6 метрлік аматорлық радио жиілік диапазоны

Кіріспе

Әуесқой радио жиіліктері диапазоны

6 метрлік диапазон – әуесқой радио пайдалану үшін халықаралық деңгейде бөлінген өте жоғары жиілікті (VHF) радиожиілік спектрінің (50.000 – 54.000 МГц) ең төменгі бөлігі. Бұл термин 6 метрлік орташа сигнал толқын ұзындығын көрсетеді. VHF жолағының төменгі бөлігінде орналасқанымен, кейде жоғары жиілікті (HF) жолақтарына тән таралу механизмдерін көрсетеді. Бұл әдетте күн дақтарының максимумына жақын кезде, күн белсенділігі атмосфераның жоғарғы қабатындағы иондану деңгейін арттырғанда болады. 2005 жылғы күн дақтарының максимумы кезінде әлемде 6 метрлік таралу орын алды, бұл 6 метрлік байланысты HF жиіліктерімен салыстырғанда жақсы, ал кейбір жағдайларда және жерлерде одан да жақсырақ етті. Осы VHF жолағында HF сипаттамаларының жиі кездесуі әуесқой операторларды оны «сиқырлы жолақ» деп атауға итермеледі. Солтүстік жарты шардың белсенділігі мамырдан тамыз айының басына дейін өседі, осы кезде тұрақты спорадикалық E таралуы бір реттік секіру арқылы ұзақ қашықтықтағы байланыстарды қамтамасыз етеді. Көп реттік секіру арқылы спорадикалық E таралуы континентаралық байланысқа дейін мүмкіндік береді. Оңтүстік жарты шардың спорадикалық E таралуы қарашадан ақпан айының басына дейін жиі кездеседі. 6 метрлік диапазон көршілес 8 метрлік диапазонмен көптеген сипаттамаларды бөліседі, бірақ жиілігі жағынан сәл жоғары.

Тарих

1924 жылдың 10 қазанында 5 метрлік жиілік диапазоны (56–64 МГц) үшінші Ұлттық радиоконференциясы арқылы алғаш рет Америка Құрама Штаттарындағы әуесқойларға қолжетімді болды. 1927 жылдың 4 қазанында Халықаралық радиотелеграф конференциясы Вашингтонда (Колумбия округі) бұл диапазонды бүкіл әлем бойынша бөліп берді. 56–60 МГц әуесқойлар мен тәжірибелік мақсаттар үшін бөлінді. 1932 жылғы Мадридте өткен Халықаралық радиотелеграф конференциясында бұл бөліске ешқандай өзгеріс енгізілмеді. 1938 жылғы Каирде өткен Халықаралық радиобайланыс конференциясында Еуропадағы 5 және 6 метрлік жиілік диапазонының бір бөлігінде теледидар хабарларын таратуға басымдық берілді. 1 кВт-тан аз қуатты теледидар станциялары мен станцияларға 56–58,5 МГц, ал әуесқойларға, тәжірибешілерге және аз қуатты станцияларға Еуропа аймағында 58,5–60 МГц бөлінді. Конференция басқа өңірлер үшін 56–60 МГц бөлімін сақтап, Еуропадағы әкімшіліктерге әуесқойлардың 56–58,5 МГц жиілігін пайдалануын жалғастыруға рұқсат берді. 1938 жылдан бастап FCC 5 метрлік әуесқойлар диапазонының айналасында 6 МГц ені бар телеарналарды құра бастады, 2-арна 50–56 МГц жиілігін алып тұрды. 1940 жылы 2-телеарна 60 МГц жиілігіне көшірілді, ал 1-телеарна 50–56 МГц жиілігіне көшірілді, бұл 5 метрлік әуесқойлар диапазоны үшін саңылауды сақтады. АҚШ Екінші дүниежүзілік соғысқа қатысқан кезде әуесқой радиостанцияларының хабар таратуы соғыс мерзіміне тоқтатылды. Соғыстан кейін 5 метрлік диапазон 1946 жылдың 1 наурызына дейін әуесқойлар үшін 56–60 МГц жиілігінде қысқа мерзімге қайта ашылды. Осы уақытта FCC 2-телеарнаны 54–60 МГц жиілігіне төмендетіп, 1-арнаны 44–50 МГц жиілігіне қайта орналастырды, бұл АҚШ-тағы 6 метрлік әуесқойлар диапазонына айналатын бос орынды ашты. FCC 130 C бұйрығы 1946 жылдың 1 наурызында, Шығыс стандартты уақыты бойынша сағат 3-те күшіне енді және әуесқойлар қызметі үшін 6 метрлік диапазонды 50–54 МГц деп белгіледі. Барлық диапазон үшін A1, A2, A3 және A4 типтес эмиссияларға рұқсат берілді, ал жиілік модуляциялы телефония үшін арнайы эмиссиялар 52,5–54 МГц жиілігінде рұқсат етілді. 1947 жылғы Атлантик-Ситиде (Нью-Джерси) өткен Халықаралық радиоконференциясында әуесқойлар қызметіне ITU 2 және 3 аймақтарында 50–54 МГц бөлінді. ITU 1 аймағында хабар тарату 41–68 МГц жиілігінде бөлінді, бірақ Оңтүстік Африканың бір бөлігінде 6 метрлік диапазонды (50–54 МГц) әуесқойлар ғана пайдалануына рұқсат берілді. Ұлыбританиядағы әуесқойлар Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін біраз уақыт бойы 5 метрлік (58,5–60 МГц) диапазонды пайдаланды, бірақ бұл диапазонды Ұлыбританияның аналогты 4-телеарнасына жоғалтты. Олар 1956 жылы 4 метрлік диапазонды алды және ақыр соңында 2-арнадағы аналогты теледидар хабарларын тоқтату туралы шешім қабылданған кезде 50–52 МГц жиілігінде 6 метрлік диапазонды алды.

On October 10, 1924, the 5 meter band (56–64 MHz) was first made available to amateurs in the United States by the Third National Radio Conference. On October 4, 1927, the band was allocated on a worldwide basis by the International Radiotelegraph Conference in Washington, D. C. 56–60 MHz was allocated for amateur and experimental use. There was no change to this allocation at the 1932 International Radiotelegraph Conference in Madrid. At the 1938 International Radiocommunication Conference in Cairo, television broadcasting was given priority in a portion of the 5 and 6 meter band in Europe. Television and low power stations, meaning those with less than 1 kW power, were allocated 56–58.5 MHz and amateurs, experimenters and low power stations were allocated 58.5–60 MHz in the European region. The conference maintained the 56–60 MHz allocation for other regions and allowed administrations in Europe latitude to allow amateurs to continue using 56–58.5 MHz. Starting in 1938, the FCC created 6 MHz wide television channel allocations working around the 5 meter amateur band with channel 2 occupying 50–56 MHz. In 1940, television channel 2 was reallocated to 60 MHz and TV channel 1 was moved to 50–56 MHz maintaining a gap for the 5 meter amateur band. When the US entered World War II, transmissions by amateur radio stations were suspended for the duration of the war. After the war, the 5 meter band was briefly reopened to amateurs from 56–60 MHz until March 1, 1946. At that time the FCC moved television channel 2 down to 54–60 MHz and reallocated channel 1 down to 44–50 MHz opening a gap that would become the Amateur radio 6 meter band in the United States. FCC Order 130 C went into effect at 3 am Eastern Standard Time on March 1, 1946, and created the 6 meter band allocation for the amateur service as 50–54 MHz. Emission types A1, A2, A3 and A4 were allowed for the entire band and special emission for Frequency modulation telephony was allowed from 52.5 to 54 MHz. At the 1947 International Radio Conference in Atlantic City, New Jersey, the amateur service was allocated 50–54 MHz in ITU Region 2 and 3. Broadcasting was allocated from 41 to 68 MHz in ITU Region 1, but allowed exclusive amateur use of the 6 meter band (50–54 MHz) in a portion of southern Africa. Amateurs in the United Kingdom remained in the 5 meter band (58.5–60 MHz) for a period of time following World War II, but lost the band to UK analogue television channel 4. They gained a 4 meter band in 1956 and eventually gained the 6 meter band from 50–52 MHz, when it was decided to terminate analogue television broadcasts on channel 2.

Әуесқойлық радио

Халықаралық телекоммуникациялар одағының радиорегламенті ITU 2-ші және 3-ші аймақтарында 50.000–54.000 МГц жиілік диапазонындағы әуесқойлық радио байланыстарын жүргізуге рұқсат береді. ITU деңгейінде 1-ші аймақ телехабар таратуға бөлінген. Дегенмен, іс жүзінде көптеген ITU 1-ші аймағындағы елдер 6 метрлік жолақтың кем дегенде бір бөлігін әуесқойлар пайдалануына мүмкіндік береді. Жылдар бойына, түрлі себептермен VHF телеарналары кейбір жиіліктерді босатты. 2015 жылдың қараша айында өткен ITU-ның Дүниежүзілік радиоконференциясы (WRC 15) 2019 жылғы келесі конференциясында күн тәртібінің 1.1-тармағы бойынша 1-ші аймақтағы әуесқойлық радиоға 50–54 МГц жиілігін бөлу мүмкіндігін зерттейтін болды.

Жиіліктерді бөлу

6 метрлік жиіліктерді радио әуесқойларға бөлу әлемдік деңгейде біркелкі емес. АҚШ және Канадада бұл жолақ 50–54 МГц аралығында. Кейбір елдерде бұл жолақ әскери байланысқа ғана шектелген. Сонымен қатар, бірнеше елде жиілік диапазоны әлі де теледидар хабарларын тарату үшін қолданылады, бірақ көптеген елдер осы телеарналарды жоғары жиіліктерге (қайта) тағайындады (теледидар арнасы 1-ге қараңыз). Көп жылдар бойы Халықаралық телекоммуникация одағы (ITU) Еуропадағы радио әуесқойларға 6 метрлік жиілікті бөле қоймады. Дегенмен, VHF теледидар хабарларын таратудың азаюы және төменгі VHF спектріндегі коммерциялық қысым көптеген еуропалық елдерге 6 метрлік радио әуесқойларға бөлуді мүмкін етті. Соңында, 2015 жылы IARU-дың CEPT-ке ұсынған ұсынысынан кейін ITU Күн тәртібінің AI 1.1 тармағын қабылдады, бұл төрт жылдан соң WRC 19-да ITU 1-аймағында 50–52 МГц жиілігіне ресми бөлуге әкелді, ал кейбір Еуропа емес елдер 50–54 МГц-ге дейін бөлді. Мысалы, Ұлыбританияда 6 метрлік жолақтағы бөлу 50–52 МГц аралығында, оның ішінде 50–51 МГц радио әуесқойларға басымдық берілген, ал қалғаны төмен қуат шегімен екіншілік ретінде бөлінген. Толық жолақ жоспарын Ұлыбритания радио қоғамының (RSGB) веб-сайтынан алуға болады. Бұл жоспар 50.0–50.5 МГц тар жолақты DX режимдері мен таралу маяктары үшін, ал 50.5–52 МГц кең жолақты FM, ретрансляторлар және цифрлық режимдер үшін, соның ішінде тәжірибелік цифрлық ATV үшін арналған. Көптеген ұйымдар осы жиілік диапазонында тұрақты жарыстар өткізеді, оның қолданылуын ынталандыру және операторларды оның ерекшеліктерімен таныстыру үшін. Мысалы, RSGB VHF жарыс комитеті жыл сайын 6 метрде көптеген жарыстар ұйымдастырады. Оның ерекшелігіне байланысты 6 метрлік жолақтың операторлар тобы бар. Бұл адамдар әртүрлі бағыттардағы жолақтың жағдайын қадағалап, 6 метрлік жолақтың жұмысын қолдайды. 6 метрді пайдаланатын елдердің толық тізімін алу үшін Халықаралық радио әуесқойлар одағының жолақ жоспарына жүгініңіз.

Теледидар кедергісі

6 метрлік жолақ Солтүстік Америкада бұрынғы VHF теледидарының 2-арнасына (54–60 МГц) бөлінген жиіліктерден сәл төмен болғандықтан, 2009 жылдың маусымында АҚШ-та аналогты теледидар хабар тарату тоқтағанға дейін, осы жолақта жұмыс істейтін радио әуесқойлары көршілердің теледидарларына кедергі (TVI) тудыру мәселесімен жиі кездесетін.

Жабдық

Мыңжылдықтар тоғысында 6 метрлік диапазонды қолдайтын қабылдағыштардың саны күрт артты. Көптеген коммерциялық ЖЖ қабылдағыштарында 6 метрлік жолақ қысқа толқындармен бірге, ал кейбір қолға ұсталатын ЖЖ/ӨЖЖ қабылдағыштарында да бар. Жеке 6 метрлік жолақты қолдайтын қабылдағыштар да кездеседі, бірақ соңғы жылдары олардың коммерциялық өндірісі сирек болды. Бірақ радиостанциялардың қолжетімділігі артып, қолдау көрсетілсе де, 6 метрлік жолақ әуесқой радионың 2 метрлік жолағындай танымал емес. Бұл, көбінесе, 6 метрлік антенналардың үлкен өлшемдеріне, АҚШ-тан басқа елдердегі қуат шектеулеріне және 6 метрлік жолақтың жергілікті электр кедергілеріне осалдығына байланысты. 6 метрлік диапазонға арналған қабылдағыштар кеңінен қолжетімді болғаннан кейін, ол тез танымал бола бастады. Көптеген елдерде, АҚШ сияқты, бастапқы деңгейдегі лицензия иелеріне рұқсат беріледі. Халықаралық ЖЖ жиіліктеріне қол жеткізе алмайтындар көбінесе 6 метрлік жолақта шын мәнінде ұзақ қашықтыққа байланыс жасаумен алғашқы тәжірибелерін алады. Осы операторлардың көпшілігі осы жолақтың қиындықтарын жақсы көреді және лицензияларын жаңартып, ЖЖ жиіліктеріне қол жеткізгеннен кейін де оған көп уақыт бөледі. Антенналар үшін, тропосфералық таралу, спорадикалық E және көп қадамды спорадикалық E пайдаланатын 6 метрлік әлсіз сигналдармен SSB байланысы үшін көлденең поляризация қолданылады, сондай-ақ поляризацияның маңызы аз болатын басқа таралу режимдері үшін де қолданылады. Жергілікті FM байланысы, ретрансляторлар және радио басқару үшін тік поляризация әдетте қолданылады.

Радиобағдарламамен басқаруды хобби ретінде пайдалану

+ Солтүстік Америка 6 м әуесқойлық диапазоны RC арналары Ch. Жиілік 00 50.80 МГц 01 50.82 МГц 02 50.84 МГц 03 50.86 МГц 04 50.88 МГц 05 50.90 МГц 06 50.92 МГц 07 50.94 МГц 08 50.96 МГц 09 50.98 МГц (Канадада қолданылмайды) Солтүстік Америкада, әсіресе АҚШ және Канадада, 6 метрлік жолақты лицензияланған әуесқойлар радиомен басқарылатын (RC) ұшақтар мен радио басқаруға арналған хоббилік миниатюралардың басқа түрлерін қауіпсіз пайдалану үшін қолдана алады. Әуесқой радио қауымдастығының келісімі бойынша, 6 метрлік жолақтың 200 кГц бөлігі модельдерді қашықтан басқару үшін, лицензияланған әуесқойлар әуесқойлық жиіліктерді пайдалана отырып, резервтелген. Бұл мақсатқа арналған қосалқы жолақ 50.79–50.99 МГц аралығында, он "белгіленген" жиілікпен, "00" мен "09" аралығында нөмірленген және 50.800–50.980 МГц аралығында 20 кГц қадаммен орналасқан. Жолақтың жоғарғы шегі, 53.0 МГц-тен басталып 100 кГц қадаммен 53.8 МГц-ге дейін, бұрын RC модельдер үшін де резервтелген еді, бірақ АҚШ-та 53 МГц-тен жоғары жиілікте жұмыс істейтін әуесқой ретранслятор станцияларының көбеюімен және Канадада 53 МГц RC құрылғыларының өте аз болуымен, 1980 жылдардың басында Солтүстік Америкада радио басқарушы операторлардың радио басқарылатын модельдермен ұшу қызметін 6 метрлік спектрдің төменгі жағына көшіру жұмысы басталды және 1991 жылға қарай аяқталды. Жердегі RC модельдерін (автомобильдер, қайықтар және т.б.) 50.1 МГц-тен жоғары жиіліктегі жолақтағы кез келген жиілікте пайдалану әлі де заңды, АҚШ-тағы кез келген лицензияланған оператор оны орындай алады; алайда, RC операциялары үшін жиілікті таңдауда шексіздікке жол беру әуесқой радио қауымдастығының 6 метрлік жолаққа қатысты өздігінен қабылданған жоспарымен келіспейді. АҚШ-та Федералды байланыс комиссиясының (FCC) 97.215 ережесі АҚШ-тағы әуесқойлық қызметте модельдік кемелерді қашықтан басқаруды реттейді. Ол кез келген типтегі RC модельдік операция үшін максималды сәулеленген RF қуатын 1 ваттқа дейін бекітеді. Канадада Industry Canada-ның RBR 4, Әуесқой радио қызметіндегі радиостанцияларды пайдалану стандарттары, кез келген әуесқой радио жиілігінде пайдалануға арналған модельдер үшін кемелерді радиомен басқаруды 30 МГц жоғары әуесқойлық қызмет жиіліктерімен шектейді.

+ North American6 m amateur bandRC channels Ch. Frequency 00 50.80 MHz 01 50.82 MHz 02 50.84 MHz 03 50.86 MHz 04 50.88 MHz 05 50.90 MHz 06 50.92 MHz 07 50.94 MHz 08 50.96 MHz 09 50.98 MHz(not usedin Canada)
In North America, especially in the United States and Canada, the 6 meter band may be used by licensed amateurs for the safe operation of radio controlled (RC) aircraft and other types of radio control hobby miniatures. By general agreement among the amateur radio community, 200 kHz of the 6 meter band is reserved for the telecommand of models, by licensed amateurs using amateur frequencies. The sub band reserved for this use is 50.79–50.99 MHz with ten "specified" frequencies, numbered "00" through "09", spaced at 20 kHz apart from 50.800–50.980 MHz. The upper end of the band, starting at 53.0 MHz, and going upwards in 100 kHz steps to 53.8 MHz, used to be similarly reserved for RC modelers, but with the rise of amateur repeater stations operating above 53 MHz in the United States, and very few 53 MHz RC units in Canada, the move to the lower end of the 6 meter spectrum for radio controlled model flying activities by amateur radio operators was undertaken in North America, starting in the early 1980s, and more or less completed by 1991. It is still completely legal for ground level RC model operation (cars, boats, etc.) to be accomplished on any frequency within the band, above 50.1 MHz, by any licensed amateur operator in the United States; however, an indiscriminate choice of frequencies for RC operations is discouraged by the amateur radio community via its self imposed band plan for 6 meters. In the United States, the Federal Communications Commission's (FCC) Part 97.215 rules regulate telecommand of model craft in the amateur service within the United States. It allows a maximum radiated RF power output of one watt for RC model operations of any type. In Canada, Industry Canada's RBR 4, Standards for the Operation of Radio Stations in the Amateur Radio Service, limits radio control of craft, for those models intended for use on any amateur radio allocated frequency, to amateur service frequencies above 30 MHz.