 жылғы жазғы Олимпиада кезінде Габба стадионында футбол тобының ойындары өтті.

Регби лигасы

1909 жылдың 8 мамырында Брисбендегі Габба стадионында регби лигасының алғашқы матчы өтті. «Нортс» командасы алаңдағы аз ғана көрерменнің алдында «Саутс» командасымен кездесті. Брисбен регби лигасының ойындары 1957 жылға дейін Габба стадионында мерзімімен өткізіліп тұрды. Габба стадионында регби лигасының алғашқы тестілік матчы 1909 жылдың 26 маусымында өтті, онда Австралия Жаңа Зеландия маорилерін 16:13 есебімен жеңді. Квинсленд регби лигасының командасы 1953 жылы Брисбен крикет алаңында Австралия мен Жаңа Зеландияға жасаған америкалық «All Stars» командасының турнесіндегі матчты қабылдады. «Кенгурулар» осы аренада 1956 жылға дейін тестілік матчтар өткізді, ал 1954 жылы 47 800 көрерменнің алдында Австралия Ұлыбританиямен ойын ойнады. 1932 жылдан 1957 жылға дейін Габба стадионы штатаралық матчтарды және 1909 жылдан 1956 жылға дейінгі Халықаралық регби лигасының финалдарын қабылдады. Регби лигасы 2023 жылдың 1 шілдесіне дейін Габбаға оралмады, ол кезде «Брисбен Бронкос» командасы 2023 жылғы FIFA әйелдер әлем чемпионатының өтуіне байланысты олардың тұрақты үй стадионы «Санкорп» қолжетімсіз болғандықтан, үш матчын осы стадионға көшірді. Осы аренадағы алғашқы NRLW матчы 2023 жылдың 27 шілдесінде өтті, онда «Брисбен Бронкос» командасы «Голд-Кост Титанс» командасымен, «Бронкос» пен «Сидней Рустерс» арасындағы ерлер ойынына дейін алдын ала матч өткізді.

2000 жылғы Олимпиада ойындары

Габба 2000 жылғы Олимпиада ойындарының ерлер футбол турнирінде жеті матч, оның ішінде ширек финалдық ойын өткізді. Күні/Уақыты (AEST) Команда #1НәтижеКоманда #2КезеңҚатысушылар саны13 қыркүйек 2000 19:00 3–2 Топ C 26,73014 қыркүйек 2000 19:00 3–1 Топ D 24,61616 қыркүйек 2000 19:00 2–3 Топ C 22,18217 қыркүйек 2000 19:00 1–3 Топ D 36,32619 қыркүйек 2000 19:00 1–1 Топ C 23,44220 қыркүйек 2000 19:00 1–0 Топ D 36,60823 қыркүйек 2000 19:00 1–2 (қосымша уақыт) Ширек финал 2 37,332

Грейхаунд жарыстары

Габба стадионында қайта жаңарту жұмыстарына дейін грейхаундтардың жүгірісі бойынша жарыстар да өткізілген.

Командалық есептер

Ең жоғары нәтижелі ойындар
НәтижеКомандаКүні
645 Австралия Англияға қарсы 29 қараша 1946
6/607d Австралия Жаңа Зеландияға қарсы 3 желтоқсан 1993
9/602d Австралия Англияға қарсы 23 қараша 2006
8/601d Австралия Англияға қарсы 26 қараша 1954
585 Австралия Жаңа Зеландияға қарсы 18 қараша 2004

Ең төменгі аяқталған нәтижелер
НәтижеКомандаКүні
58 Австралия Англияға қарсы 4 желтоқсан 1936
58 Үндістан Австралияға қарсы 28 қараша 1947
76 Жаңа Зеландия Австралияға қарсы 18 қараша 2004
79 Англия Австралияға қарсы 7 қараша 2002
82 Вест-Индия Австралияға қарсы 23 қараша 2000

Серіктестік туралы мәліметтер

Жоғары серіктестіктерЖүгіруУикетОйыншыларМатчКүні329*2-шіАластер Кук (235*) & Джонатан Тротт (135*) Англия v. Австралия25 қараша 20103076-шыМайкл Хасси (195) & Брэд Хэддин (136) Австралия v. Англия25 қараша 20102763-шіДон Брэдман (187) & Линдсей Хассетт (128) Австралия v. Англия29 қараша 19462722-шіМэттью Хейден (197) & Рикки Понтинг (123) Австралия v. Англия7 қараша 20022691-шіМайкл Слейтер (169) & Грег Блевэтт (89) Австралия v. Пәкістан5 қараша 1999
+Уикет бойынша жоғары серіктестіктерЖүгіруУикетОйыншыларМатчКүні2691-шіМайкл Слейтер (169) & Грег Блевэтт (89) Австралия v. Пәкістан5 қараша 1999329*2-шіАластер Кук (235*) & Джонатан Тротт (135*) Англия v. Австралия25 қараша 20102763-шіДон Брэдман (187) & Линдсей Хассетт (128) Австралия v. Англия29 қараша 19462594-шіМайкл Кларк (259*) & Эд Кован (136) Австралия v. Оңтүстік Африка9 қараша 20122285-шіМайкл Кларк (259*) & Майкл Хасси (100) Австралия v. Оңтүстік Африка9 қараша 20123076-шыМайкл Хасси (195) & Брэд Хэддин (136) Австралия v. Англия25 қараша 20101487-шіСтив Смит (133) & Митчелл Джонсон (88) Австралия v. Үндістан17 желтоқсан 20141358-шіАдам Гилкрист (118) & Бретт Ли (61) Австралия v. Жаңа Зеландия8 қараша 2001929-шыЭдди Пейнтер (83) & Хедли Верити (23*) Англия v. Австралия10 ақпан 193311410-шыГленн Макграт (61) & Джейсон Гиллеспи (54*) Австралия v. Жаңа Зеландия18 қараша 2004
Барлық рекордтар 23 желтоқсан 2022 ж. күніне дейін дұрыс.