Кіріспе

Пакистандық дипломат және саясаттанушы Малеха Лоди (туған 15 қараша 1962 ж.) – пакистандық дипломат, саясаттанушы және Біріккен Ұлттар Ұйымындағы Пәкістанның бұрынғы өкілі. Ол бұл лауазымға тағайындалған алғашқы әйел. Бұрын ол Пакистанның Сент-Джеймс сотындағы елшісі және екі рет АҚШ-тағы елшісі қызметін атқарған. Лахорда жақсы жағдайдағы отбасында дүниеге келген Лоди Лондон экономика мектебінде саяси ғылымдарды оқыды. 1980 жылы мектептен докторлық дәрежесін алғаннан кейін, ол саяси әлеуметтануды оқытқан Үкіметтік бөлімнің мүшесі болып қалды. 1986 жылы Пәкістанға оралып, «The Muslim» газетінің редакторы болды, осылайша Азиядағы ұлттық газеттің редакторы болған алғашқы әйел атанды. 1990 жылы ол «The News International» басылымының негізін қалаушы редакторы болды. 1994 жылы премьер-министр Наваз Шариф оны АҚШ-тағы Пәкістанның елшісі етіп тағайындады, ол 1997 жылға дейін осы лауазымда қызмет етті. 2001 жылы Лоди Біріккен Ұлттар Ұйымының Бас хатшысының қарусыздандыру жөніндегі кеңесші кеңесінің мүшесі болды және 2005 жылға дейін кеңесте жұмыс істеді. 2003 жылы президент Мүшәрраф оны Ұлыбританиядағы Пакистанның Жоғарғы комиссары етіп тағайындады, ол 2008 жылға дейін осы қызметте болды. 2008 мен 2010 жылдар аралығында ол Гарвард университетінің Саясат институтында және Кеннеди мектебінде тұрақты зерттеуші болып жұмыс істеді. 2015 жылдың ақпан айында премьер-министр Шариф Лодиді Нью-Йорктегі БҰҰ-дағы Пәкістанның тұрақты өкілі және елшісі қызметіне таныстырды, осылайша ол бұл лауазымға тағайындалған алғашқы әйел атанды. Лоди – Пәкістанның көрнекті дипломаттарының бірі. Ол Вудро Вильсон орталығында халықаралық ғалым ретінде танылды, ал 1994 жылы «Time» журналы оны 21 ғасырды қалыптастыруға көмектесетін әлемдегі жүз адамның бірі деп атады. Лоди сонымен қатар Ұлттық қорғаныс университетінің Сенатының мүшесі болды, IISS кеңесінің мүшесі және Дүниежүзілік экономикалық форумының жаһандық күн тәртібі кеңесінің мүшесі болып табылады. Лоди «Хилал-и Имтиаз» мемлекеттік қызмет орденімен марапатталған. 2004 жылдан бері Лондон экономика мектебінің құрметті стипендиаты және 2005 жылы Лондон метрополитен университетінен құрметті докторлық дәрежесін алды. Ол «Пәкістан: Сыртқы сын-қатерлер» және «Пәкістанның демократиямен кездесуі» атты екі кітаптың авторы. 2010 жылы «Пәкістан: Дағдарыс жағдайынан тыс» атты жинақтың редакторы болды.

Жас шағы мен отбасы

Лоди Пенджаб провинциясының Лахор қаласындағы жоғары орта тапқа жататын отбасында дүниеге келді. Оның әкесі британдық мұнай компаниясының бас директоры болған және Пакистандағы британдық компанияны басқарған бірінші пакистандық еді. 1976 жылы ол экономика ғылымдарының бакалавр дәрежесін, саясаттануға маманданып алды, содан кейін саясаттану ғылымдарының докторы ғылыми дәрежесін 1980 жылы қорғады.

Ғылыми және журналистік

1980 жылы ол қысқа мерзімге Исламабадтағы Quaid i Azam университетінде оқытумен айналысты, бірақ Лондон экономика мектебінің Үкімет кафедрасында сабақ беру үшін Лондонға қайтып келді. Ол 1985 жылға дейін саяси социология курстарын оқытты. Лоди 1986 жылы әскери жағдай алысқан соң Пәкістанға оралды. Оның телефондары тыңдалды және оны барлық уақытта барлау қызметкерлері қадағалап отырды. 1987 жылы ол ағылшын тіліндегі "The Muslim" газетіне редактор болып кіріп, оны басқарды, соның арқасында Азиядағы ұлттық газеттің редакторы болған тұңғыш әйел атанды. 1990 жылы ол "The News International" газетінің негізін қалаушы редакторы болды және 1993 жылға дейін сол қызметте болды, содан кейін Беназир Бхутто оны АҚШ-қа елші етіп тағайындады. Ол 1997 жылы "The News International" газетіне бас редактор болып қайта оралды және 1999 жылға дейін осы лауазымда қалды.

АҚШ-тағы елшісі

Доктор Лоди екі әкімшілік кезеңде АҚШ-тағы Пәкістанның елшісі болды: 1993–1996 жылдары және кейін 1999–2002 жылдары (осылайша Пәкістанның АҚШ-тағы ең ұзақ қызмет еткен елшісі атанды), екінші қызметтік мерзімі аяқталғаннан кейін лауазымынан бас тартты. 2001 жылдан бері ол БҰҰ Бас хатшысының қарусыздандыру мәселелері жөніндегі кеңесшілер кеңесінде (2001–2005) қызмет етіп, Біріккен Корольдіктегі Пәкістанның жоғары комиссары лауазымын атқаратын кезінде де (2003–2008) осы кеңесте қатысты. «Лос-Анджелес Таймс» газетінің мәліметінше, АҚШ Сенатының үш сенаторы Исламабадқа келген кезде Беназир Бхутто Лодиді: «Осы – Малеиха. Ол менің ең қатал сыншым» деп таныстырған. Сол дереккөздің айтуынша, ол Бхуттоның қайтыс болған Әскер штабының бастығы Асиф Навазбен байланысуына көмектесіп, 1993 жылы Бхуттоның билікке оралуына жағдай жасады. 1995 жылы «Нью-Йорк Таймс» газеті Лодидің Пәкістанға көмекті қысқарту туралы редакциялық мақалаға сын айтқан хатын жариялады, онда мақала «мәселеге ең бейтарап және салмақты қарамайтын адамдардың пікірін қайталайды» деп бағалады. АҚШ-тағы Пәкістан елшісі ретінде ол 2001 жылдың 12 қыркүйегінде АҚШ Мемлекеттік департаментінде АҚШ Мемлекеттік хатшысының орынбасары Ричард Армитаж бен Пәкістанның Әскери барлау басқармасының басшысы генерал-лейтенант Махмуд Ахмедтің кездесуіне қатысты. Бұл кездесу терроризмге қарсы күресте Пәкістанның рөлін анықтауда маңызды рөл атқарды. 2002 жылы CNN телеарнасына берген сұхбатында ол: «Біз терроризмді жою мен Кашмир халқының өзін-өзі анықтау құқығы арасында нақты айырма жасауымыз керек. Бұл екі бөлек мәселе» деді. 2002 жылы «Хилал-и-Имтиаз» мемлекеттік сыйлығымен марапатталған, «Пәкістанның демократиямен кездесуі» және «Сыртқы қиындықтар» (Vanguard және Lahore Jang Publications, 1994) атты екі эссе жинағының авторы. Оның соңғы кітабы «Пәкістан: Кризистік мемлекеттен әрі» 2011 жылдың сәуір айында жарық көрді (C Hurst, Columbia University Press және Oxford University Press баспаларынан). 1994 жылы «Time» журналы доктор Лодиді 21-ғасырға бағыт-бағдар беретін 100 әлемдік көшбасшының бірі деп атады және ол тізімдегі жалғыз пакистандық болды. text=Біз мұнда күресіп жатырмыз, бірақ жеткілікті білім жоқ. Кейде бізді «бұзық мемлекет» деп көрсетіп, бұл әділ емес.|sign=Лоди 1994 жылғы 5 сәуірде «Лос-Анджелес Таймс» газетіне берген сұхбатынан|source=

Ұлыбританиядағы жоғары комиссар

2003 жылғы 26 шілдеде Лоди генерал Мушаррафтың тағайындауымен, 1999 жылғы төңкеріс нәтижесінде билікке келген ол кісінің, Лондонның Сент-Джеймс сарайындағы Пәкістан елшісі болып тағайындалды. Ол 5 жыл қызмет еткен соң 2008 жылы Пәкістанға қайтып келді.

Біріккен Ұлттар Ұйымындағы елшісі

Daily Times Pakistan басылымының хабарлауынша, Премьер-министр Наваз Шариф өзінің жақын көмекшісі Сартадж Азизмен кеңінен кеңескеннен кейін Лодиді БҰҰ-ға тағайындау туралы шешім қабылдады. Ол Масуд Ханның орнын 2015 жылдың ақпан айында басады. Лоди өзінің алғашқы сөзін 2015 жылдың 6 ақпанында БҰҰ-да сөйледі, онда ол "нақты және жан-жақты жауап беру үшін терроризмге жауапты факторларды жоюға" шақырды. text=Біздің елге Біріккен Ұлттар Ұйымына әйелді жіберу үшін 67 жыл қажет болды, біраз уақыт қажет, бірақ ақыры біз сол жерге жетіп отырмыз. Лоди сонымен қатар Пәнжабта басталған білім беру ваучерлік бағдарламасы, сондай-ақ Хайбер-Пахтунхвада (ХП) берілген шартты гранттар Пәкістанда білім беруді дамытуға көмектескенін айтты. Сондай-ақ, ол өзінің резиденциясында елшілер мен басқа да беделді тұлғаларды құттықтау үшін қонақ үй ұйымдастырды. Лоди Біріккен Ұлттар Ұйымының Қауіпсіздік Кеңесінің Ауғанстандағы Біріккен Ұлттар Ұйымының көмек миссиясы туралы талқылауында сөйлеген сөзінде "Ауғанстанның жаңа үкіметі келіспеушіліктерді саяси жолмен шешу үшін диалогқа шақырды. "Талибанның ұлттық бірлік үкіметімен келіссөз жүргізуге дайын екендігіне сенімді белгілер бар", - деп атап өтті Лоди. Ол әскери шешімнің мүмкін еместігін көрсетуі керек", - деді. ЮНИСЕФ-тің атқарушы кеңесінің президенті лауазымына кіріскеннен кейін Лоди CNN телеарнасының редакторлық мақаласында: "Біз гуманитарлық көмек көрсетушілерге шабуыл жасалып, жазасыз қаза тапқан әлемді ешқашан қабылдамауымыз керек" деп мәлімдеді. Оның басшылығымен ЮНИСЕФ әрбір балаға өмірде әділ мүмкіндік беру міндетін қайтадан бекітті. 2016 жылдың 9 қаңтарында ЮНИСЕФ президенті лауазымында бір жыл қызмет еткен. Энтони Лейк Лодиге 2015 жылы ЮНИСЕФ-тің мақсаттарына қол жеткізген үлесі үшін алғыс айтты. Ол ЮНИСЕФ-тің бірнеше бағдарламалары мен шаралары бойынша 16 шешім қабылдауды, соның ішінде Төтенше бағдарлама қорының шегін арттыруды қадағалады. 2016 жылдың 10 наурызында Лоди Біріккен Ұлттар Ұйымының Қауіпсіздік Кеңесіне жаңа тұрақты мүшелерді ветомен немесе одан тыс түрде қосуға қарсылық білдірді, сонымен қатар Пәкістан Қауіпсіздік Кеңесінің кеңейтуін тек тұрақты емес санатта ғана қолдайды, бұл Кеңесті демократиялық, есеп беру, тиімді және ашық ету үшін. 2015 жылдың 29 тамызында Лоди Нью-Йорктегі NASDAQ-та сауда-саттыққа бастау туралы белгі беру үшін есік қоңырауын соғып, Пакистан экономикасы либералды экономикалық және инвесторларға қолайлы саясатпен айналысып жатқандықтан өрлеуде екенін айтты. Бұл қор биржасының алғаш рет Пакистан елшісіне өз тәуелсіздік күнін атап өту үшін есік ашқандығы. 2016 жылдың 24 сәуірінде Лоди Леонардо Ди Каприоны БҰҰ-да кездесуден кейін Пәкістанға шақырды. 2016 жылдың 30 мамырында Гарвард Кеннеди мектебінің студенттерімен сөйлескен Лоди Пәкістанның терроризмді түп-тамырымен жоюға бағытталған ауқымды әскери операциясы соңғы кезеңінде екенін, бірақ шекараның екінші жағында, қақтығыстармен қаза тапқан Ауғанстанда бейбітшілік орнамаса, қауіп жай ғана жойылмаятынын мәлімдеді. 2017 жылдың 6 қаңтарында Лоди Антонио Гутеррешке тұтқынға алынған үнді шпионы Кулбушан Ядав туралы құжатты және үнділік субмаринаның теңіз шекарасын бұзуға әрекеттенгенін дәлелдеді. 2017 жылдың 7 ақпанында Лоди G4 елдерінің БҰҰ қауіпсіздік реформасына қатысты ұсынысына қарсы шығып, мерзімді сайлау арқылы "өкілдік пен есеп беру қағидаттарын" бағаламайтын кез келген мекемені құру "ақылға сыймайтын" деп мәлімдеді. АҚШ-тың Иерусалимді Израиль астанасы ретінде мойындауына жауап ретінде Лоди Пәкістанның "Соңғы күндері АҚШ-тан алған қауіп-қатерге қарамастан, палестиналықтарды табанды қолдап отырғанын" айтты. 2019 жылдың 30 қыркүйегінде ол Премьер-министр Имран Ханның бұйрығымен Пәкістанның Біріккен Ұлттар Ұйымындағы тұрақты өкілі болып Мунир Акрамға ауыстырылды.

Даулар

Лоди 2017 жылы Магершала Әлидің "Оскар" сыйлығының үздік қосалқы актер сыйлығын жеңгеніне құттықтаған твитті өшіргеннен кейін діни экстремизммен айыпталды. Лоди бастапқыда Әлиді "Оскар" сыйлығын жеңіп алған алғашқы мұсылман актер болғаны үшін құттықтаған еді. Бірақ, Лоди басқа Twitter қолданушылары Әлидің Пәкістан конституциясында мұсылман емес деп жарияланған ислам ағымының мүшесі екенін "көрсеткеннен" кейін твитті өшірді. Лоди Үндістанның Сыртқы істер министрі Сушма Сварадждың Пәкістанды "терроризм экспортері" деп атаған сөзіне жауап бергенде, "жауап беру құқығы" шеңберінде, беті жаралы әйелдің суретін көрсетіп, "Бұл – Үндістан демократиясының шын бейнесі" деді. Шындығында, бұл сурет Газа секторының шағын жасындағы араб баласына тиген, көрінеу қышқыл шабуылынан кейін бас жарақаты алған баланың суреті еді.