Орегон штатындағы Тигард қаласының тарихы мен географиясы

Кіріспе

Тигард (/audio=en us Tigard. oga/'/t//aɪ//ɡ//ər//d/ TYgərd) – Орегон штатының Вашингтон округіндегі АҚШ қаласы. 2020 жылғы халық санауы бойынша халқы 54 539 адамды құрайды, бұл оны Орегон штатындағы ең көп халқы бар 12-ші қалаға айналдырды. 1961 жылы құрылған Тигард қаласы Бивертоннан оңтүстікке және Туалатиннен солтүстікке қарай орналасқан, Портленд қалалық агломерациясының бір бөлігі болып табылады. Қаланың маңызды тас жолдары – 5-тар республикалық және Орегон-217 тас жолдары, сондай-ақ Орегон-99W және Орегон-210 тас жолдары да маңызды болып табылады. TriMet қоғамдық көлік қызметін бірнеше автобус бағыттары және WES қалалық теміржол желісі арқылы ұсынады.

Тарих

Еуропалық қоныс салушылардың отарлауынан бұрын, Атфалати тайпасы Туалатин аңғарында бірнеше аңшы-жинаушылар ауылдарында қоныстанған, соның ішінде Чачимахиюк ("Ароматты шөптер мекені") – қазіргі Тигард қаласына жақын жерде. Негізгі тағамдары бұғы, камас тамыры, балық, жидектер, шұбар және түрлі жаңғақтар болған. Камас өсімдігінің өсуін көтеру және бұғылар мен шұбарларға қолайлы ортаны сақтау үшін, тайпа аңғардың төңірегін үнемі өртеп, орманның өсуін тежеп отырған, бұл Калапуя тайпасының кең таралған әдеті еді. Атфалати тайпасы Туалатин Ямхилл (Солтүстік Калапуя) тілінде сөйлеген, ол Калапуя тілдерінің үш еді. Ақ нәсілді саяхатшылармен, саудагерлермен және миссионерлермен қарым-қатынас жасағанға дейін, Калапуя халқының саны 15 000-ға жететін болған деп есептеледі. Еуропалық-американдықтар 19 ғасырдың басында Атфалати тайпасының жеріне келе бастады, ал қоныс салушылар 1840 жылдары келіп орнықты. 1830 жылдарға қарай, аурулар Атфалати тайпасын қырып салған. 1886 жылы Евангелистік ұйым Тигард дүкенінің оңтүстігінде, Буль тауының етегінде Емануил евангелистік шіркеуін салды. 1890 жылдары Джон Гарде Тигард дүкенінің қарсы бетінде темірші шеберханасын ашты, ал 1896 жылы жаңа Э. Бутт мектебі ашылды. 1907 мен 1910 жылдар аралығында өсімнің қарқыны күрт үдеді, себебі Мейн-стрит бірнеше жаңа сауда ғимараттарының салынуымен гүлденді, соның ішінде Germania Hall (ресторан, азық-түлік дүкені, би залы және жалға берілетін бөлмелері бар екі қабатты ғимарат), дүкен/пошта бөлімі және ат қорасы. Телефон байланысы 1908 жылы шектеулі түрде қолданысқа енді. 1910 жылы Орегон электр теміржолының келуі Мейн-стриттің дамуына түрткіс берді және Тигардвиллді қарапайым шаруа қожалықтарынан 1961 жылы қала статусын алуға әкелетін өсу кезеңіне итермеледі. 1907 жылы қала теміржол тарапынан жақын орналасқан Уилсонвиллден айқындау үшін Тигард деп қайта аталды. 2004 жылғы жалпы сайлауда Тигард қаласы сайлаушылардың қолдауымен Буль тауындағы (Тигардтың батысындағы төбе) аннексияланбаған қалашықтарды қосуға рұқсат алды. Алайда, аталған аймақтың тұрғындары аннексияға қарсылық танытып, қаланың әрекеттеріне қарсы сотта күресіп жатыр.

Before colonization by European settlers, the Atfalati inhabited the Tualatin Valley in several hunter gatherer villages including Chachimahiyuk ("Place of aromatic herbs"), near present day Tigard. Primary food stuffs included deer, camas root, fish, berries, elk, and various nuts. To encourage the growth of the camas plant and maintain a habitat beneficial to deer and elk, the group regularly burned the valley floor to discourage the growth of forests, a common practice among the Kalapuya. The Atfalati spoke the Tualatin Yamhill (Northern Kalapuya) language, which was one of the three Kalapuyan languages. Prior to contact with white explorers, traders, and missionaries, the Kalapuya population is believed to have numbered as many as 15,000 people. Euro Americans began arriving in the Atfalati's homeland in the early 19th century, and settlers in the 1840s. By the 1830s, diseases had decimated the Atfalati. The Evangelical organization built the Emanuel Evangelical Church at the foot of Bull Mountain, south of the Tigard store in 1886. A blacksmith shop was opened in the 1890s by John Gaarde across from the Tigard Store, and in 1896 a new E. Butte school was opened to handle the growth the community was experiencing from an incoming wave of German settlers. The period between 1907 and 1910 marked a rapid acceleration in growth as Main Street blossomed with the construction of several new commercial buildings, Germania Hall (a two story building featuring a restaurant, grocery store, dance hall, and rooms to rent), a shop/post office, and a livery stable. Limited telephone service began in 1908. In 1910, the arrival of the Oregon Electric Railway triggered the development of Main Street and pushed Tigardville from being merely a small farming community into a period of growth which would lead to its incorporation as a city in 1961. The town was renamed Tigard in 1907 by the railroad to greater distinguish it from the nearby Wilsonville,

In the 2004 general elections, the city of Tigard won approval from its voters to annex the unincorporated suburbs on Bull Mountain, a hill to the west of Tigard. However, residents in that area have rejected annexation and are currently fighting in court various moves by the city.

География

АҚШ Халық санағы бюросы мәліметтері бойынша, қаланың жалпы ауданы 11,69 шаршы миль (30 км²) құрайды, оның барлығы құрлық.

Көршіліктер

Тигард ресми түрде бастауыш мектептер мен маңызды көлік бағыттарына сәйкес 13 географиялық аймаққа бөлінген. Әрбір ауданға 1–13 аралығындағы нөмір тағайындалған, бірақ кейбір аудандар қазіргі сандық белгілеулерінен бұрын олармен байланысты болған ресми емес аттарын сақтап қалған. Мысалы: 1-аймақтың ерекше атауы жоқ. 2-аймақ көбінесе Summerlake Park атымен Summerlake деп аталады. 3-аймаққа тарихи Гринбург ауданы кіреді. 4-аймақ Солтүстік Тигард немесе, көбінесе, Мецгер деп аталады (дегенмен Мецгердің көп бөлігі корпорацияланбаған Вашингтон округіне жатады). 5-аймаққа жиі «Тигард үшбұрышы» деген ат беріледі, Орегон тас жолдары 99W және 217 үшбұрыштың екі жағын, ал 5-тас жол үшінші жағын құрайды. 6-аймаққа Тигардтың орталық бөлігі мен қалалық әкімдігі кіреді. Бұл аудан қала орталығын жақсарту және қайта жоспарлау бойынша ұзақ мерзімді жоспардың негізгі бағыты болады. 7-аймақ кейде Бонита жолы мен Бонита паркінің атымен Бонита деп аталады. 8-аймақ Саутвью деп аталады және ол 99-шы Орегон тас жолының қарсы бетінде, Буль тауының жанында орналасқан. 9-аймақ – қаланың ең ірі паркінің атымен аталған Кук паркі ауданы. Сондай-ақ, бұл ауданда Тигард жоғары мектебі де орналасқан. 10-аймақ – Орталық Тигард. Бұл 99W тас жолы бойындағы ескі қала орталығының орнындағы сауда орталығының орналасқан жері. 11-аймақтың ерекше атауы жоқ. 12-аймақ – Шығыс Буль тауының құрамына кіретін бөлігі. 13-аймақ Буль тауының солтүстік-батыс беткейінде орналасқан және Батыс Тигард деп аталады.

Демография

Макдональд көшесінің солтүстігінде Тигард, Метцгер және Буль-Маунтиннің бір бөлігі кіріс поштасы үшін 97223 пошта индексін пайдаланады, ал қаланың оңтүстік жартысы, сондай-ақ жақын орналасқан Кинг-Сити қаласы мен Дурхам ауданы 97224 индексін пайдаланады. Екі индекс бойынша келетін барлық пошта Портлендте өңделеді. Түпкүлдік көшедегі Тигард пошта бөлімінің индексі 97281, ол тек пошта жәшіктері үшін ғана қолданылады. Жергілікті телефон нөмірлері 503 немесе 971 аймақтық кодтарымен басталуы мүмкін.

2010 жылғы санақ

2010 жылғы халық санауы бойынша қалада 48 035 адам, 19 157 үй шаруашылығы және 12 470 отбасы тұрды. Халық тығыздығы құрады. 20 068 тұрғын үй бар, олардың орташа тығыздығы құрады. Қала тұрғындарының нәсілдік құрамы: 79,6% ақ нәсілді, 1,8% афроамерикалық, 0,7% американдық үндістер, 7,2% азиялық, 0,9% Тынық мұхиты аралдарынан, 5,9% басқа нәсілдерден және 4,0% екі немесе одан көп нәсілді. Кез келген нәсілдегі испан немесе латын американдықтары халықтың 12,7% құрады. 19 157 үй шаруашылығының 33,3% 18 жасқа дейінгі балаларымен бірге тұрды, 50,4% бірге тұратын некедегі жұбайлар, 10,0% күйеуі жоқ әйелдер, 4,6% күйеуі жоқ ерлер және 34,9% отбасы емес. Барлық үй шаруашылықтарының 26,9% жеке адамдардан тұрды, ал 8,7% 65 жасқа толған немесе одан асқан жалғыз адамдар тұрады. Үй шаруашылығының орташа мөлшері 2,49 адамды, ал отбасының орташа мөлшері 3,04 адамды құрады. Қаладағы орташа жас 37,4 жас. Тұрғындардың 24,1% 18 жасқа дейін, 8,1% 18 мен 24 жас аралығында, 29,2% 25 пен 44 жас аралығында, 27,4% 45 пен 64 жас аралығында және 11,3% 65 жасқа толған немесе одан асқандарды құрады. Қала тұрғындарының жыныстық құрамы: 49,0% ерлер және 51,0% әйелдер.

2000 жылғы халық санағы

2000 жылғы халық санауы бойынша қалада 41 223 адам, 16 507 шаруашылық және 10 746 отбасы тұрды. Халық тығыздығы құрады. 17 369 тұрғын үй болды, орташа тығыздығы құрады. Қала тұрғындарының нәсілдік құрамы: 85,38% ақ нәсілді, 5,57% азиялық, 1,14% афроамерикандық, 0,61% американдық үндістер, 0,53% Тынық мұхиты аралдарынан, 3,76% басқа нәсілдерден және 3,00% екі немесе одан көп нәсілдерден. Кез келген нәсілдегі испан немесе латын американдықтары халықтың 8,94% құрады. 16 507 шаруашылықтың 33,5% 18 жасқа дейінгі балаларымен бірге тұрды, 52,0% некеде тұратын жұбайлар, 9,2% күйеуі жоқ әйелдер басқаратын шаруашылықтар және 34,9% отбасы емес. Барлық шаруашылықтың 26,7% жеке адамдардан тұрды, ал 7,8% 65 жасқа толған немесе одан асып кеткен жалғыз тұратын адамдардан құралды. Шаруашылықтың орташа мөлшері 2,48 адамды, ал отбасының орташа мөлшері 3,03 адамды құрады. Қалада халықтың жас ерекшеліктері: 18 жасқа дейінгілер 25,5% құрады, 18-24 жас аралығындағылар 9,0%, 25-44 жас аралығындағылар 34,1%, 45-64 жас аралығындағылар 21,4% және 65 жасқа толған немесе одан асып кеткендер 10,0%. Орташа жас 34 жасқа тең. Әр 100 әйелге 96,0 еркек шамасында. 18 жастан асқан әйелдердің әр 100-іне 92,8 еркек шамасында. Шаруашылықтың орташа жылдық табысы 51 581 доллар, ал отбасының орташа жылдық табысы 61 656 доллар болды. Ер адамдардың орташа табысы 44 597 доллар, ал әйелдердің орташа табысы 31 351 долларды құрады. Қаланың жан басына шаққандағы орташа табысы 25 110 доллар болды. Халықтың 5,0% және отбасылардың 6,6% кедейлік шегінен төмен тұрды, оның ішінде 18 жасқа дейінгілердің 7,8% және 65 жасқа толған немесе одан асып кеткендердің 3,6% кірді.

Экономика

Тигардта Consumer Cellular, Gerber Legendary Blades, LaCie, NuScale Power және Stash Tea Company сияқты компаниялар орналасқан. Қалада сонымен қатар Орегон штатындағы ең ірі сауда орталықтарының бірі – Вашингтон сквері мен Бриджпорт ауылының солтүстік бөлігі де бар. Медициналық командалар халықаралық ұйымы да Тигардта орналасқан.

Ең ірі жұмыс берушілер

Жұмыс беруші | Қызметкерлер (2014)
---|---
Capital One Services | 8612
Тигард-Туалатин мектеп округі | 7793
Nordstrom | 4224
Macy's Department Stores | 4045
Орегон мемлекеттік қызметкерлерінің зейнетақы қоры | 3966
Costco Wholesale | 2737
Тигард қаласы | 2578
Winco | 1769
Albertson's | 174

Өнер және мәдениет

Джон Тигард үйі, 1880 жылы Уилсон М. Тигардтың ұлы SW Pacific Hwy және SW Gaarde көшелерінің бұрышында салған. 1970 жылдары Тигард аймағының тарихи және сақтау қауымдастығы бұл үйді бұзудан құтқарып қалды. 1979 жылы ол Тарихи орындардың ұлттық тізіліміне енгізілді және қазір SW Кентербери Лейн мен SW 103-ші көшесінің бұрышында тұр. Әр жазда Портленд Роза фестивалі кезінде Тигард орта мектебіне жақын орналасқан Кук паркінде Тигард шары фестивалі өтеді. Қаланың және округтың ең биік ғимараты – Линкольн орталығындағы 12 қабатты ғимарат. Broadway Rose Theatre Company – Тигард қаласындағы кәсіби музыкалық театр компаниясы. Компания өз үй театрында, The New Stage (Тигард қаласының оңтүстік-батысында орналасқан) және жаз айларында Тигард орта мектебінде қойылымдар қояды. Оны 1991 жылы Дэн Мерфи, Шарон Маруни және Тигард тумасы Джозеф Моркис құрған. Кішкентай жазғы театр ретінде басталып, бұл компания үлкен коммерциялық емес ұйымға айналды және көптеген аймақтық театр сыйлықтарын жеңіп алды, оның ішінде бірнеше Drammys, Portland Area Musical Theatre Awards және BroadwayWorld Portland Awards сыйлықтары бар. Joy Cinema and Pub – репертуарлық көрсетілімдер мен культ фильмдеріне маманданған жергілікті тәуелсіз кинотеатр.

Үкімет

Tualatin Valley Fire and Rescue арқылы өрттен қорғау және шұғыл медициналық көмек қызметтері көрсетіледі.

Білім

Тигард қаласы көбінесе Тигард-Туалатин мектеп округінің құзыретіне бағынады; алайда, қаланың солтүстік-батыс бөлігінің бір бөлігі Бивертон мектеп округінің құзыретіне бағынады. Тигард-Туалатин мектеп округінде он бастауыш мектеп, үш орта мектеп және екі жоғары мектеп бар. Тигардта Тигард жоғары мектебі, Фаулер орта мектебі, Твалити орта мектебі, Альберта Райдер бастауыш мектебі, CF Тигард бастауыш мектебі, Дурхам бастауыш мектебі, Мэри Вудворд бастауыш мектебі, Дир Крик бастауыш мектебі, Метцгер бастауыш мектебі және Темплтон бастауыш мектебі орналасқан. Округ сонымен қатар Криксайд қоғамдық жоғары мектебін басқарады. Жеке мектептерге Гарде христиан мектебі, Орегон ислам академиясы және Вестсайд христиан жоғары мектебі кіреді. Жоғары білім беруге Эверест институтының, Финикс университетінің және Ұлттық американдық университетінің бөлімшелері кіреді. Ең жақын дәстүрлі төрт жылдық колледж – Портлендтегі Льюис және Кларк колледжі. Қалада 1963 жылы құрылған Тигард қалалық кітапханасы жұмыс істейді. 1980 жылдардан 1992 жылға дейін Твалити орта мектебінде жапон азаматтары мен жапон-американдықтар үшін сенбілік жапон білім беру бағдарламасы – жапон мектебі өткізілді.

Көлік

5 тас жолы қаланың шығыс жағымен өтеді, Орегон 217 тас жолының оңтүстік соңы Тигардтағы I 5 тас жолымен қиылысады. Басқа маңызды жолдар – Орегонның 99W тас жолы, Буунс Ферри жолы және Холл бульвары (Буунс Ферри мен Холл, сондай-ақ Дархам жолының шағын бөлігі Орегонның 141 тас жолының құрамына кіреді). Орегонның 210 тас жолы солтүстік шекарада орналасқан, Тигардты Бивертоннан бөліп тұрады. Қоғамдық көлік TriMet компаниясы арқылы 12, 43, 45, 62, 64, 76, 78 және 94 автобус бағыттарымен, сондай-ақ Уилсонвилл және Бивертон қалаларымен байланысатын Westside Express Service (WES) қалалық темір жол желісі арқылы жүзеге асырылады. WES Тигард транзиттік орталығында тоқтайды, ал Вашингтон сквері транзиттік орталығы қаладағы жалғыз TriMet транзиттік орталығы болып табылады. 2020 жылдың қараша айындағы дауыс беруде азаматтар аймақтың қаржыландыру үлесін қамтамасыз ету туралы шешімді мақұлдағанда, Оңтүстік-Батыс дәлізі жеңіл темір жол жобасы деп аталатын жаңа жеңіл темір жол желісі Тигард транзиттік орталығын 2027 жылға дейін MAX Green Line желісімен байланыстыру жоспарланған еді, бірақ бұл шешім қабылданбады.