Кіріспе

Distributed Objects Everywhere (DOE) – Sun Microsystems компаниясының CORBA жүйесіне негізделген, пайдаланушы интерфейсі ретінде OpenStep қолданылған, таратылған есептеу ортасын құруға бағытталған, ұзақ мерзімді жобасы. 1990 жылы басталып, жақын арада жарияланғанмен, 1995 жылы NEO ретінде шығарылғанға дейін көп жылдар бойы іске аспады. 1996 жылы (OpenStep-пен бірге) қолданудан алынып, қысқа ғана уақыт сатылды. Оның орнына қазіргі Enterprise JavaBeans пайда болды.

Өмірбаян

1990 жылдардың басында есептеу техникасындағы «келесі үлкен жетістік» – үстел микрокомпьютерлерін мейнфреймдер мен миникомпьютерлер ұсынатын деректерді көрсету және өңдеу үшін пайдалану болды. Мұндай қолжетімділік үшін бірнеше әдіс болғанымен, еңбек бөлінісі мүлдем тең емес еді. Мысалы, SQL жұмыс станциясына үлкен деректер жиынтығын жүктеуді және оларды жергілікті түрде өңдеуді қажет етті, ал терминал эмуляторларын пайдалану барлық жұмысты серверге жүктеді және графикалық интерфейс (GUI) ұсынбады. Міндеттерді дұрыс бөлу үшін, серверде өңдеуді жүзеге асырып, жұмыс станциясы деректерді көрсету және пайдаланушымен өзара әрекеттесу үшін жауапты болатын, ынтымақтастықпен жұмыс істейтін объектілер жиынтығы болуы керек деп есептелді. Алайда, мұндай шешімді жүзеге асыруға платформалар арасындағы операциялық жүйелер мен бағдарламалау тілдерінің айқын айырмашылықтары кедергі келтірді. Жұмыс станциясы мен сервердің кез келген комбинациясы үшін мұндай жүйені құру мүмкін болғанымен, дәл сол шешім басқа жүйеде жұмыс істемейтін еді. Қызығы, бір платформадағы екі бағдарламалау тілінің өзара айырмашылығы да шамамен бірдей болды. Әрбір тіл процедураға шақыру үшін параметрлерді жіберудің өзіндік форматына ие болды, ал олар жасаған файл форматтары көбінесе мүлдем басқаша болды. Жалпы алғанда, бағдарламаның әртүрлі бөліктерін әртүрлі тілдерде жазу әрқашан мүмкін болмады, бірақ мұндай тәсіл көбінесе өте пайдалы болар еді. Бұл мәселе миникомпьютерлер мен мейнфреймдерде соншалықты күрделі емес еді, себебі жеткізушілер өз кітапханалары үшін стандарттарды белгілеп берді, бірақ микрокомпьютерлерде бағдарламалау жүйелерін әдетте стандарттауға мүдделі емес әртүрлі үшінші тарап компаниялары жеткізді. Дегенмен, 1990 жылдардың басында ортақ кітапхана жүйелерін енгізу арқылы бұл мәселені шешуге тырысылды. Бұл жүйелердің мақсаты кіші платформаларда ресурстарды тиімді пайдалануды қамтамасыз ету болды, себебі GUI сияқты ортақ ресурсты пайдаланатын бірнеше бағдарламалар әрқайсысы жеке көшірмені жадына жүктеудің орнына, кодтың бір көшірмесімен бөлісе алатын еді. Көптеген бағдарламалардан шақыруға болатындықтан, бұл жүйелер оларды шақырудың стандартты әдісін анықтады, интерфейсті анықтау тілін (IDL) пайдаланып, платформадағы кез келген тілге кітапхана ішіндегі кодты түсінуге мүмкіндік берді. Бұл жүйелерді қашықтан процедураларды шақыруды қолдау үшін кеңейту табиғи эволюция ретінде қарастырылды, бұл клиент/сервер бағдарламалау мәселесіне шешім ұсынды. Сол кезде мұндай жүйені жүзеге асыру үшін бірқатар ірі жобалар іске асырылды, олардың ішінде IBM-нің System Object Model (SOM/DSOM), NeXT-тің Portable Distributed Objects, Microsoft-тың Component Object Model (COM/DCOM) және көптеген CORBA нұсқалары бар еді. Sun компаниясы өзін серверлік инфрақұрылымды қолдау тұрғысынан болашақ IBM ретінде көрсетуге тырысып, осы нарыққа да енуі керек деп ойлады.

Спринг, DOE, OpenStep, NEO

Sun-нің шешімі Spring операциялық жүйесіндегі жұмыстарға негізделген, ол дерлік барлық бағдарламалау тапсырмалары үшін өзара байланысатын объектілерді пайдаланды. Unix барлық бағдарламалар жергілікті түрде іске қосылады деп есептегенімен, Solaris сияқты «дәстүрлі» Unix жүйесінде жұмыс істеуіне бейімдеу аса қиын болған жоқ, бірақ қашықтан қол жеткізуге интерфейс қосу қажет болды. Осы мақсатта DOE серверлерінде жұмыс істейтін және DOE сұраныстарын тыңдап, оларды өңдеуге тиіс бағдарламаға жіберетін объект сұранысы брокері (ORB) қосылды. Әзірлеу кезеңінде CORBA индустрияда кең таралған ұғымға айналды. Бұл ORB-ді CORBA қолдауын қамтамасыз ету үшін қайта жасауға түрткіс берді, нәтижесінде жұмыс уақытша тоқтап қалды. CORBA моделінде DOE немесе SOM сияқты әртүрлі объектілер ортақ интерфейсті бөлісе отырып, өзара әрекеттесе алатын болды. Sun үшін үлкен мәселе – олардың біріктірілген жұмыс үстелінде объектілік бағдарламалауға арналған шешімі болмады. C++ объектілік кітапханалары кейбір платформаларда кеңінен таралғанымен, олардың өзіндік SunOS (кейін Solaris деп аталған) операциялық жүйесі және SunView және X терезелік жүйелері «жай ғана C» тілінде жасалған, ал олардың жаңа NeWS терезелік ортасы PostScript желілік кеңейтілген объектіге бағытталған диалектісіне негізделген. Кешенді және икемді объектілік бағдарламалау шешімін ұсыну үшін Sun NeXT компаниясына жүгінді және екеуі OpenStep-ті жасады. Мақсаты – OpenStep бағдарламалары Sun серверлеріндегі DOE объектілерін шақырып, Sun машиналарында артқы кеңселерден алдыңғы кеңселерге дейін шешім ұсыну болды. OpenStep 1993 жылға дейін жарық көрмеді, бұл жобаны одан әрі кешіктірді. 1995 жылы DOE, енді NEO деп аталған, жарық көрген кезде Sun Java-ны келесі үлкен жетістік деп қарады. Java енді клиенттік қолданбалар үшін таңдалыныс GUI болды, ал Sun-нің OpenStep жоспарлары үнсіз қалды (Лighthouse Design-ға қараңыз). NEO «Joe» фреймворкі енгізілген кезде Java жүйесі ретінде қайта позицияланды, бірақ ол аз қолданылды. NEO және Joe компоненттері ақырында Enterprise JavaBeans құрамына енді. 1990 жылдардың басында таратылған объектілер, әсіресе CORBA «келесі үлкен жетістік» болғанымен, он жылдықтың екінші жартысында оларға қызығушылық мүлдем жоғалды. Серверде толығымен жұмыс істейтін веб-қосымшалары жаңа «келесі үлкен жетістікке» айналды, ал клиенттік жағындағы қуатты дисплей жүйесіне деген қажеттілік азайды, көбінесе HTML және JavaScript негізіндегі жеңіл GUI-лермен («Браузерлік пайдаланушы интерфейстері») алмастырылды.