Кіріспе

Орегон штатының округі, АҚШ.

Кус округі (/k//uː//s/ KOOSS) – АҚШ-тың Орегон штатындағы 36 округтің бірі. 2020 жылғы халық санауы бойынша халық саны 64 929 адамды құрайды. Округтың орталығы – Коквиль қаласы. Округ Умпква және Джексон округтерінің батыс бөліктерінен құрылған. Ол бұл аймақта тұратын жергілікті американдықтар тайпасының құрметіне аталған. Кус округі Кус шығанағы, ОР микрополитендік статистикалық аймағын қамтиды.

Тарих

Кус шығанағы – Милук және Ханис тайпаларының отаны. Бүгінде екеуі де көбінесе "Кус" тайпасы деп аталады. Льюис пен Кларк Кус шығанағының халқы үшін "Кук куоос" деген атауды жазған. "Кус" атауының шығу тегіне Льюис пен Кларк жазғандарының және Ханис және Милук тілдеріндегі аймақ атауы – кукувис әсер еткен болуы мүмкін. Ертедегі карталар мен құжаттарда бұл Kowes, Cowes, Coose, Koos сияқты түрліше жазылған.

2000 жылғы халық санағы

2000 жылғы санақ бойынша округте 62 779 адам, 26 213 үй шаруашылығы және 17 457 отбасы тұрды. Халық тығыздығы анықталған жоқ. 29 247 тұрғын үй бірлігінің орташа тығыздығы да көрсетілмеген. Округтің нәсілдік құрамы: 91,97% ақ нәсілді, 0,31% қара немесе афроамерикандық, 2,41% американдық индейлер, 0,90% азиялық, 0,17% Тынық мұхиты аралдарынан шыққандар, 1,06% басқа нәсілдер және 3,17% екі немесе одан көп нәсілді. Халықтың 3,40% испаниялық немесе латын американдықтар. 18,5% неміс, 12,4% ағылшын, 11,3% ирланд және 10,7% АҚШ немесе американдық текті. 96,0% ағылшын тілінде, ал 2,5% испан тілінде сөйлейді. 26 213 үй шаруашылығының 26,00%-ында 18 жасқа дейінгі балалар бар, 52,90%-ы бірге тұратын некедегі жұбайлар, 9,90%-ы күйеуі жоқ әйелдер басқарады, ал 33,40%-ы отбасы емес. Барлық үй шаруашылықтарының 27,20%-ы жеке адамдардан тұрады, ал 12,30%-ы 65 жасқа толған немесе одан асып кеткен жалғыз тұратын адамдардан тұрады. Үй шаруашылығының орташа мөлшері 2,34 адам, ал отбасының орташа мөлшері 2,80 адам. Округтегі халықтың жас бойынша таралуы: 18 жасқа дейінгілер – 21,90%, 18-24 жас аралығы – 7,10%, 25-44 жас аралығы – 24,00%, 45-64 жас аралығы – 27,80%, ал 65 жасқа толған немесе одан асып кеткендер – 19,10%. Медианалық жас 43 жас. Әр 100 әйелге 96,10 еркек келеді. 18 жасқа толған және одан асып кеткен әр 100 әйелге 93,90 еркек келеді. Округтағы үй шаруашылығының медианалық табысы 31 542 доллар, ал отбасының медианалық табысы 38 040 доллар. Ер адамдардың медианалық табысы 32 509 доллар, ал әйелдердің медианалық табысы 22 519 доллар. Округтағы жан басына шаққандағы табыс 17 547 доллар. Отбасылардың 11,10%-ы және халықтың 15,00%-ы кедейлік шегінен төмен өмір сүреді, оның ішінде 18 жасқа дейінгілердің 19,90%-ы және 65 жасқа толған немесе одан асып кеткендердің 9,40%-ы.

Экономика

Алтын кен орындары XIX ғасырда округке адамдарды тартты. 1890 және 1910 жылдар аралығында округте көп мөлшерде көмір өндіріліп, Калифорнияға жөнелтілді; сол штат мұнайға ие болғаннан кейін өндіріс төмендеді және 1950 жылдан бері округтегі көмір шахталары жұмыс істемейді. Бұл көмір кен орындары 1938 жылдан бері табиғи газға зерттеледі, бірақ 2003 жылы Техас штатында орналасқан CDX Gas компаниясы сол жылдың соңында екі сынақ ұңғымасын бұрғылайтынын хабарлады. Росбург пен Кус шығанағы қалалары арасындағы 60 мильдік (97 км) табиғи газ құбырын салу жобасы 1999 жылы басталды, осыған орай сайлаушылар жергілікті облигациялық бағдарламаны мақұлдады, оның көмегімен 27 миллион долларға дейін қаражат жинау жоспарланды, ал Орегон штаты 24 миллион доллар көмек көрсетті. Құбыр құрылысы 2003 жылдың маусым айында басталып, 2004 жылы аяқталды. Қазіргі уақытта орман өнімдері, туризм, балық шаруашылығы және ауыл шаруашылығы Кус округі экономикасының негізін құрайды. Қызмет көрсету саласы бұрынғы ағаш өңдеуге негізделген экономиканы ығыстырып шығаруда. Бандон қаласының солтүстігінде және Кус шығанағының оңтүстігінде орналасқан Бандон Дюнес гольф курорты әлемнің түкпір-түкпірінен туристер мен гольфшілерді қызықтырады. Кеме жүргізу, сүт шаруашылығы, мирт ағашынан өнімдер жасау, кеме құрылысы және жөндеу, сондай-ақ жусан жемісі сияқты арнайы ауыл шаруашылығы өнімдері де маңызды рөл атқарады. Темір кені мен қорғасынның мол кен орындары пайдалануды күтіп тұр. Жордан шығанағы Энергия жобасы 2010 жылдан бері фермерлер мен жер иелері, тайпалық халық және кейбір коммерциялық ұйымдар тарапынан қарсылыққа ұшырады, олар өздерінің жерлерін рұқсатсыз пайдалануға немесе тартып алуға қарсы болды, бұл мәселеде жерді мәжбүрлеп сатып алу құқығы қолданылды. Жоба 2021 жылдың соңында тоқтатылды. Орегон Ресурстар Корпорациясы (ОРК) жүзеге асырып жатқан ағымдағы жобада жергілікті құмнан хромит, циркон және гранатты алу үшін қазіргі заманғы ашық карьерлік әдістер қолданылады. Өңдеуден кейін қалдықтар қайтадан орналастырылып, кен өндірісінен бұрынғы жағдайға келтіріледі, ал зардап шеккен аумақ қайтадан орманмен жабылады. Компанияның веб-сайтында жұмыс орындарының саны көрсетілмеген, бірақ жиі қойылатын сұрақтар бөлімінде жылдық жалақы 3,5 миллион доллар көлемінде көрсетілген. Орегон әйелдер лигасы Австралияның Индустриалдық минералдық корпорациясына толыққанды тиесілі ОРК компаниясынан ұқсас деректер келтірді; жобаның жүзеге асуы жылына 46 000 доллар жалақымен 70-80 жұмыс орнын құруға мүмкіндік береді деп күтілді. Денсаулық және қоршаған ортаға қатысты алаңдаулар туындағандықтан жобаны тоқтатуға жасалған әрекеттер сәтсіз аяқталды.