Кіріспе
Morley Safer (8 қараша 1931 – 19 мамыр 2016) – канадалық-америкалық тележурналист, репортер және CBS News тілшісі. Ол 60 минут жаңалық журналында ұзақ жылдар бойы жұмыс істегенімен әйгілі болды, 1970 жылы теледидардағы екінші жылынан кейін оның құрамына қосылды. Ол 60 минут бағдарламасының тарихындағы ең ұзақ қызмет еткен репортері болды, бұл бағдарлама теледидар тарихындағы ең көп көрілімі бар және ең табысты бағдарлама еді. 60 жылдық хабар тарату журналистік мансабында Сафер көптеген наградалар алды, оның ішінде 12 Эмми, Ұлттық теледидар өнер және ғылым академиясының өмірлік жетістіктері үшін Эмми, үш Шетелдегі баспасөз сыйлығы, үш Пибоди сыйлығы, екі Альфред И. Дюпонт Колумбия университетінің сыйлығы және Радио және теледидар жаңалықтар директорлары қауымдастығының Пол Уайт сыйлығы. 2009 жылы Сафер өзінің құжаттарын Остин қаласындағы Техас университетінің Америка тарихы жөніндегі Долф Брискоо орталығына тапсырды. "60 минут" бағдарламасының атқарушы продюсері Джефф Фейджер: "Морли репортерлік қызметінде және CBS News тарихындағы, біздің эфиріміздегі және көптеген адамдардың өміріндегі ең маңызды тұлғалардың бірі ретінде ұлы мансапқа ие болды. Морлидің құштарлығы, оның шытырман оқиғаға құмарлығы және оның тамаша жазу өнері, бәрі де керемет адам жасаған ерекше жұмыстың нәтижесі болды." Ол "60 минуттан" кеткенін хабарлағаннан кейін бір аптадан соң дүние салды.
Morley Safer (November 8, 1931 – May 19, 2016) was a Canadian American broadcast journalist, reporter, and correspondent for CBS News. He was best known for his long tenure on the news magazine 60 Minutes, whose cast he joined in 1970 after its second year on television. He was the longest serving reporter on 60 Minutes, the most watched and most profitable program in television history. During his 60 year career as a broadcast journalist, Safer received numerous awards, including 12 Emmys, a Lifetime Achievement Emmy from the National Academy of Television Arts and Sciences, three Overseas Press Awards, three Peabody Awards, two Alfred I. duPont Columbia University Awards, and the Paul White Award from the Radio Television News Directors Association. In 2009, Safer donated his papers to the Dolph Briscoe Center for American History at the University of Texas at Austin. Jeff Fager, executive producer of 60 Minutes, said "Morley has had a brilliant career as a reporter and as one of the most significant figures in CBS News history, on our broadcast and in many of our lives. Morley's curiosity, his sense of adventure and his superb writing, all made for exceptional work done by a remarkable man." He died a week after announcing his retirement from 60 Minutes.
Ерте өмір
Сафер Торонтода (Онтарио) австриялық еврей отбасында Аннаның (құрмет аты Кохн) және обивкашы Макс Сафердің ұлы болып дүниеге келді. Оның үлкен ағасы Леон Сафер және үлкен әпкесі Эстер Сафер болды. Эрнест Хемингуэйдің туындыларын оқығаннан кейін, ол жастығында Хемингуэй сияқты шетелдік тілші болғысы келетінін шешті. Торонтода, Онтариода білім алды, қысқа ғана уақытқа Батыс Онтарио университетіне қабылданды, бірақ газет тілшісі болу үшін оқуын тастап кетті. Ол: "Мен 19 жасымда көшеде тілші болдым және ешқашан колледжге бармадым" деді.
Халықаралық жаңалықтар және соғыс тілшісі
CBC-дегі алғашқы жұмыстарының бірі – 1956 жылы CBC News Magazine бағдарламасын дайындау болды, онда журналист ретінде алғашқы телеэкрандағы көрсетілісі Египеттегі Суэц дағдарысын, 1967 жылғы араб-израиль соғысын және 1968 жылы Варшава шартының Чехословакияға басып кіруін қамтыды. АҚШ президенті Линдон Джонсон осы хабарламаға ашуланып, CBS президентіне қоңырау шалып, Саферді және оның әріптестерін Американың ондағы рөлін әлсіреткені үшін айыптады. Соғыс кезінде Сафердің репортажын теледидардан көрген бұрынғы теңізшілердің кейбіреуі президент Джонсонның пікірін қолдады. Олардың сөзіне қарағанда, Сафер операция туралы толыққанды ақпарат алғанға дейін үлкермеген, сондықтан төрт теңізшінің қаза тапқанын және 27-сінің жараланғанын білмеген. Вьетнам соғысы туралы мақаланың авторы, бұрынғы теңізші Ларри Энгельман, Сафердің репортажының «өте сенсациялық» болғанын мәлімдеді. Ол жазалау шараларын ақтауға тырысып: «Шындығында, бұл ауыл өте қиын ауыл болған және оның тұрғындарына егер теңізшілерге оқ атқызуын жалғастырса, ауыл өртелетіні туралы бірнеше рет ескертілген. Бірақ Морли Сафердің репортажында мұның ешқайсысы айтылмаған». PBS телеканалының «Америка соғыста» атты сериясында Сафер өзі: «Олардың жоққа шығарулары абсурд еді. [Шенеуніктер] Мен жаттығу операциясына модельдік ауылға бардым дейді, – теңізшілер ауылға қалай ену керектігін үйрету үшін салған ауыл. Немесе бұл оқиғаның бәрі мен ойлап тапқан «Потемкин» әңгімесінің бір түрі болды. Осыған әлі де сенетіндер бар». Оқиға эфирге шыққаннан кейін теңізшілерге енді ауылдарды өртеуге тыйым салынды. Сафердің репортажын дайындаған «Жасыл берет» бөлімінің командирі, бригада генералы Джо Стрингем Сафердің «толығымен жұмысына берілгенін және ол көргенін баяндағанын» айтты. Біз бірнеше рет мәңгілікке бетпе-бет келдік, ол мұздағы шошқадай салқынқанды болды. Соғыс тілшісі ретінде Сафер өзінің мансабында тоғыз соғысты қамтыды. Оның сапары 1989 жылы «60 минут» бағдарламасының негізі болды, ол Сафердің айтуынша, кейбір ардагерлердің наразылығын, ал басқаларының оң пікірін тудырды.
" 60 минут " бағдарламасының тілшісі
Морли кез келген медиадағы ең маңызды журналистердің бірі болды. Ол соғыс хабарламаларын беруде жаңашылдық ашты және "60 минут" бағдарламасымен мәңгілікке танылды. Ол сондай-ақ ақылды, білімді, керемет әңгімешіл болды – осының бәрі және одан да көп нәрсе әріптестерінің буын-буынына, оның көптеген достарына және отбасына белгілі еді. CBS-тегі баршамыз CBS пен журналистиканың ең қымбатты қазынасының бірін жоғалтқаны үшін оларға шын көңіл айтамыз. Шарль де Голльдің Париждегі жерлеу рәсімін жариялаған Сафер жаңа қызметке келісіп, "60 минут" бағдарламасына қосылды. Сол кезде бағдарлама эфирде екі маусым ғана болды, және бұрын жеке хабарлаған және саяхаттаған Сафер бағдарлама сәтсіз аяқталса, бұрынғы жұмысына қайта оралатыны туралы шарт қойғанын еске алды: "Мен жаңа адам едім, үлкен жауапкершілікпен, себебі біз жаңа нәрсе жасауға тырысып жатырмыз. Біз туралы ешкім білмеді. Мен үшін кеңседе жұмыс істеу мүлдем жаңа болды". Ол Тонкин шығанағы туралы репортажы үшін алған Эмми сыйлығынан басқа, "60 минут" бағдарламасының басқа да материалдары үшін Эммиді жеңіп алды: "Попс" (1979); "Тедди Коллектың Иерусалимі" (1979); "Әуе күштерінің хирургі" (Тергеу журналистикасы, 1982); және "Бұл орын алмауы керек еді" (Тілші, 1982). Ол CBS-те 46 жыл қызмет еткеннен кейін, қайтыс болуына бір апта қалғанда зейнеткерлікке шықты; сол кезде Сафер бағдарламаның ең ұзақ қызмет еткен тілшісі рекордын орнатты. Ол зейнеткерлікке шыққаннан кейін бірнеше күн өткен соң CBS "Морли Сафер: Тілшінің өмірі" атты бір сағаттық арнайы бағдарламаны көрсетті. 60 жылдық тележурналистік мансабында Сафер көптеген сыйлықтар алды, соның ішінде он екі Эмми және 1966 жылы Ұлттық теледидар өнер және ғылым академиясының өмірлік жетістіктері үшін Эмми сыйлығы; бұл ерекше болды, өйткені бұл сыйлық әдетте өмір бойы еңбек еткеннен кейін беріледі. Оның үш Шетелдік баспасөз сыйлығы, үш Пибоди сыйлығы, екі Альфред И. Дюпонт Колумбия университетінің сыйлығы және Радио Телевизиялық жаңалықтар директорлары қауымдастығының Пол Уайт сыйлығын қоса алғанда, Сафер телерадио хабарларын таратудағы барлық маңызды сыйлықтарды жеңіп алды. Сафер бірнеше деректі фильмдерді баяндады, соның ішінде Exodus 1947 (1997), American Experience (1997), American Masters (1996), Bicentennial Minutes (1975) және Сайгон (1957).
"Морли Сафер" марапаты
2019 жылдың қаңтар айында Морли Сафер сыйлығы құрылып, алғашқы өтінімдер қабылдана бастады. Бұл сыйлық Техас университетінің Аустин қаласындағы Америка тарихы Бриско орталығының бағдарламасы болып табылады, онда Сафердің жеке мұрағаттары сақталады. Сафер сыйлығы шығармашылық, көрегендік және адалдыққа толы бір немесе бірнеше материалды мойындауға бағытталған. Марапаттау рәсімі әр жылғы күзде Манхэттенде түскі ас кезінде өтеді.
Жеке өмір
Ол 1968 жылы Лондонда CBS News бюросының басшысы болып жұмыс істеген кезде антропология студенті Джейн Фейерге үйленді. Олардың қызы, Сара Элис Энн Сефер, 1992 жылы Браун университетін бітірген және бос кездейсоқ журналист. Сафер қанадалық және американдық азаматтығын бірдей сақтап келді.
Өлім
Сафер 2016 жылғы 19 мамырда Нью-Йорктегі үйінде пневмониядан қайтыс болды, бұл «60 минут» бағдарламасында 46 маусымдық жұмыстан кейін зейнетке шығғанын хабарлағаннан кейін небәрі сегіз күн өткен соң орын алды. Сафер Торонтодағы Розелаун даңғылындағы бейіште мәңгілікке көшті.