Кіріспе

Италиялық композитор және әнші Балдассаре Донато (сондай-ақ Донати) (1525/1530 – 1603 маусым) – кеш Ренессанс дәуіріндегі Венеция мектебінің итальяндық композиторы және әншісі. Ол 16 ғасырдың соңында әйгілі Санкт-Марк базиликасының капелла шебері (maestro di cappella) болды және итальяндық жеңіл халықтық музыканың, әсіресе вилланелланың дамуында маңызды рөл атқарды.

Өмір

Оның ерте өмірі туралы мәліметтер жоқ; ол қай жерде туғаны да белгісіз. Донатоның алғашқы жазбасы 1550 жылы Венециядағы Сан-Марко шіркеуінде әнші болып жұмыс істегені, ал 1562 жылы ол сол жердегі балаларға музыкалық білім беруге жауапты болды. 1565 жылы Джозеффо Зарлино Сиприано де Роренен маэстро ди капелла лауазымын алғанда, Донато қайтадан әнші болып төмендеді; екі адам арасындағы жанжал Сан-Марко шіркеуінің өміріне тән еді, 1569 жылы Сан-Марко мерекесінде көпшілік алдында және үлкен дау-жанжалмен аяқталды. 1577 жылы Донато тағы бір венециялық шіркеу – Скуола Гранде ди Сан-Роккода жұмыс істеді, онда көрнекті музыкалық дәстүр мен үлкен орындаушылар тобы болды; алайда ол онда да жұмыс берушілерімен келіспей, 1580 жылы отставкаға шықты. 1588 жылы ол Сан-Марко шіркеуінде капелланың ассистент-маэстросы болды, Зарлино әлі тірі болғанда (бұл татуласудың немесе саяси себептердің нәтижесі ме, белгісіз), ал 1590 жылы ол бұрынғы қарсыласының лауазымын иеленіп, 1603 жылы қайтыс болғанға дейін сақтап қалды.

Музыка және әсер

Донато венециялық мектептегі прогрессивті бағытты ұсынды, бұл өзге қазіргі итальяндық музыкалық стильдерге (әсіресе римдік мектеппен салыстырғанда) қарағанда прогрессивті дәстүр болатын. Венециялық мектептегі прогрессивті бағытты Донато, Джованни Кроче, Андреа және Джованни Габриели сияқты композиторлар ұсынды; консервативті бағытқа Зарлино, Чиприано де Роре және Клаудио Меруло сияқты композиторлар мен теоретиктер кірді, олар ғасырдың ортасына дейін Еуропаның көбінде басым болған франко-фламанд стилін ұстанды. Донатоның қасиетті музыкасы – оның шығармашылығының ең консервативті бөлігі, көбінесе Палестрина стилінде полифония қолданады, бірақ Габриелилердің кейбір әсерлі полихоральдық тәсілдерін де пайдаланады. Зарлиноның консервативтілігіне наразы болғанына қарамастан, ол оның стилі мен оқытуының бір бөлігін сіңіргенін көрсетті, өйткені ол контрапункттің шеберлігін және Зарлиноға тән диссонансты қолдануды жақсы меңгерген, әсіресе франко-фламанд стилінде шығарма жазғанда. Музыка тарихындағы оның ең маңызды жетістігі – неаполитандық мадригалдың жеңіл түрі саналатын вилланелланың дамуына қосқан үлесі. Осы шығармалардың кейбіреулері биге арналған болуы мүмкін, және олар кең танымал болды. Олар француз шансонына ұқсас, көбінесе жоғарғы дауыста есте қаларлық мелодия бар, күшті ырғақты үйлесімдерді қамтиды және орта ғасыр мадригалдарының полифониялық және хроматикалық күрделілігінен аулақ болады. Донато сонымен қатар мадригалдар, псалмдар, мотеттер және рәсімдік музыка жазды.

Анықтамалар және қосымша оқу

"Балдассаре Донато" мақаласы, Стенли Сейди редакторындағы "The New Grove Dictionary of Music and Musicians" кітабында. 20 томдық. Лондон, Macmillan Publishers Ltd., 1980 жыл. Густав Риз, "Ренессанс кезеңіндегі музыка". Нью-Йорк, W. W. Norton & Co., 1954 жыл. Элеонора Селфридж Филд, "Габриелиден Вивальдиге дейінгі Венециялық аспаптық музыка". Нью-Йорк, Dover Publications, 1994 жыл. (Ескерту: Бұл кітапта Донато туралы ақпарат жоқ, бірақ Венеция мектебі және Санкт-Марк шіркеуіндегі осыған байланысты қызмет туралы толық және оқуға оңай мәліметтер бар.)