Кіріспе

Comes a Time – канадалық әнші-күйші Нил Янгтың тоғызыншы студиялық альбомы, ол 1978 жылдың қазанында Reprise Records лейблы арқылы жарық көрді. Альбом көбінесе тыныш фолк және кантри стилінде орындалған. Онда Николетт Ларсонның қосымша ән шерулері және Нил Янгтың коммерциялық жетістігіне жеткізген "Harvest" альбомында онымен бірге болған музыканттардың сүйемелдеуі бар. "Harvest" сияқты, оның көптеген әндерінің мәтіні қарым-қатынастардан шабыттанған. Нил Янг өз естеліктерінде, "Waging Heavy Peace" кітабында, Comes a Time альбомын өзінің ең жақсы альбомдарының бірі деп атап көрсетеді.

Өмірбаян

1972 жылы шыққан "Harvest" альбомының табысынан кейін Янг өзінің жаңа, сезімтал әнші-сазгер ретіндегі бейнесінен қашып, түбегейлі түрлі стильдегі бірнеше альбомдар шығарды. "Келер шақ" альбомында суретші тағы да романтикалық фольклорлық стиль мен бейнеге оралады. Альбомда көптеген қосымша жазбалар мен көптеген музыканттар қатысқан, бұл оның әдеттегі студияда тікелей ойнап жазу әдісінен өзгеше. Янг сол кездегі бір сұхбатында бұл өзгерісті былай деп түсіндірді: "Бес-алты альбом бір бағытта жасағаннан кейін, менің сезімім маған альбом жасауды талап етті. Ол сыртқа қарай, таза және тартымды болды. Менің альбом жамылғысында көрермендерге қарап, күлімдеген суретім бар алғашқы альбомым осы".

Жазу

Comes a Time альбомындағы әндер соңғы бес жылда әртүрлі жағдайларда жазылған. Янг бұл әндерді CSNY, Crazy Horse және The Ducks сияқты басқа топтармен орындаған. Әндердің сөздері жеке оқиғалар мен романтикалық қарым-қатынастардан шабыттанған. "Goin' Back" әні бұрынғы уақытқа немесе орынға деген ностальгияны көрсетеді. Янг "Шейкиде" былай дейді: "Сол пластинкадағы менің бір бөлігім бар, ол өзінің бір хикаясын айтады – "Goin' Back" 60-шы жылдардың қалдықтары сияқты. Қалыңбасқан орын жоқ, баруға да, істеуге де ештеңе жоқ. Кез келген жерге бара аласың". "Comes a Time" әні 1977 жылы The Ducks тобымен бірге өткізген кезеңнен бастау алады. Келесі жылы концертте осы әнді таныстырғанда, оны алғаш рет ұлы Зикпен бірге орындағанын еске алады. "Look Out for My Love" әнінде адам ұшақта отырып, үйге, жарына асығысқандағы сезімі мен қарым-қатынастың оның жарына ауыртпалық болатын ба деген ойы бейнеленген. Әнші-күйші Рэнди Ньюман әннің ерекше сөздерін жоғары бағалайды: "Бұл жай ғана махаббат әні емес. "Менің махаббатым өте ауыр. Сақ болыңыз! Ол сіздің аулаңызда." Қасқыр сияқты". "Lotta Love" әні 1976 жылдың қаңтарында Crazy Horse тобымен, гитарист Пончо Сампедро фортепианода орындауымен жазылған. Николетт Ларсон 1978 жылы осы әннің жеке нұсқасын шығарды, ол ондыққа енді. Ол American Stars 'n Bars сессиялары кезінде Янгтың жүк көлігінің еденінде осы әнді тапқанын еске алады: "Мен Нилге ранчоға бардым, біз пикаппен жүрдік, еденде кассета жатыр. Мен оны алып, шаңын тазалап, кассета ойнатқышына салып, "Lotta Love" әні естілді. Мен: "Нил, бұл керемет ән" дедім. Ол: "Қаласаң, ол сенікі" деді". "Peace of Mind" әні алғаш рет 1976 жылы Crazy Horse тобымен гастрольдік сапарда орындалды. "Human Highway" әні 1973 жылға дейін барады және алғаш рет сол жылдың жазында Гавайиде Crosby, Stills, Nash & Young тобы үшін жазылған, олар сол аттас альбомды шығаруды жоспарлаған. "Already One" әні Кэрри Снодгресс және олардың ұлы Зикпен арадағы қарым-қатынасы туралы айтады. 2020 жылы Archives веб-сайтында жарияланған жазбада Янг Comes a Time альбомындағы "Ең жақсы тректердің бірі (меніңше) – "Already One". Бұл ән әлі де маған қатты әсер етеді. Мен оны Кэрри туралы жаздым, Зиктің анасы. Ол өте ерекше адам еді және мен оны Зикте әлі де көріп, жақсы көремін". "Motorcycle Mama" әні 1975 жылдың қаңтарында Homegrown сессиялары кезінде жазылған. Бір ай бұрын Янг әйелі Пегимен алғашқы кездесуін өткізді, олар 1978 жылы үйленді. Пеги мотоцикл теуіп жүруді ұнатқан, және Янг оның кейінгі портретінде, "Unknown Legend" әнінде осы туралы айтады. Альбомды аяқтаған "Four Strong Winds" әні 1963 жылы Ян мен Сильвияның канадалық халық әнінің жаңадан орындалуы. Янг бұрын The Band тобымен бірге "Соңғы вальс" фильмінде осы әнді орындаған. Бұл ән Янг үшін ерекше маңызды, өйткені ол жас кезінде осы әнге ғашық болған. Ол 2005 жылы түсірген Heart of Gold фильмінің концертінде былай деп түсіндірді: "Мен он алты немесе он жеті жастағы бала кезімде, өскенімше Виннипегке жақын жердегі Фалькон көліне бардым. Бұл – үйден шынымен қашып, жалғыз қалған алғашқы сәттерім. Мен оны бірінші рет сезіндім. Сол жерде кішкентай мейрамхана болды, ішінде музыкалық аспаптар бар еді. Мен де сонда бардым. Мен барлық ақшамды келесі әнді қайта-қайта орындауға жұмсап қойдым. Бұл менің өмірімде естіген ең әдемі пластинка болды және мен оны тойына алмаймын". Ол өзінің өмірбаянында "Шейки" әнін жақсы көретінін түсіндіреді. Оның да бір хабары бар еді, білесіз бе, артта қалдырып кетуге. Бұл бірдеңе жұмыс істемейтін сезім. Мен әнде бір сезім бар, ол менімен байланысты". Ол өзінің "Special Deluxe" атты мемуарларында әннің өзін қалай қатты қозғағанын және сол сезімді өз әндерінде түсіруге талпынғанын түсіндіреді: "Мен сол әнді жақсы көретінмін. Бұл менің өмірім туралы екенін сезіндім, ал музыка маған қатты әсер етті. Мен оны тыңдаған сайын толыққанды түсініп, өмір сүрдім. Ол мен үшін бар нәрсе еді. Сол әннің жан дүниемді толғандырғаны маған сол сапаны өзімнің музыкама да енгізу керектігін түсінуге көмектесті. Мен де әнге қосылып, жалғыз қалсам қатты, ал жақын жерде біреу болса, үндемей ән айта бастадым. Мен дауысымның биік екенін білетінмін және мен әншілердің әнін басқаша орындайтынымды білетінмін, бірақ жан дүниемде, жүрегімде мен шынымен ән шырқап жатқанымды білетінмін және бұл дұрыс сезінетін".

Жазу

Алғашқы сеанстар 1977 жылдың қыркүйек айында Флорида штатының Форт-Лодердейл қаласындағы Triiad Studios студиясында өтті. Янг альбомның бірнеше әнін жеке акустикалық орындаумен жазды, көбінесе өзінің көп қабатты овердабтарымен. "Pocahontas" әніне Hitchhiker жазбасынан овердабтар қосылды, ол кейін "Rust Never Sleeps" альбомында пайда болды. "Lost in Space" әні "Hawks and Doves" альбомында да осы сеанстардың нәтижесі болып табылады. Янг сеанстардан "Oceanside/Countryside" атты жеке альбомды жинады. Янг өзінің өмірбаянында осы сеанстардағы жұмысты былай сипаттайды: "Мен Флоридада "Comes a Time" альбомының көп бөлігін өзім жасадым, жаңа ғана студия ашқан балалармен бірге. Бұл керемет болды. Түстен кейін келіп, үш-төрт сағат жұмыс істеп, үйге қайтатын. Күні бойы акустикалық гитарамен жұмыс істедім. Негізгі тректі жазып, сосын өзім овердаб жасайтын. Акустикалық гитарамен әртүрлі нәрселерді сынап көретінмін. "Lost in Space", "Pocahontas", "Human Highway", "Goin' Back" сияқты әндерді де осы жерде жаздым. Менің ойымша, овердабтар осы әндерде, әсіресе "Goin' Back" әнінде жақсы жұмыс істеді. "Goin' Back" әні бастапқыда Triiad студиясында жазылған. Барлық гитараны өзім орындадым, содан кейін Нэшвиллге барып, қалған музыканы қостым, Николеттті де қостым. Бұл менің сүйікті жазбаларымның бірі. Ол өте тартымды. Техникалық жағынан керемет деу қиын, әрине. Дыбыстары аздап бұлыңғыр. Бірақ ол өте сезімтал. Акустикалық нұсқаларында да сезім болды". Янг альбомды Reprise компаниясының бас директоры Мо Остинге көрсеткенде, Остин одан тректерге ырғақтық тректер қосуды ойлап көргісі келетінін сұрады. Янг келісіп, 1977 жылдың қараша айында Нэшвиллде толық топпен қосымша сеанстарды жоспарлады. Сеанстарға Янг бұрын "Harvest" және "Homegrown" альбомдарында қолдаған музыканттарды шақырды, олардың ішінде Бен Кит, басист Тим Драммонд және барабаншы Карл Т. Химмель болды. Ол сонымен қатар Николетт Ларсонның вокалын да пайдаланды. Ларсон көптеген тректерде қосымша вокалмен ән салады және "Motorcycle Mama" әнінде Янгпен бірге жетекші вокалды бөліседі. Янг бұрын Ларсонмен "American Stars 'n Bars" альбомында бірге жұмыс істеген. Янгтың мұрағатшысы және фотографы Джоэл Бернштейннің айтуынша, "Дэнни Уиттеннен басқа, Николетт Нилмен кез келген адамнан жақсы ән айтты. Николетт пен Дэнни Нилдің ән айтуын, жан-дүниені және нені жеткізу керектігін жақсы түсінген ең жақсы әншілер еді. "Comes a Time" альбомын көп жылдардан кейін естігенде, ол сізді алғаш естігендегідей сезімге толы етеді". Альбомның бес әні, "Goin' Back", "Comes a Time", "Already One", "Piece of Mind" және "Four Strong Winds" отыздан астам музыканттың орындауында болды, бұл Phil Spector стиліндегі дыбыс қабырғасын жасады. Янг өзінің "Waging Heavy Peace" атты мемуарларында "Comes a Time" әнін жазған сессия туралы ерекше мақтанады: ""Comes a Time" әні менің барлық уақыттағы сүйікті жазбаларымның бірі, өйткені ол керемет сезімге ие. Ән мен орындау толыққанды үйлеседі. Николетттің ән айтуы әдемі. Мен барлық суреттерді көре аламын. Бұл менің ең жақсы жазбаларымның бірі. Карл Химмель барабанда ерекше ырғақ жасады, ал топ бірігіп жұмыс істеді. Карл бір уақытта екі ырғақты ойнай алады, мен басқа ешкімнің мұндай жақсы ойнағанын естімедім. Ол - мүлдем ерекше музыкант. Чак Кокран аспаптарды аранжировкалады. Руфус Тибодо скрипкада ойнады. Ж. Ж. Кейл гитарада ойнады. Бен Кит сталь гитарада ойнады. Спунер Олдэм пианинода ойнады. Алты керемет гитарист бар, барлығы ескі Martin акустикалық гитараларымен ырғақты ойнады. Барлығы да ойнады, бұл елдің дыбыс қабырғасы, "Желмен кеткендер" оркестрі болды. Қандай дыбыс!". Альбомдағы екі ән, "Look Out for My Love" және "Lotta Love", Янгтың ұзақ жылдар бойы бірге жұмыс істеген Crazy Horse тобымен бірге 1976 жылдың қаңтарында жазылған. "Special Deluxe" кітабында Янг "Look Out for My Love" әнін жазудың қиындықтарын еске алып, оны қалай таспаға түсіргені туралы қызықты оқиғаны айтады: "Біз оны дұрыс жазуда көп қиындыққа тап болдық, уақыт созылып жатты. Таңертеңгі сағат төрт-бес еді, әлі де солай болып тұрды. Бәлкім, кокаин бізді серкеу ұстап тұрды, біз бас тартқан кезде. Әннің кіріспесі кезінде студияның ойын бөлмесінің есігі ашылып, Джоннидің әйелі Эллен Талбот кірді, баяу билеп, шалбарын түсіріп, бізге өзінің артқы жағын көрсетті. Міне, сонда жазылды! Ол бізді оятып, ақыры біз оны түсіндік". Сеанстар барысында тағы да бірнеше әндер жазылуға тырысты. "Pocahontas" және "Sail Away" әндерінің жазбалары "Rust Never Sleeps" сеанстарынан алынған, бірақ альбомға енбеді. Янгтың мұрағатшысы Джоэл Бернштейн сатуға қойған альбомның ерте нұсқасының ацетаттық таспасында "Dance Dance Dance" және "Country Home" әндері Crazy Horse тректерінің орнына альбомның тізімінде болды.

Өндіріс

Янг альбомның шығарылуына ерекше мақтанышпен қарады, тіпті мастерингтегі ақаулық анықталғанда альбомның алғашқы 200 000 данасын сатып алды. Әнші альбомның дыбысынан наразы болды, себебі оны микстейтін студияға тасымалдау кезінде мастер-таспаға зақым келген. "Менің мастерімнен барлық жоғары жиіліктер жоғалып кетті! Мен сол сұрғылт сынақ үнтаспаларын алып, мастер-таспаны тексергенде, оған сенбедім. Ол қандайда бір жолмен қатты зақымдалған. Не болғанын білмеймін", - деді ол. 1978 жылғы қарашада Newsweek журналына берген сұхбатында Тони Шварцқа Янг былай түсіндірді: "Музыка жағынан, егер бәрі дұрыс болмаса, мен ашуға мініп кетемін. Жазу компаниясы: "Жарайды, қайта жасаймыз, ал алғашқы 200 мың данасын кейін қалғандарымен бірге қосып аламыз" деді. Мен "жоқ" дедім, бірақ көз жеткізу үшін барлық кемшілді пластинкаларды сатып алдым. Адамдар мені ақымақ дейді, бірақ менің үшін бұл ештеңе емес. Қазір мен альбомға ризамын". Бүгінде кеңінен таралған альбомның нұсқасын Янг түпнұсқа мастердің қауіпсіз көшірмесінен жеке өзі қайта микстейді. Янг кемшілді пластинкаларды өзінің ранчосында сақтады. "Нейл және мен" кітабында оның әкесі Скотт Янг Нилдің ранчосында тасталған пластинкаларды көргенін еске алады: "Альбомдардың әр қорабына мылтықпен оқ атылып, әр пластинка тесілген, оларды пайдалану мүмкін емес еді". 2014 жылғы наурызда Rolling Stone журналына берген сұхбатында Янг тасталған пластинкаларды қораның шатырына төсеу үшін пайдаланғанын айтты.

Жылжыту

Янг альбомда оны қолдаған музыканттармен бір концерт өткізді. Ол топты "Желмен бірге кеткен оркестр" деп атады. 1977 жылдың 12 қарашасында топ Майамидің Екі жүз жылдық паркінде балалар ауруханасына көмек көрсету мақсатында тегін концерт берді. Концерттік бағдарламадағы ерекшелік – Ронни Ван Зандт және Lynyrd Skynyrd тобының өткен айда апатта қаза болған басқа мүшелерінің естелігіне орындалған "Sweet Home Alabama" әнінің кавер нұсқасы. "Waging Heavy Peace" кітабында Янг концертті жазбаға алмағанына өкініш білдіреді. Дегенмен, Нэшвиллдегі Музыканттар музыка залында өткен концертке дайындық репетициясы жазылған. Янг бұл өнернаманы өзінің үшінші "Archives" жинағында жариялауға ниетті екенін айтты. 1978 жылдың мамырында Янг Сан-Францискодағы "Boarding House" клубында акустикалық концерттер берді, ал сол жылдың күзінде Crazy Horse тобымен гастрольдік сапарға шықты. Екі концерттік бағдарламада да әртүрлі материалдар орындалды және олар "Rust Never Sleeps" және "Live Rust" келесі альбомдарына жазылды.

Сыни қабылдау

1978 жылдың қазан айында The Village Voice журналына рецензия жазған Роберт Кристагау «Comes a Time» альбомын фолк стиліндегі тұжырымдамасы мен музыкасы үшін «шедевр» деп атады. Оның мелодиялары Янгтың 1970 жылғы «After the Gold Rush» альбомындағы әуендерімен шайқасады, ал дыбысы «көбінесе тыныш, әдетте акустикалық және барабансыз, Николетт Ларсонның әсем үнімен толықтырылған». Кристагау «отыз екі жасар музыканттың ұзақ мерзімді қарым-қатынастар туралы неге көп білмейтініне таңғалуы мүмкін» екенін айтса да, әншінің және орындаушының «жай, жақсы мінезді сенімділігі» оны әсер етті, себебі ол «ең ауыр уағыздарды тереңдетіп, ақылды кеңесті даналыққа айналдырады». Stereo Review журналының Ноэль Коппедж бұл альбомды 1972 жылғы «Harvest» альбомынан бері Янгтың «ең қарапайым, ең акустикалық және ең жақсы өндірілген» альбомы деп тапты, бірақ оны салыстырғанда «жерге жақын және тікелей» деп сипаттады, сондай-ақ оның әдеттегі толқуына денсаулықты көзқарас пен біркелкі стильде орындалған әртүрлі әндерді атап өтті. Коппедж энергияның жетіспеушілігіне қынжылса да, альбомды қайталап тыңдау «дыбыстың және көңіл-күйдің байлығымен, нағыз әндермен және Янгтың өнеріне салған шынайы жекелігімен» қуандыратынын айтты. Rolling Stone журналының Грейл Маркус бұл туралы аз ғана ойлады. «Comes a Time» альбомын «бірінші сәуледен соңғы өкінішке дейін созылған махаббат әндерінің тыныш және қарапайым жинағы» деп сипаттап, ол «Zuma» (1975) және «American Stars 'n Bars» (1977) сияқты бұрынғы альбомдардағы қатал музыкамен салыстырғанда әндердің жазылуындағы «бетсіздікке» көңілі қалды. 1978 жылдың соңында «Comes a Time» альбомы The Village Voice журналында жарияланған Pazz & Jop сауалнамасында жылдың сегізінші үздік альбомы деп танылды, бұл сауалнама американдық сыншылардың жылдық толықтыруы болып табылады. Сауалнаманы басқарған Кристагау оны өзінің жыл соңындағы тізімінде бесінші орынға қойды. Rolling Stones журналының Майло Майлз айтуынша, альбом 1978 жылғы панк-рок қозғалысының аясында орынсыз естілгенімен, кейіннен Янгтың «ең мәңгілік және жақсы көрілетін туындыларының бірі, қысқа, бірақ мінсіз» туындысы болып танылды. Майлз ашылу трегі «Goin' Back» әнін Янгтың нағыз әлемнен пана іздеп фолк музыкасына оралуы ретінде түсіндіреді, сондай-ақ альбом тыңдаушыларға «қараңғы уақытта сенімді баспана» ұсынады, онда «қиындықтардан қорғану және оларға қарсы тұру» туралы мәтіндер бар.