Мирослав Блажевич: Футбол өмірі мен мансабы

Кіріспе

Босниялық футболшы және жаттықтырушы (1935–2023)

Мирослав "Чиро" Блажевич (9 ақпан 1935 – 8 ақпан 2023) – босниялық-хорват кәсіби футбол жаттықтырушысы және ойыншысы. Бұрынғы оң қанат шегінде ойнаған, оның кәсіби ойын мансабы 1954 жылдан 1966 жылға дейін созылды, осы кезеңде ол «Динамо» Загреб, «Локомотива» Загреб, «Сараево», «Риека» және швейцариялық «Сион» мен «Мутье» клубтарында өнер көрсетті. Жаттықтырушы ретінде оның ең табысты кезеңі Хорватия ұлттық құрамасымен болды, ол 1996 жылғы Еуропа чемпионатында жартылай финалға дейін жеткізіп, 1998 жылғы ФИФА Әлем чемпионатында үшінші орынды жеңіп алды. Ол сонымен қатар Швейцария, Иран, Босния және Герцеговина және Қытай Олимпиадалық құрамаларын да жаттықтырды. Блажевич «Вевей», «Сион», «Лозанна Спорт», «Риека», «Динамо» Загреб, «Грассхоппер» Цюрих, «Приштина», «Осиек», «Вартекс», «Загреб», «Шанхай Шенхуа» және «Слобода» Тузла клубтарында да табысты жұмыс істеді. 1993 жылдың 29 наурызынан 1995 жылдың 23 ақпанына дейін «Динамо» Загреб клубының президенті болды. Блажевич Босния мен Герцеговинада да, Хорватияда да ерекше танымал болды, онда ол «тренер svih trenera» («барлық жаттықтырушылардың жаттықтырушысы») деп құрметпен аталды.

Ерте өмір

Блажевич 1935 жылдың 9 ақпанында Югославия Корольдігінің Травник қаласында (қазіргі Босния және Герцеговина) босниялық хорват отбасында дүниеге келді. Бірақ, оның ата-анасы туғандығын келесі күні тіркеген, сол себепті ресми туған күні 10 ақпан деп жазылған. Ол сегіз баланың ең кішісі болған. Жастық шағында шаңғы тебуді үйренді.

Ойын мансабы

Блажевич өзінің жасөспірімдік карьерасын жергілікті «NK Travnik» командасында бастады, содан кейін Загребке көшіп, «Динамо Загребке» қосылды. Оның ойыншылық карьерасы, өзінің айтуынша, орташа болды; сондықтан ол жаттықтырушылық карьерасын салыстырмалы түрде ерте бастады. Ойыншы ретінде ол «Динамо Загреб», «Локомотива Загреб», «Риека», «Сараево» және «Сион» клубтарында ойнады. 1966 жылы LNA лигасына жол пускеннен кейін «Moutier» клубында карьерасын аяқтады.

Швейцариядағы коучинг

Блажевич жаттықтырушылық қызметін Швейцарияда ойыншылық жолын аяқтаған жерде бастады. Ол алдымен «Веве» (1968–71) клубына, содан кейін бұрынғы командасы «Сион» (1971–76), «Лозанна Спорт» (1976–79) және ақырында Швейцария ұлттық құрамасына (1976 жылы екі ойынға уақытша жаттықтырушы ретінде) жетекшілік етті. «Сион» командасымен ол 1974 жылы Швейцария кубогын ойыншы ретінде де, жаттықтырушы ретінде де жеңіп алды.

НК Риека

Блажевич 1979 жылы Югославияға Риека клубының бас жаттықтырушысы болып оралды. Риека 1979–80 маусымында лигада оныншы орынды алды. Маусым аса сәтті болмаса да, клуб 1979–80 жылғы Еуропа Кубок иегерлерінің кубогында жартылай финалға дейін жетіп, онда «Ювентусқа» есе жіберді. Бұл «NK Rijeka» клубының Еуропа аренасындағы ең жоғары жетістігі. Блажевич 1979–80 жылғы Балқан кубогының финалында «Studențesc București» клубына ұтылып қалды.

Динамодағы табыстар

1980 жылы 11 желтоқсанда Блажевич Югославияның төрт ірі клубының бірі – «Динамо» (Загреб) клубын қабылдады (қалған үш клуб – «Хайдук» (Сплит), «Қызыл Жұлдыз» (Белград) және «Партизан»). Динамоның бірінші маусымы орташа болды, команда біріншіліктің бесінші орынында аяқтады. Бірақ 1981–82 жылдары Блажевич клуб тарихында аңызға айналды, 24 жылдық үзілістен кейін «Динамо» (Загреб) үшін Югославия лигасының алғашқы титулын жеңіп алды. Келесі жылы «Динамо» Югославия кубогын ұтып алды және лигада «Партизан» мен «Хайдук» (Сплит) клубтарымен қатаң бәсекелестікке түсті. 1983 жылы «Партизан» чемпион атанды, ал Блажевич «Динамодан» алғаш рет кетіп қалды.

Шарап және Приштина

Блажевич Швейцарияға оралып, 1984 жылы Grasshopper Club Zurich командасымен Швейцария чемпионатында жеңіске жетті. 1984–85 жылғы Еуропа кубогының екінші турында шығып, онда «Ювентусқа» еңіліп қалды. Күтілгендей болмаған екінші маусымнан кейін Блажевич маусым ортасында «Грассхопперді» тастап кетті. 1985 жылы Блажевич тағы да Югославияға оралды, бұл жолы Косовоның KF Приштина клубының бас жаттықтырысы болды. Блажевичтің басшылығымен Приштина Бірінші лигаға жолдама алды. Ол бүгінгі күнге дейін клубтың аңызы ретінде еске алынады.

Динамо, Нант және ПАОК-те екінші кезең

Сол жылы ол екінші рет «Динамо Загребтің» бапкері болды; осы кезеңде ол ешқандай маңызды нәтижелерге жете алмады, сондықтан 1988 жылы тағы да клубты тастап кетті. Оның келесі командасы Францияның «Нант» клубы болды; Блажевич 1990 жылға дейін сол клубта жұмыс істеді. «Нанттан» кейін ол грек клубы «ПАОК ФК»-де бір маусымдық тәжіме жинады.

Хорватияның өкілеттігі

1990-жылдары Хорватия тәуелсіздік алғаннан кейін Блажевич Хорват демократиялық одағына (HDZ) қосылып, президент Туджманның жақын досы мен ізбасары болды. Ол үшінші рет «Динамо» (кейін НК «Хорватия» Загреб деп аталды) клубының бас жаттықтырушысы және президенті қызметін бірдей атқарды. 1993 жылы Хорватия чемпионатында, ал 1994 жылы Хорватия кубогында жеңіске жетті. Бірақ сүйікті клубынан тағы бір рет кетіп, Хорватия ұлттық құрамасын жаттықтыруға көңіл бөлгенімді айтты. Блажевич 1994 жылдан бастап ұлттық құраманың бас жаттықтырушысы болды, бірақ бір жылдан кейін Хорватияның Еуропа чемпионатына алғашқы іріктеу кезеңіне қатысуына байланысты бұл жұмыс толық уақытты болды. Хорватия іріктеу тобында бірінші орынды алып, Италиядан озып, Англияда өткен Еуро-96 турниріне тікелей қатысты. Блажевич әлемдік деңгейде танымал бола бастады. 1996 жылдың қаңтар-маусым айларында Блажевич HNK «Риека» клубында кеңесші болып жұмыс істеді, жаңадан тағайындалған бас жаттықтырушы Ненад Грачанға бұрынғы клубын құлдыраудан сақтауға көмектесті. Хорватия Түркия және Еуропа чемпионы Данияға қарсы жеңіске жетіп, Португалиядан жеңіліс танытып, турнирдің ширек финалында Германиямен кездесті. Германия 2:1 есебімен жеңіске жетіп, ақырында турнир жеңімпазы атанды. Дегенмен, Хорватия 1998 жылы Францияда өтетін футболдан әлем чемпионатына қатысу үшін жақсы мүмкіндіктерге ие болды. Олар іріктеу тобында Даниядан кейін екінші орынды алып, турнирдің плей-офф кезеңінде Украинаны жеңіп, жолдама алды. Блажевичтің 1998 жылғы әлем чемпионатына қатысқан құрамында Звонимир Бобан, Давор Шукер және Славен Билич сияқты ойыншылар бар болды. Францияда олар үшінші орынды жеңіп алып, әлем чемпионаттарының сенсациясын жасады. Топтық кезеңде Хорватия Жапония мен Ямайканы жеңіп, соңғы ойында Аргентинаға есе жіберді. Нокаут кезеңінде Румынияны жеңіп, 1:0 есебімен жартылай финалға өтті. Бұл оларды Германияға қарсы ширек финалға дайындады. Хорватия Германияны 3:0 есебімен жеңді. Алайда Хорватия жартылай финалда турнирдің иесі Франциядан жеңіліс таныды. Блажевич жартылай финалдағы маңызды шешімінде, ойын 1:1 есебімен тең болғанда, ең дарынды ойыншысы Роберт Просинечкиді алаңға шығармады. Оның орнына ол жартылай уақыттан кейін жарақат алған Бобанның орнына Сильвио Маричті қосты, нәтижесінде Хорватия 2:1 есебімен жеңіліске ұшырады. Үшінші орын үшін өткен матчта Просинечки Бобанның орнына негізгі құрамда шықты; оның алаңға түсуі тиімді болды, өйткені ол алғашқы голды соқты және екінші голға нәтижелі пас берді, бұл матчтың үздік ойыншысы ретінде танылды. Хорватия Голландияны 2:1 есебімен жеңіп, алғашқы қола медалін жеңіп алды. Хорватия ұлттық құрамасын басқарған кезеңінің қалған бөлігі онша сәтті болмады. Хорватия 2000 жылғы Еуропа чемпионатына қатыса алмады, себебі іріктеу тобында Югославия мен Ирландиядан кейін үшінші орынды иеленді. Блажевич лауазымын сақтап, 2002 жылғы ФИФА әлем чемпионатына қатысу үшін жас ойыншылардан тұратын жаңа команда құра бастады. Алайда, Хорватия іріктеу кезеңінде екі ойында тең түскеннен кейін, 2000 жылдың күзінде отставкаға кетуге мәжбүр болды.

In the 1990s, with Croatia gaining independence, Blažević joined the Croatian Democratic Union (HDZ) and became President Tuđman's admirer and close friend. For the third time he became Dinamo (then named NK Croatia Zagreb) coach and president at the same time. He won the 1993 Croatian Championship and 1994 Croatian Cup, but then left his favorite club once more, citing his reasons for doing so as needing to focus on managing the Croatia national team. Blažević was national team manager from 1994 on a part time basis, but only a year later it became a full time job as Croatia faced its first qualifying cycle for the European Championship. Croatia won the first place in qualifying group, sensationally ahead of Italy and directly entered Euro 96 in England. Blažević was about to gain some worldwide fame. From January to June 1996 Blažević took up a position as an advisor at HNK Rijeka to help newly appointed coach Nenad Gračan save his former club from relegation. Croatia passed group stage with wins against Turkey and current European champions Denmark and loss to Portugal, to face Germany in quarter finals. Germany won 2–1 and eventually went on to win the event. However, greatest things lay ahead, as Croatia was trying to qualify to the 1998 FIFA World Cup in France. They won second place in the qualifying group behind Denmark and ousted Ukraine in a play off for the tournament. Blažević's Croatia squad for the 1998 World Cup included the likes of Zvonimir Boban, Davor Šuker and Slaven Bilić. In France they created one of the greatest all time World Cup sensations by winning the third place play off. In the group stage, Croatia eliminated Japan and Jamaica, suffering a insignificant loss to Argentina in the final game. In the knockout stages they passed by Romania, winning 1–0 from a penalty kick. This prepared them for a quarter final against Germany. Croatia beat Germany 3–0. However, Croatia were stopped by the hosts France in the semifinal. Blažević made a critical coaching decision in that semi final as he failed to insert his most talented player Robert Prosinečki when the game was in the balance at 1–1. Instead he opted for Silvio Marić to replace the injured Boban after half time and Croatia eventually lost the game 2–1. In the third place match, Prosinečki started in Boban's stead; his fielding proved fruitful as he scored the opening goal and assisted for the second, becoming man of the match. Croatia won against the Netherlands 2–1 to claim their first bronze. The rest of his stint as Croatian manager was less successful. Croatia failed to qualify for Euro 2000, after finishing a third in a qualifying group behind FR Yugoslavia and Ireland. Blažević retained his position and began to build a new team, filled with younger players for the 2002 FIFA World Cup. However, after Croatia opened the qualifiers with two draws, he was forced to resign in autumn 2000.

Ирандағы қызмет мерзімі және Хорватияға оралу

Футбол әлемінде 1998 жылғы әлем чемпионатындағы сенсациясымен кеңінен танымал болған Блажевич 2002 жылғы әлем чемпионатына іріктеу кезеңінің ортасында Иран ұлттық құрамасын басқару ұсынысын қабылдады. Соңғы іріктеу раундынан бұрын келген ол, көптеген ирандық жанкүйерлердің арасында тез танымал болды. 1996 жылғы Азия кубогында Иран үшінші орын алған кезде қолданылған 3–5–2 формациясын ол сақтап қалды. Сондай-ақ, ол Рахман Резаи, Жавад Некоунам және Ибрагим Мирзапур сияқты жаңа ойыншыларды Ұлттық құрамаға (Team Melli) енгізді. Көңілді әңгімеші және шоумен ретінде танылған Блажевич, 2002 жылғы әлем чемпионатына іріктеу плей-оффында Иран Ирландияны жеңе алмаса, өзін дарбаза тіректеріне асып қоятынын мәлімдеп, өзінің стиліне адал болды. Ирландия жалпы есеп бойынша 2:1 есебімен жеңіске жетті, бұл жеңіліс Блажевичтің Ирандағы қызметінің аяқталуын білдірді, оның ассистенті Бранко Иванкович басқаруды қолға алды. Блажевич Хорватияға оралды, біріншіде NK Осиекті деградациядан құтқарып, кейін Динамоға қайта оралды. Динамоның бас жаттықтырушысы ретінде төртінші мерзімінде Блажевич 2003 жылы Хорватия чемпионатында жеңіске жетті, бірақ сол жылы ұзақ жылдар бойы досы болған Динамо вице-президенті Здравко Мамичпен туындаған жанжалдан кейін қайта кетіп қалды. Блажевич содан кейін бірнеше ай бойы словениялық NK Мура командасын басқарды, содан кейін хорваттық NK Varteks командасының бас жаттықтырушысы болды, ол 2005 жылдың 31 мамырына дейін осы лауазымда болды. Varteks кезінде Златко Далич оның ассистенті болды.

Қысқа уақыт Хаджукта

Блажевич 2005–06 жылдары «Хайдук Сплит» клубын жаттықтыратынын даулы түрде жариялады, ондаған жылдар бойы оңтүстік хорват командасын жаттықтыруға ниеттенгенін айтқан болатын. Көптеген жанкүйерлер «Хайдук Сплит» клубының дербилік қарсыласы «Динамо Загреб»пен байланысы болғандықтан күмәнмен қарады. Оның келуі көптеген БАҚ-та қызу пікірталас тудырды; «Хайдук Сплит» жанкүйерлерінің пікірлері екіге бөлінді, көптегендері Блажевичті клубтың бұрынғы қадір-қасиетін қайтаруға көмектесетін «ғажайыпшы» ретінде қарады. Блажевич басшылығымен «Хайдук Сплит» венгрлік «Дебречени VSC» клубынан жалпы есеп бойынша 8:0 есебімен жеңіліске ұшырап, еурокубоктерден бірден шығарылды; екінші ойындағы 5:0 есебімен жеңіліс «Хайдук Сплит» клубының еурокубоктердегі ең ауыр жеңілістерінің бірі саналады. Бұл жаңа лига маусымының басында бірқатар жеңілістерге және қанағаттандырмайтын нәтижелерге әкелді, нәтижесінде 18 қыркүйекте Блажевич отставкаға кетті. Оның орнына бұрынғы «Хайдук Сплит» ойыншысы және клуб басшылығындағы негізгі қолдаушыларының бірі Игорь Штимац келді.

Неушатель мен НК Загреб

2005 жылдың қазан айында ол Швейцарияға оралып, «Нойшатель Ксамакс» клубының бас жаттықтырысы қызметін атқара бастады. Ол Ален Гейгерді алмастырып, маусымның алғашқы он ойынында бір ғана жеңіс алған клубты құлдыраудан құтқаруға тырысты. Блажевич «Нойшатель» құрамында швейцариялық «Базель» және «Цюрих» клубтарына қарсы бірнеше маңызды жеңіске жеткенімен, команда он клубтық лигада тоғызыншы орында аяқтады және құлдыраудан сақтау үшін плей-оффқа қатысты. Ақыр соңында, Блажевич 35 жыл бұрын басқарған швейцариялық «Сион» клубына жалпы есеп бойынша 3:0 есебімен жеңіліп, бірінші лигадан түсіп кетті. Оның осы клубтағы қызметі 2006 жылдың маусым айында аяқталды. Ол тағы да Хорватияға оралды, бұл жолы «НК Загреб» клубын қабылдады. Клуб 2006–2007 жылғы маусымда сәтті өнер көрсетіп, «Динамо Загреб» және «Хайдук Сплит» клубтарынан кейін үшінші орынды иеленді, соның арқасында 2007 жылғы Интертото кубогына қатысуға мүмкіндік алды. Бірақ келесі маусымда команда алғашқы қарсыласы «Влязня» клубымен өткен ойынның нәтижесі бойынша (қонақтар есебінен) ерте сатыдан шығып қалды. Маусым басында Ивица Врдоляк және Марио Манжукич қалалық қарсыласы «Динамо Загреб» клубына ауысқаннан кейін, команда маусымды алтыншы орында аяқтағанға дейін тұрақсыз нәтижелер көрсетті. Маусымның соңғы ойынынан кейін Блажевич клуб төрағасымен өзара келісім бойынша «НК Загреб» клубындағы қызметінің аяқталғанын мәлімдеді.

Босния және Герцеговина

2008 жылдың 10 шілдесінде Блажевич Босния және Герцеговина ұлттық футбол құрамасының бас бапкері болып тағайындалды. Көптеген жанкүйерлер Кодроның жұмыстан босатылуын ФА басшылығының келеңсіз шешімдерінің бірі ретінде қарады, сондықтан Блажевичтің келуіне де жұртшылықтың бір бөлігі құлшынбай қарсы алды. Ұлттық құрама толыққанды дағдарыста болғанда және көптеген ойыншылар уақытша бас бапкер Денижал Пиричтің шақыруларына тіпті жауап бергісі келмегенде, Блажевичтің тағайындалуы көптеген жанкүйерлер үшін ФА-ның екі айлық дау-дамағалдан кейін жағдайды түзетуге жасаған соңғы әрекеті ретінде қабылдады, бұл үшін белгілі бір дәрежеде танымал есімді шақырды. Алайда, ол өзінің шебер жасалған шоумендік бейнесін алаңдағы алғашқы нәтижелермен үйлестіріп, көпшіліктің басым бөлігін өзіне тартуға үлкерді. Өзінің мойындауынша, Блажевич 2002 жылы Босния және Герцеговина ұлттық құрамасын басқаруға жақын болған, бірақ ықпалды ФСБиГ атқарушы мүшесі Юсуф Пушина Блажевичтің Хорватияның соғыс кезіндегі президенті Франьо Туджманмен және оның саяси партиясымен байланысы болғандықтан, оған лайық емес деп санады. Бұрынғы жұмыс орындарындағы жаттықтырушылық стилінің барлық қағидаларын сақтап, жетпіс төрт жасар Блажевич Сараеводағы БАҚ-тың сүйіктісіне айналды. Ол әрқашан қызықты сөздерге дайын болды, жарқын сұхбаттар берді, батыл мәлімдемелер жасады және кең ауқымды уәделер берді. Блажевич басқарған Босния 2010 жылғы ФИФА Әлем чемпионатының іріктеу кезеңінің плей-офф кезеңіне өтті, Португалиямен матч өткізді. Лиссабонда, Португалияда Босния 1:0 есебімен жеңілді, голды Бруно Алвес соқты. Зеницада Босния Португалияға қарсы 1:0 есебімен жеңілді, голды Рауль Мейрелес соқты. Ол 2008 жылдың 10 шілдесінде Босния және Герцеговина құрамасының бас бапкері болып тағайындалды және 2009 жылдың 11 желтоқсанында қызметтен босатылғанын жариялады. Оның жұмыстан босатылуына босниялық жанкүйерлер мен журналистердің Блажевичтің сүйікті ойыншы Звјездан Мисимовичке шабуыл жасауына байланысты сын айтулары себеп болды, ол Португалияға қарсы жеңіліске оны кінәлады.

On 10 July 2008, Blažević was appointed head coach of Bosnia and Herzegovina national football team Since Kodro's dismissal was seen by many fans as the latest in a series of problematic decisions by the much maligned FA leadership, Blažević was thus, by proxy, not welcomed with open arms by certain sections of the public upon his arrival. With the national team in complete disarray and many players refusing to even answer call ups by interim head coach Denijal Pirić, the appointment of Blažević was seen by many fans as FA's desperate makeshift solution designed to appease the public in the wake of the ongoing two month fiasco by bringing in a fairly established name. However, combining his carefully crafted showman public persona with some decent initial results on the pitch, Blažević quickly managed to charm most of the public into getting behind him. By his own admission, Blažević had already been close to getting the Bosnia Herzegovina national team job six years earlier in 2002, but ended up not getting hired due to influential FSBiH executive Jusuf Pušina who considered Blažević unsuitable for the job because of the coach's association with the Croatian wartime president Franjo Tuđman and his political party. Staying true to all the staples of his coaching style from his previous places of employment, seventy four year old Blažević quickly became the media favourite in Sarajevo. Always ready for a sound bite, he gave bombastic interviews, cheekily delivering bold statements and sweeping promises. Bosnia under Blažević has qualified for the 2010 FIFA World Cup qualifier playoffs, playing a game against Portugal. In Lisbon, Portugal, Bosnia lost 1–0, with a goal scored by Bruno Alves. In Zenica, Bosnia lost 1–0 against Portugal, with a goal scored by Raul Meireles. He was appointed manager to the Bosnia Herzegovina team on 10 July 2008 and announced on 11 December 2009 his demission. His dismissal was preceded by criticism from Bosnian fans and journalists following Blažević's attack on fan favorite Zvjezdan Misimović, blaming him for the defeat against Portugal.

Шанхай Шэньхуа

Босния және Герцеговина ұлттық футбол құрамасының бас бапкерлігінен кеткен соң, ол 2009 жылдың 12 желтоқсанында бір күн өткен соң «Шанхай Шэньхуамен» келісімшарт жасасты. 2010 жылғы Қытай Суперлигасы маусымын АФК Чемпиондар лигасына қатысу құқығымен үшінші орында аяқтады.

Қытай Олимпиадалық

Блажевич 2010 жылдың 30 қарашасында Қытай Олимпиада құрамасының бас жаттықтырушысы болып тағайындалды. 2012 жылғы жазғы Олимпиада ойындарына ілікпегені үшін ол 2011 жылдың маусымында лауазымынан кетті.

Мес Керман

2011 жылдың 28 тамызында Иран Про Лигасының "Мес Керман" командасы екі күн бұрын отставкасын берген Самад Марфавидің орнына Блажевичпен келісімшартқа отыратынын хабарлады. 2011 жылдың 31 тамызында ол он жылдан кейін Иранға оралып, "Мес" клубымен бір жылдық келісімшартқа қол қойды. 2011 жылдың 9 қыркүйегінде оның командасы "Дамаш Гиланмен" 1–1 есебімен тең түсті. Ол клубтағы қызметін сәтті бастады, бірақ бірнеше аптадан соң "Мес" қайтадан құлдырау аймағына түсті. 2012 жылдың 14 ақпанында клубтың бас жаттықтырушысы қызметінен босатылып, клубтың техникалық директоры болып тағайындалды.

НК Загреб

2012 жылдың қарашасында ол НК Загребке оралып, клубтың Prva HNL-де қалуына көмектесуді мақсат етті, себебі олар құлдырау аймағында болған. Басында ол өз алаңында "Динамо" Загребті жеңу сияқты жақсы нәтижелер көрсетті, бірақ кейін командасының көрсеткіштері нашарлай бастады. 2012 жылдың желтоқсан айында НК Загреб төрағасымен туындаған ауыр жанжал салдарынан клубтан кетуге дерлік келді, алайда ол қалуға шешім қабылдады. 2013 жылдың мамырында НК Загреб Prva HNL-де өзін сақтап қала алмады және лигада соңғы орынды иеленді. Ол маусым соңында кәсіби футболдан кетуін жариялады.

Слобода Тузла

2014 жылдың қаңтар айында Хорватияның екінші футбол лигасының клубы НК Солинге басшылық етуден бас тартқаннан кейін, Блажевич босниялық «Слобода Тузла» клубымен келісімшарт жасасты, ол Босния лигасының екінші деңгейінде ойнады. Ол клубты лига кестесінде екінші орында тұрғанда қабылдады және маусым соңына дейін жоғары деңгейдегі босниялық лигаға жеткізу мақсатымен клубқа жетекшілік етуге келісті. Ол сәттілікке жетті, «Слобода» оның басшылығымен өткізген 15 матчтың 13-ін жеңіп, 1-ін теңестіріп, Босния және Герцеговина Федерациясының бірінші лигасын жеңіп алды, маусымдағы 30 лига ойынында рекордтық 71 ұпай жинады.

Задар

2014 жылдың 2 қыркүйегінде «Слобода Тузладан» кейін ол Хорватияның бірінші футбол лигасының «НК Задар» клубының бас жаттықтырушысы болып тағайындалды, бірақ ол клубтан кетіп, 2015 жылдың 2 қаңтарында жаттықтырушылық карьерасын аяқтады.

Жеке өмір және өлім

1962 жылы Блажевич Зденка Джорджевичке үйленді. Олардың үш баласы және бес немересі болды. Хорватия азаматтығынан басқа, ол швейцариялық азаматтыққа да ие болды. Блажевич 2023 жылдың 8 ақпанында, 88 жасқа толуға бір күн қалғанда Загребте простата рагынан қайтыс болды. 15 ақпанда Загребтің Мирогой зиратында жерленді.

Саяси қатысу

Блажевич Франжо Туджманды құрметтеді және онымен достық қарым-қатынас орнатты. Блажевич бұрынғы хорват президенті Туджманның консервативті HDZ саяси партиясының мүшесі болды, бірақ ол оның ізбасары, еуропалық бағытталған орталықшыл саясатшы Иво Санадермен пікір келіспеді. Осы себепті Блажевич 2000 жылы Туджманның қайтысынан кейін көп ұзамай партиядан шығып, кейін тәуелсіз кандидат ретінде Хорватия президентігіне үміткер болды. 2005 жылғы президенттік сайлау нәтижелерін болжаған сауалнамалар оған әдетте 1-2% дауыс беретінін көрсетті. Нәтижесінде ол 17 847 дауыс (0.80%) жинап, сайлаудың бірінші турында қалып қойды. Президенттік сайлаудағы сәтсіздіктен кейін ол саясаттан бас тартып, төрт жылдан соң 2009 жылғы Загреб қалалық сайлауында қайтадан көзге түсті, онда ол HDZ кандидаттарынан қалалық кеңеске сәтті сайланды. Ол премьер-министр Иво Санадердің оны партияға қайта қосылуға және сайлауға түсуге көндіргенін мәлімдеді. Ол сол кезде Загреб қалалық кеңесінің ең үлкен мүшесі және қалалық кеңестің көшелер мен алаңдарға ат қою жөніндегі мүшесі болды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Югославияда Блажевичтің екі бауыры, Анто және Жосо, сол кезде Хорватияны басқарған фашистік ұйым – Усташе мүшелері болды. Олар екеуі де шайқаста 17 жасында қаза тапты. Бауырлары туралы айтқанда, Блажевич былай деді: "Мен ешқашан олардың іс-әрекеттерін ақтамаймын, әкем де ақтамады. Ешбір нормалы адам адамзатқа, өркениетті мінез-құлыққа қарсы келетін нәрсені қолдамайды".

Роберт Просинечки

1986–87 жылғы маусымның соңында «Динамо Загреб» клубында Блажевич он сегіз жасар жас дағдылы ойыншы Роберт Просинечкиді клубтан жіберді. Ол: «Егер Просинечки нағыз [сапалы] футболшы болса, мен өзімнің бапкерлік дипломымды жеп қоямын» деді. 1987 жылдың жазында Просинечки Югославия бірінші лигасының қарсыласы «Ред Стар Белград» командасына өтті, онда ол Югославияның ең үздік ойыншыларының біріне айналды. Келесі төрт жыл ішінде ол үш лига титулын, бір кубокты және Еуропа Кубогын жеңіп алды, содан кейін «Реал Мадрид» және кейін «Барселона» командаларына көрнекті трансфер жасады. Хорватия құрамасымен бас жаттықтырушылық қызметін атқару кезінде Блажевич Просинечкині жиі шақырып, ол команданың маңызды бөлігіне айналды және екеуі арадағы шиеленіс сейілді. Бірақ олардың арақатынасы 1998 жылғы ФИФА Әлем Чемпионатының жартылай финалында Францияға қарсы өткен матчта қайта нашарлады. Блажевич жиырма тоғыз жасар Просинечкині 89-шы минутқа дейін алаңға жібермеді, ал Хорватия екінші таймның басында көшбасшылықты қолға алып, 70-ші минутқа дейін тең есепті сақтап тұрғанда 1–2 есебімен жеңіліп жатты. Көптеген спорт журналистері мен жанкүйерлер Хорватияның финалға шығуы мүмкін еді, егер Просинечкиге матчта мағыналы ойын уақыты берілгенде деген пікірде болды. Блажевич кейіннен Просинечкинің матч алдындағы жаттығуда "жарақат алғандай қимылдағанын" мәлімдеді. Просинечки 2014 жылы матч туралы былай деді: «Біз қазір жақсы қарым-қатынастамыз, мен оны [Блажевичті] бағалаймын, өйткені ол бірегей. Ондай адам өмір бойы бір рет туады, сөзсіз. Оның кемшіліктері де бар, бірақ артықшылықтары да жеткілікті. Бір себеппен ол менімен әрдайым қиындыққа тап болды. Егер мен Франциямен кем дегенде жарты сағат ойнаған болсам, ең болмағанда, бір жақсылыққа қол жеткізе алатын едім деп ойлаймын. Мүмкін біз чемпион атар едік, кім біледі! Мен ашуланбадым, менің сезімімді осылай сипаттау дұрыс болмас. Жарайды, оны оның қатесі деп санаймын, ол оны өзі шешуі керек».

At the end of the 1986–87 season at Dinamo Zagreb, Blažević sent eighteen year old prospect Robert Prosinečki away from the club, famously stating he "would eat his coaching diploma if Prosinečki ever became a real [quality] football player". In the summer of 1987, Prosinečki moved to Yugoslav First League rivals Red Star Belgrade where he would go on to develop into one of the best players in Yugoslavia, winning three league titles, one cup trophy, and the European Cup title over the course of the following four years followed by a prominent transfer to Real Madrid and later Barcelona. During his head coaching tenure with Croatia, Blažević frequently called up Prosinečki as the player became a crucial part of the team and the two seemingly mended fences. Their ambivalent relationship took a turn for the worse again at Croatia's 1998 FIFA World Cup semi final match against France when Blažević did not let twenty nine year old Prosinečki enter the contest until the 89th minute with Croatia down 1–2 after leading at the start of the second half and being tied until the 70th minute. Many sports journalists and supporters have claimed that Croatia would have reached the final had Prosinečki been given meaningful playing time in the match. Blažević has since claimed that Prosinečki "feigned picking up an injury" during training the day before the match. Prosinečki commented on the match in 2014 by saying: "We are on good terms today, I appreciate him [Blažević] because he is unique. A man like him is born once in a lifetime, that's for sure. He has his flaws just like we all have, but he has his virtues too. For some reason, he always had problems with me. Had I played the match against France for at least half an hour I believe I would have, at the very least, been able to do something [positive]. Maybe we could have been champions, I don't know! I'm not angry, that would not be an accurate description of my feelings [on this]. Let's just say that I think of it as his mistake that he has to deal with."

VA-OM ісі

1995 жылғы 20 қазанда Женева әуежайында Брюссельге ұшатын рейсті күтіп тұрған кезде Блажевич француз қаржы полициясы матчтарды реттеу және сыбайлас жемқорлық айыптары бойынша қамауға алынды. Бұл айыптаулар оның Нант қаласындағы қызмет кезеңімен байланысты болды. Тұтқындау Франциядағы кең ауқымды футболға пара беру ісінің бөлігі болды, ол елде "Аффере VA OM" деп белгілі және 1995 жылғы шілдеде "Олимпик Марсель" клубының бұрынғы директоры Жан Пьер Бернестің көрсеткен куәлігіне негізделді. Бернестің куәлігіне сәйкес, Блажевич 1989 жылғы 25 қарашадағы "Марсель" – "Нант" Франция чемпионатының 0–0 есебімен аяқталған матчын реттеу үшін 420 000 франк пара алған. Блажевич 1995 жылғы 6 қарашада Луйнс түрмесінен 100 000 франк кепілдікпен босатылды және жауап беруден кейін қайтадан шақырылмады.

Төреші оқиғасы

2002 жылы 6 наурызда «Осиек» командасының бапкері ретінде алғашқы ойынында Блажевич «Динамо Загреб» клубынан жеңіліске ұшырады. Ойыннан кейін ол төреші Иван Новақты сөзбен кемсіткендігі және оған физикалық шабуыл жасады деген айып тақты. Блажевичті тәртіптік судья Крешмир Влажчевич кінәлі деп танып, 6000 крона айыппұл салды және үш айға жарысқа қатысудан шеттетуге үкім шығарды.