Кіріспе

"Гомердің фобиясы" – американдық "Симпсондар" анимациялық телесериалының сегізінші маусымының он бесінші бөлімі. Алғаш рет АҚШ-тағы Fox арнасында 1997 жылдың 16 ақпанында көрсетілді. Эпизодта Гомер, Джонның гей екенін білгеннен кейін, жаңа отбасылық дос Джоннан алшақтап кетеді. Гомер ұлы Барттың Джонмен бірге уақыт өткізсе, өзі де гей болып қалуынан қорқады, сондықтан Барттың гетеросексуал болып өсуіне көз жеткізу үшін, Бартпен бірге еркектікке тән іс-шаралар жасауға шешім қабылдайды. Бұл Рон Хоуг жазған алғашқы эпизод, ал режиссерлігін Майк Б. Андерсон жүзеге асырды. Джордж Мейер бастапқыда "Барт – гомосексуал" деген идеяны ұсынды, ал шоураннерлер Билл Оукли мен Джош Вайнштейн Лизаның "әдемі нәрселердің қуанышын табуы" туралы эпизодты жоспарлап жатқан болатын. Оукли мен Вайнштейн екі идеяны біріктіріп, одан "Гомердің фобиясы" эпизоды туды. Fox цензурасы бастапқыда эпизодты оның қоздырған даулы тақырыбына байланысты эфирге жарамсыз деп тапты, бірақ Fox қызметкерлерінің алмасуынан кейін бұл шешім өзгертілді. Фильм режиссері Джон Уотерс жаңа кейіпкер Джонның (латын американдық испан тілінде "Хавьер" деп аталады) дауысын сомдады. "Гомердің фобиясы" – шоудың гей тақырыбына толыққанды арналған тұңғыш эпизоды болды және оның әзіл-қалжыңдары мен гомофобияға қарсы хабары үшін жағымды пікірлер алды. Ол төрт жүлде жеңіп алды, соның ішінде "Ең үздік анимациялық бағдарлама" (бір сағатқа дейінгі бағдарламалау үшін) номинациясы бойынша "Эмми" сыйлығы және 1998 жылы "Ең үздік жеке телеэпизод" үшін GLAAD Media Award сыйлығын иеленді.

Сюжет

Симпсондарға Барт газ құбырын бүлдіргеннен кейін 900 долларлық жөндеуге ақша керек. Мардж отбасылық мұраны - "нағыз" американдық Азамат соғысы қуыршағын - Cockamamie's коллекционерлік дүкеніне сатуға тырысады. Мардж дүкен иесі Джонның оның құнды мұрасы - арзан алкоголь бөтелкесі екенін ашқанда, көңілі қалады. Осыған қарамастан, Симпсондар Джонды бірден ұнатады және оны үйлеріне шақырады, онда ол отбасының көптеген кемпи бұйымдарына қызығады. Келесі күні таңертең Гомер Марджге Джонды ұнататынын айтады және Джон мен "оның әйелі" үйіне шақыруды ұсынады. Мардж Гомерге Джонның гей екенін айтса, Гомер қорқады. Гомердің Джонға деген көзқарасы мүлдем өзгереді және ол Джон ұйымдастырған Спрингфилд турына қатысудан бас тартады. Қалған отбасы Джонға қосылып, бірге көңіл көтереді. Барт гавайлық көйлек киіп, әйелдер перукасымен би билей бастайды және шоколад емес, көкөніспен торттар жейді, бұл Гомерді Барттың гей болуы мүмкін деп қорқытады. Бартты гетеросексуалдыққа айналдыру үшін Гомер оны шала киім киген әйелдердің бейнеленген темекі жарнамасына қадала қарауға мәжбүрлейді. Барт әйелдерге арналған деп саналатын нәзік темекіге құмарлық танытқанда, бұл кері әсер етеді. Бартқа ерлік үлгілері керек деп сенген Гомер Бартты болат зауытына алып барады. Алайда, зауыттың барлық қызметкерлері әйелдікке бейім гейлер, ал зауыт гей-бар ретінде де қызмет етеді. Өкінішке орай, Гомер Бартпен Мо мен Барнимен бірге бұғы аулауға барады. Олар елен таба алмағандықтан, Санта-Виллиджде бұғыларды атуға шешім қабылдайды. Аңшылар шын мәнінде қорқып, еркек кейпіне түсіп, бұзаулықпен шабуыл жасайды. Лиза мен Мардж көмегімен Джон жапондық Робот-Байтақты пайдаланып, бұғыларды қорқытып, аң аулаушыларды құтқарады. Гомер Джонға олардың өмірін құтқарғаны үшін алғыс білдіреді және Джонның жыныстық қатынасын қарсылықпен қабылдайды. Джон барлығын үйлеріне апарып бара жатқанда, Гомер Бартқа өзінің өмірін қалай өмір сүруді таңдағанына келісетінін айтады. Барт Лизға Гомердің Барт гей екеніне деген сенімін түсіндіргенше, Барт шатасады. Барт бұған таңғалады; отбасылық көлік гей гимнын айқайлап, кетіп барады.

Өндіріс

Эпизодтың бастапқы идеясы Джордж Мейердің бірнеше жолдық шоу идеяларынан туындады. Олардың бірі "Барт гомо" деп жазылған, ал Рон Хоуг эпизодты жазуға таңдалды, осы жолдан әңгіме бастау алды. Фильм режиссері Джон Уотерсті қосымша актер ретінде пайдалану идеясы бұрыннан бар еді. Көптеген қызметкерлер оның туындыларын жақсы көретін, ал шоураннерлер Билл Оукли мен Джош Вайнштейн оны "Лиза және лагерь" деп аталатын эпизодта пайдалануды жоспарлаған, онда Лиза "лагерьтік нәрселердің қызығын табады". Олардың идеясы Мейердің идеясымен біріктіріліп, осы эпизодқа айналды. Эпизодтың бастапқы атауы "Барт лагерьге барады" болған, бірақ әзіл тым түсініксіз болғандықтан аты өзгертілді. Джонның дизайны көбінесе Уотерстің өзінің келбетіне негізделген; анимациялық себептерге байланысты Уотерстің мұрты түзуден иілімді етіп өзгертілді, осылайша ол қателік сияқты көрінбеді. Оуклидің сөзіне сәйкес, Fox цензурасы "Гомердің фобиясы" эфирге шығуына қарсылық білдірді. Әдетте эпизодтың сценарийі цензураға жіберіліп, кейіннен ауыстырылуы керек жолдар мен сөздердің тізімімен факспен қайтарылады. Бірақ бұл эпизод шоудағы әрбір жолға қатысты екі беттік ескертулермен қайтарылды. Цензура "гей" сөзін қолдануды немесе гомосексуализмді талқылауды ұнатпайтынын мәлімдеді және "осы эпизодтың тақырыбы мен мазмұны эфирге жарамсыз" деген абзаспен аяқтады. Әдетте цензураның ескертулері ескерілмейді, себебі кінәлі жолдар мен мәселелер эпизод анимацияланғаннан кейін шешіледі. Бірақ бұл жағдайда бүкіл эпизод мәселілі деп танылды, сондықтан оны осылай шешу мүмкін болмады. Томпкинс эпизод үшін басқаша үшінші акт жазды, ол ешқашан көрсетілген жоқ. Гомер, Барт, Барни және Мо елік аулауға шығып, "Бабайдың ауылына" жетіп, кейін темір зауытына оралудың орнына, темір зауытына қайта оралар еді. Ол жерде Гомер гетеросексуалды екенін дәлелдеу үшін темір зауытының жұмысшыларымен адам трактор тарту сайысына түсер еді. Бірақ жазушылар бұл сюжетке ештеңе қосқан жоқ деп шешіп, одан бас тартты.

Мәдени сілтемелер

Эпизодта көптеген мәдени сілтемелер кездеседі. C+C Music Factory тобының "Gonna Make You Sweat (Everybody Dance Now)" әні эпизод ішінде екі рет ойнатылады: алғашқысы болат зауыты дискотекаға айналғанда, екіншісі – балама жабылу титрлерінде. Бұл эпизодтағы диванға жасалған әзіл AOL Dial-up интернетке қосылу процесін пародизациялайды, оны "America On Link" деп көрсетеді. System 7 Mac интерфейсіне ұқсас интерфейсте пайдаланушы кіруге тырысады, сонда "отбасын жүктеу" деген тақырыппен тоқтап қалған прогресс жолағы пайда болады. Көрінбейтін пайдаланушы, әлдеқайда ызаланған, "Жою" батырмасын бірнеше рет басады, оған жауап ретінде әр жолы "Sosumi" ескертуі ойнатылады. Ол кезде AOL қолданушылары AOL сағаттық төлемнен айлық төлемге көшкеннен кейін қызметке қол жеткізуде үлкен қиындықтарға тап болды, бұл желінің сыйымдылығын толыққанды толтырып жіберді.

Рейтингтер мен марапаттар

"Гомердің фобиясы" алғашқы эфирінде 1997 жылдың 10-16 ақпаны аралығындағы апталық рейтингтерде 47-орынды бөлісті, Нильсен рейтингісі 8,7 болды. Бұл аптада Fox телеарнасының ең көп тамашаланған төртінші бағдарламасы еді. Эпизод 1997 жылы "Ең үздік анимациялық бағдарлама" (бір сағаттан кем уақыттық бағдарламалау үшін) Эмми сыйлығын жеңіп алды. Майк Андерсон 1998 жылғы World Animation Celebration-да "Ең үздік жеке жетістік: телешоуда режиссура" үшін "Анни" сыйлығын және "Прайм тайм" сериясы үшін "Ең үздік режиссер" сыйлығын жеңіп алды. Гейлер мен лесбиянкаларға қарсы жамандаушылыққа қарсы альянс оны "біздің қоғамның ақылды, әділ және қызықты бейнелерін теледидарға қалай әкелуге болатынын көрсететін жарқын мысал" деп атады және оған үздік телешоу эпизоды үшін GLAAD Media Award сыйлығын табыс етті. Эпизодтың бірнеше анимациялық кадрлары 2001 жылы Австралияның Мельбурн қаласындағы Silver K галереясында көрсетуге таңдалды. Сериал эфирге түсер алдында гомосексуализмге бірнеше сілтеме жасады. 1990 жылғы "Симпсон мен Далила" эпизодында Карл кейіпкері (Харви Файрштейн дауыстаған) Гомерге сүйісқандық білдірді, ал тұрақты кейіпкер Уэйлон Смитерс өзінің бастығы Монтгомери Бернске ғашық екенін көрсетті, бастапқыда ишарамен, кейін ашық түрде. Дегенмен, "Гомердің фобиясы" гомосексуализм тақырыбына толығымен арналған алғашқы эпизод болды. ЛГБТ мәселелерін зерттеген екі келесі эпизод – "Кондоның үш гейі" және "Некеге тұру туралы бірдеңе бар". Эпизод эфирге шыққан кезде, өндіріс тобы оның мазмұнына қатысты "өте аз" шағымдар алды, көптеген жауаптар оңтайлы болды. Уоррен Мартин мен Адриан Вуд өздерінің "Мен сенбеймін, бұл үлкен және жақсы жаңартылған ресми емес Симпсондар туралы нұсқаулық" кітабында: "Тек Симпсондар ғана осыны осылай әжуалы түрде істей алады, тіпті ешкім де ашуланбайды. Шынында да өте жақсы" деді. The Simpsons – The Complete Eighth Season DVD-сіне шолу жасай отырып, Тодд Гилкрист бұл эпизодтың "әлбетте, барлық уақыттағы ең ұлы эпизодтардың бірі" екенін айтты. 1998 жылы TV Guide оны Симпсондардың ең жақсы он екі эпизодының тізіміне енгізді. Ол Entertainment Weekly-дің "Симпсондардың" топ-25 эпизодының тізімінде бесінші орынды иеленді. 2003 жылы USA Today The Simpsons Archive веб-мастері таңдаған ең жақсы 10 эпизодтың тізімін жариялады, онда бұл эпизод ондық орында болды. IGN Джон Уотерстің өнерін шоу тарихындағы тоғызыншы ең жақсы қонақ ретінде бағалады, ал TV Guide оны үшінші ең жақсы киномен байланысты қонақ жұлдыз деп атады. 2008 жылы Entertainment Weekly журналы Уотерсті "Симпсондардың" ең жақсы 16 қонақ жұлдызының бірі деп атады. The Guardian газетінің жазушысы Джон Паттерсон Уотерстің келбеті "маған соңғы 25 жылдағы ең ықпалды поп-мәдениет тұлғаларының саммиті сияқты сезілді" деп жазды. The Simpsons 2019 жылы Disney+-та көрсетілімді бастағанда, бұрынғы Симпсондардың жазушысы және атқарушы продюсері Билл Оукли осы қызметте көруге болатын Симпсондардың ең жақсы классикалық эпизодтарының бірі деп атады. Керісінше, 2002 жылы Off the Telly жазушылары Стив Уильямс және Иан Джонс "Гомердің фобиясын" Симпсондардың ең жаман бес эпизодының бірі деп атады, ол "ауызға жағымсыз дәм қалдырады" деді, өйткені Гомер эпизод бойында "жамандыққа толы" болып көрінеді. Олар: "Бұл біз бұрын көрмеген, тіпті көруге де ыңғайлы болмаған шоудың бір жағы" деп қорытындылады. 2003 жылдың маусымында Игорь Смыков "Симпсондар" және "Отбасылық жігіт" сериалдары "адамгершілік тұрғысынан бұзылған және есірткі, зорлық-зомбылық және гомосексуализмді насихаттаған" деп айыптап, REN TV ресейлік телеарнасын сотқа берді. Дәлел ретінде "Гомердің фобиясы" судьяға "Симпсондар" гомосексуализмді насихаттайтынын және осылайша телеарнада қайтадан көрсетілмеу керектігін дәлелдеу үшін көрсетілді. Бір күннен кейін сот ісі тоқтатылды. 2021 жылдың шілдесінде Screen Rant-тың Катал Гуннинг эпизодтың "ЛГБТК+ кейіпкерлерін қалыпқа келтіруге" үлкен үлес қосқанын, эпизод эфирге шыққан кезде олар сирек кездесетінін және ол "алғашқы ашық гей кейіпкерін әзіл ретінде қабылдамағанын" атап өтті. Гуннинг эпизодты "жаңашыл" деп атады, өйткені Гомердің Джон Уотерс дауыстаған гей еркекке деген қорқынышы Уотерстің кейіпкерінен гөрі мазақталды және эпизодты "гей кейіпкерлердің көзге көрінбейтін кедергісін бұзудың алғашқы әрекеттерінің бірі" деп атады, сонымен қатар Гомердің достарының гипермаскулиндигін сатиралады.