Кіріспе

Латимер округі – АҚШ-тың Оклахома штатының оңтүстік-шығыс бөлігінде орналасқан округ. Оның округ орталығы – Уилбертон қаласы. 2020 жылғы халық санауы бойынша, округте 9 444 адам тұрады. Округ 1907 жылы штат құрылғанда құрылған және 1906 жылғы штат Конституциялық конвенциясына Уилбертоннан делегат болған Джеймс Л. Латимердің құрметіне аталған. Штат болудан бұрын, округ бірнеше ондаған жылдар бойы Шокто ұлтының Гейнс округі, Шугар-Лоф округі және Уэйд округінің құрамында болған.

Тарих

Бұл аймақты кем дегенде 3500 жыл бойы жергілікті халықтар мекендеген. Тарихи дәуірге дейінгі халықтардың ең соңғылары Миссиссиппи мәдениеті кезінде күрделі топырақ жұмыстарын салған. Археологиялық қазбалар архаикалық, ормандық және Миссиссиппи мәдениеттеріне тән артефакттарды тапты. Қазіргі Оклахома штатының оңтүстік-шығысында өмір сүрген бұл халықтар Каддо ұлтының тікелей ата-бабалары болды – бұл Техас штатының шығысында, Арканзас және Луизиананың солтүстігінде гүлдеген, кейін Үнді аумағына көшірілген тайпалардың конфедерациясы. 1831 жылы қазіргі Латимер округі деп аталатын аймақ, федералды үкімет Шоктоу тайпаларын американдық Оңтүстік-Шығыстан қоныстандырғаннан кейін, Үнді аумағындағы Шоктоу ұлтының бір бөлігі ретінде құрылды. Латимер округінің шекаралары Оклахома штатының қалашық және аудандық жүйесіне сәйкес келеді, онда жер шекаралары ретінде шығыс-батыс және солтүстік-оңтүстік бағыттары қолданылады. Ал Шоктоу ұлты өз аудандарын таулар мен өзендер сияқты оңай танылатын белгілер арқылы бөліп отырды. Қазіргі Латимер округінің аумағы үш әкімшілік супер аймақтың – Апукшунубби, Мошулатубби және Пушматаха аудандарының кездесу орны болды, олар Шоктоу ұлтын құрады. Осы үш ауданда қазіргі округтің жер көлемі Гейнс, Джекфорк, Санс-Буас, Скулливилл және Уэйд округтарының құрамына кірді. 1858 жылы Баттерфилдтік жерүстілік поштасы аймақ арқылы маршрут салған, онда Эдвардс станциясы (қазіргі Хьюз жанында), Холлоуэй станциясы (Қызыл емен жанында), Риддл станциясы (Люти жанында) және Хиггинс жанындағы Пусли станциясы болды. Санс-Буас таулары округтің солтүстік шекарасын алып жатыр, ал Сызғыш сатылар таулары оның оңтүстік бөлігіне дейін созылады. Fourche Maline, Brazil және Sans Bois ағындары округтің солтүстік бөлігінен Арканзас өзенінің саласы – Пото өзеніне құйылады. Buffalo және Gaines ағындары оңтүстік бөліктен Қызыл өзеннің саласы – Kiamichi өзеніне құйылады. 1790 1960 1900 1990 1990 2000 2010

2000 жылғы халық санауы бойынша округте 10 692 адам, 3 951 шаруашылық және 2 868 отбасы тұрды. Халық тығыздығы – 4709 тұрғын үй бірлігі, орташа тығыздық – . Округтың этникалық құрамы: 73,01% ақ, 0,96% қара немесе афроамерикалық, 19,42% америкалық үндістер, 0,18% азиялық, 0,01% Тынық мұхиты аралдарынан келгендер, 0,51% басқа нәсілдер және 5,91% екі немесе одан көп нәсілдердің өкілдері. Халықтың 1,53% испаниялық немесе латындықтарды құрады. Олардың 20,7% америкалық, 9,5% ирландтық, 8,1% неміс және 5,0% ағылшын тегінен шыққан. 3951 шаруашылықтың 32,20% 18 жасқа дейінгі балаларымен бірге тұрады, 56,90% – бірге тұратын ерлі-зайыптылар, 11,50% – күйеуі жоқ әйелдер, ал 27,40% – отбасы емес. Шаруашылықтың 24,90% жеке адамдардан тұрады, ал 12,30% 65 жастан асқан жалғыз тұратын адамдарды құрайды. Шаруашылықтың орташа мөлшері 2,54 адам, ал отбасының орташа мөлшері 3,00 адамды құрайды. Округте халық жас бойынша келесідей таралады: 18 жасқа дейінгілер – 25,70%, 18-ден 24 жасқа дейінгілер – 11,40%, 25-тен 44 жасқа дейінгілер – 24,20%, 45-тен 64 жасқа дейінгілер – 22,50%, ал 65 жастан асқандар – 16,10%. Орташа жас 37 жас. Әр 100 әйелге 97,50 еркек шақ келеді. 18 және одан жоғары жастағы әр 100 әйелге 94,70 еркек шақ келеді. Округтағы шаруашылықтың орташа табысы 23 962 доллар, ал отбасының орташа табысы 29 661 долларды құрайды. Ер адамдардың орташа табысы 27 449 доллар, ал әйелдердің орташа табысы 19 577 доллар. Округтағы жан басына шаққандағы табыс 12 842 долларды құрайды. Отбасылардың 19,00% және халықтың 22,70% кедейлік шегінен төмен өмір сүреді, оның ішінде 18 жасқа дейінгілердің 30,70% және 65 жастан асқандардың 16,40% кедейлікте өмір сүреді.

Экономика

Көмір өндіру 1895 жылы шахталар жұмыс істеп тұрған кезде, тіпті мемлекеттік статус алғанға дейін округ экономикасының негізі болды. 1912 жылы округте 27 шахта және шамамен үш мың шахтер күніне 3000 тонна көмір өндіріп тұрды. Дегенмен, 1920 жылдары еңбек даулары, мұнай отынынан туған бәсекелестік және Ұлы депрессияның басталуы салдарынан бұл сала құлдырады. 1933 жылы тек бір ғана шахта жұмыс істеді. Ауыл шаруашылығы көбінесе шахта қалаларында сатылатын көкөністермен шектелді. Мақта, жүгері және мал – аймақтан тысқары сатылатын басты ақшалық дақылдар еді. Көмір өнеркәсібі құлағаннан кейін мал шаруашылығы, орман шаруашылығы және мұнай мен газ өндірісі басты салаларға айналды.

Білім

1909 жылы штаттық үкімет Уильбуртон қаласында Оклахома тау-кен және металлургия мектебін құрды, ол оңтүстік-шығыс Оклахома тау-кен аймағының орталық бөлігінде орналасқан. 2000 жылы Шығыс Оклахома мемлекеттік колледжі ретінде мектеп екі жылдық, гуманитарлық-өнер бағытындағы оқу орны болды.