Кіріспе
Фредерик Ричард Браун (16 желтоқсан 1910 – 24 шілде 1991) – ағылшын әуесқой крикетшісі. 1931 жылдан 1953 жылға дейін Англия құрамасы сапында тестілік крикетпен, ал 1930–31 жылдары Кембридж университеті, 1931–48 жылдары Суррей және 1949–53 жылдары Нортгемптоншир командаларында бірінші сыныпты крикетпен ойнады. Ол толыққанды ойыншы еді, оң қолмен соққы беретін және оң қолмен орташа жылдамдықпен немесе айналдырумен (leg break) және гуглимен доп тастайтын. Браун 1933 жылы «Уисден» журналының «Жылдың үздік крикетшісі» тізіміне енді, бірақ оның мансабы 1949 жылы Нортгемптоншир және Англия құрамаларына капитаны болып тағайындалғанға дейін төмендеді. Браун 1951–1953 жылдары Англия құрамасын іріктеушілер тобының мүшесі, ал 1953 жылы Англия «Эш» кубогын қайта жеңген кезде іріктеушілер кеңесінің төрағасы болды. Содан кейін ол крикет басқаруына, соның ішінде турларды ұйымдастыруға қатысты. 1971–1972 жылдары Мэрилебон Крикет Клубының (МКК) президенті, ал 1977 жылы Крикет Кеңесінің төрағасы болып сайланды. 1942 жылы Крит аралынан британдық әскерді эвакуациялау кезінде көрсеткен батылдығы үшін MBE орденімен, ал 1980 жылы крикетке сіңірген қызметі үшін CBE орденімен марапатталды.
Frederick Richard Brown (16 December 1910 – 24 July 1991) was an English amateur cricketer who played Test cricket for England from 1931 to 1953, and first class cricket for Cambridge University (1930–31), Surrey (1931–48), and Northamptonshire (1949–53). He was a genuine all rounder, batting right handed and bowling either right arm medium pace or leg break and googly. Brown was named one of the Wisden Cricketers of the Year in 1933, but his career declined thereafter until he was made captain of Northamptonshire and England in 1949. Brown was an England selector from 1951 to 1953 and Chairman of Selectors in 1953 when England regained the Ashes. Subsequently, he was involved in cricket administration including tour management. He was elected President of Marylebone Cricket Club (MCC) in 1971–72 and Chairman of the Cricket Council in 1977. He was awarded the MBE in 1942 for his gallantry in the evacuation of the British Army from Crete and the CBE in 1980 for services to cricket.
Криккердің ерте өмірі мен дамуы
Браун – Перудегі ағылшын бизнесмені Роджер Граундс Браунның ұлы. Ол крикетпен белсенді айналысып, 1926–1927 жылдары Лима крикет және футбол клубы Мэрилебон крикет клубына (МКК) қарсы ойында 5/50 нәтиже көрсеткен. Браунның қарындасы Алина 1934 жылдан 1948 жылға дейін Әйелдер крикет қауымдастығы үшін сол қолмен ойнады, ал кейін оның ұлдары Ричард Филипп пен Кристофер Фредерик шағын крикетпен айналысты. Браун табиғатынан сол жақ қолды болған, бірақ ерте жасынан бастап «дұрыс» оң қолын қолдануға мәжбүр болды, бұл, әлдебір жақсылыққа орай, оның крикет ойынына әсер етпеді. Ол Чилидегі Сент-Питер мектебінде білім алды, онда крикетпен көп айналыспады, ал 1921 жылдан бастап Мейденхедтегі Сент-Пиран мектебінде Оңтүстік Африканың универсал ойыншысы Обри Фолкнер оған гугли добын қалай лақтыруды үйретті. 1925 жылы Браун Кембридждегі Лейс мектебіне ауысып, мектептегі соққы беру және добы лақтыру көрсеткіштері бойынша көшбасшы болды. Содан кейін келесі матчта «Free Foresters» командасына қарсы 5/9 нәтиже көрсетті, лег-спинмен добын лақтырды. Оның алғашқы жүздігі Суррейге қарсы 150 ұпайға тең болды, жетінші калибрде 257 ұпайлық серіктестік құрды. Келесі ойынында ол тағы 140 ұпай жинап, Х.Д.Г. Левесон Гоуэрдің командасына қарсы «Сафронс» алаңында екінші жүздігін соқты. Маусым соңында ол Кембридждің соққы беру көрсеткіштері бойынша бірінші орында болды. Овалда Миддлсекске қарсы өткен ойында ол өзінің ең жоғары бірінші сыныптық көрсеткішін – 212 ұпайды көрсетті, ал «Wisden Cricketers’ Almanack» осы ойынды «қорқынышсыз соққы берудің керемет көрсетілімі» деп бағалап, екі алтылықты алаңнан шығарғанын, тағы бесеуін трибунаға жібергенін және он бес төрттік соққандығын жазды. Ол Жаңа Зеландиядағы екі сынақ матчында ойнады, алғашқы матчта Ланкастер Паркте 83 минутта 74 ұпай жинады, бірақ 1933 жылғы матчтарға қатысудан Англия құрамасынан шығарылды. Браун 1932 жылы 100 калибр және 1000 ұпайдан астам жинағаны үшін 1933 жылғы «Wisden Cricketers of the Year» тізіміне енді. Браун Корольдік армия қызметінің корпусына офицер болып тағайындалды. 1941 жылы Критен британдық әскерін эвакуациялауға көмектесті, осы қызметі үшін 1942 жылғы Жаңа жылдық құрмет көрсетулер тізімінде MBE орденімен марапатталды. Ол Каирде Линдсей Хассеттпен крикет ойнады, бірақ 1942 жылы Тобрукта Билл Боуеспен бірге тұтқындалды және соғыстың қалған бөлігін Италия мен Германиядағы тұтқын лагерьлерінде өткізді.
Карьерасының жанданыуы
Браун соғыс аяқталғаннан кейін орташа жылдамдықпен доп тастаушы болды және Донкастер кенішінде әл-ауқат жөніндегі қызметкер болып жұмыс істеген кезде крикет ұйымдастырды. Көмір шахталары мемлекеттік меншікке өткенде Браун жұмысынан айрылып, 1949 жылы Нортгемптоншир округінің крикет клубының (Нортантс) капитаны және хатшысының көмекшісі болды. Бұл оның мансабын жаңартты, өйткені ол 1949 жылы 24.47 орташа есеппен 1077 ұпай жинады және 27.00 орташа есеппен 111 қақпа алды. 1948 жылғы округтік чемпионатта соңғы орында болған Нортантс 1949 жылы алтыншы орынға көтерілді. Осының нәтижесінде Браунға Жаңа Зеландияға қарсы соңғы екі сынақ матчында Англия құрамасын басқару тапсырылды, онда ол екі қақпа алды және төрт допты ұстады, ал серия 0–0 есебімен тең аяқталды. 1950 жылы ол 38.20 орташа есеппен 1108 ұпай жинады және 28.38 орташа есеппен 77 қақпа алды. Браунның осы уақытқа дейінгі сынақ матчтарындағы көрсеткіші шамалы болды – ол бар болғаны 233 ұпай жинап, 23.30 орташа алды және 14 қақпа алып, 40.79 орташа көрсетті. Бірақ бұл Англия капитаны қабілетіне қарамастан, әуесқой болуы керек болған кез еді. Браун Вест-Индияға қарсы соңғы сынақ матчында капитан болып тағайындалды, Англия серияда 2–1 есебімен ұтылып жатқанда; олар соңғы матчты бір иннингпен ұтылып, бұл Австралиядағы команда үшін жақсы хабар болмады.
Австралия мен Жаңа Зеландия 195051
1950–51 жылдардағы Англия құрамасы Браунның капитаны ретінде Австралияға жіберілген ең нашар құрамалардың бірі саналды. Джон Кей негізгі ойыншылар Алек Бедсер мен Лен Хаттонсыз Англияның деңгейі клуб командасынан да нашар болар еді деді. Англия тестілік серияны 4:1 есебімен ұтты, олардың жалғыз жеңісі – соңғы матчтағы шартты жеңіс болды. Командасының нашар ойын көрсетуіне қарамастан, қырық жастағы Браун жеке жетістіктерге қол жеткізіп, Австралия жанкүйерлерінің арасында үлкен құрметке ие болды. Ол күтпегендей серияда 26.25 орташасымен 210 ұпай жинап, 21.61 орташасымен 18 қақпа алды. Англия құрамасының батинк көрсеткіштері бойынша ол Хаттон мен Рег Симпсоннан кейін үшінші орынды, ал боулинг көрсеткіштері бойынша Бедсер мен Тревор Бейлиден кейін үшінші орынды иеленді. Браунның табандылығына қарамастан, ол сәтті капитан болмады. Оның ең ірі қатесі – төменгі қатарды күшейту үшін Хаттонды батинк тізіміндегі бірінші орыннан алтыншы орынға ысыру болды. Нәтижесінде Хаттон алғашқы екі матчта үш рет серіктессіз қалды. Команданың нашар алаңдағы ойыны айқын сынға ұшырады және оларға «Браунның сиырлары» деген лақап ат берілді. Алайда, Билл О’Райли Браунның ойыншы және капитан ретінде керемет жұмыс жасағанын, жұмысына деген шынайы берілгендігі үшін Австралия жанкүйерлерінің құрметіне ие болғанын жазды. Вуллонгаббадағы бірінші тестіде Австралия 228 ұпай жинағаннан кейін жаңбырдың күшті тоқырауы алаңды су басып, оны «жабысқақ алаңға» айналдырды. Браун Бедсер мен Бейлиге көмектесе келе 2/63 қақпа алды. Өзгерген жағдайларға байланысты Браун 68/7 есебімен ойынды жариялады, соның салдарынан Австралиялықтар алаң кеуіп қалғанша ылғалды алаңда ойнауға мәжбүр болды. Австралияның батинк көрсеткіштері құлдырады, ал капитан Линдси Хассет 32/7 есебімен Англияны қайтадан батинкке шақырды. Браун алаңды тегістеуге кеткен уақытты дұрыс түсінбегендіктен, уақытты үнемдеу мүмкіндігін жіберіп алды, себебі алаңда әлі де атпен тартылған ауыр ролик қолданылып жатты. Келесі күні таңертең Англия 122 ұпайға тоқталып, 70 ұпаймен жеңілді. Мельбурндағы екінші тестіде Австралия 194 ұпайға шығарылды, ал Англия 54/5 есебімен төмендеді. Браун Англияның 197 ұпайына 62 ұпай жинап, ең көп ұпай алды. Ол бұл ойынмен көпшіліктің ықыласына бөленді, әсіресе Иан Джонсонды тік төмен жерге 6 ұпаймен, ал қақпа арқылы 4 ұпаймен соқты. Ол жақсы боулингпен 4/26 қақпа алды, бірақ Англия 150 ұпайға ғана жете алды, нәтижесінде үй иелері 28 ұпаймен жеңіске жетіп, серияда 2:0 есебімен көш бастады. Үшінші тестіде Браун Англия 137/4 есебімен төмендегеннен кейін тағы да 79 ұпай жинады. Бейли мен Дуг Райттың жарақаттары Англияның боулингін әлсіретті, Браун Бедсер мен дебютант Джон Уоррға көмектесу үшін 44 овер тастады. Ол 4/153 қақпа алып, Англияны тағы да аутқа шығарды, нәтижесінде матчты бір инингпен жеңіп, серияда жеңіске жетті. Серияның қалған бөлігі антиклимаксқа ұшырады, Австралия төртінші тестіде 274 ұпаймен жеңіске жетті, бірақ Англия соңғы матчтағы шартты жеңісімен біршама мақтан тұтты. Төртінші тестіде Браун автокөлік апатына ұшырап, ауруханаға түсті және ойынды жалғастыруға жарамсыз болды. Ол капитандықты вице-капитан Денис Комптонға тапсырды, ол Джек Хоббстан кейін 1926 жылдан бері Англияның алғашқы кәсіби капитаны атанды. Браун Мельбурндағы соңғы тестіде ойнауға жарамды болды және өзінің ең жақсы тестілік боулинг көрсеткіштеріне – 5/49 қақпа алды, соның ішінде 3/0 көрсеткіші бар. Англия 8 қақпамен жеңіске жетті, бұл 1938 жылдан бері Австралияның алғашқы тестідегі жеңілісі болды. Браун Крайстчерчте өткен алғашқы тестіде Жаңа Зеландияға қарсы 62 ұпай жинады. Ол 47 және 10 ұпай жинады. Басин Резервте өткен екінші тестіде Англия 6 қақпамен жеңіске жетіп, серияны 1:0 есебімен жеңді.
Кейінгі жылдар
Браун Оңтүстік Африкаға қарсы Англия құрамасының капитаны ретінде қайтадан тағайындалды және тестілік матчтарды іріктеу комиссиясына енді. Оңтүстік Африка бірінші тестіде жеңіске жетті, ал Англия екінші тестіде 10 қақпамен жеңді. Браун төмен нәтиже көрсетілген үшінші тестіде 211 ұпайдың 42-сін енгізді, Англия 9 қақпамен жеңіске жетті және төртінші тестіде 3/107 нәтиже көрсетті. Англия бесінші тестіде 4 қақпамен жеңіске жетіп, 3–1 есебімен серияда жеңіске қол жеткізді, Браун 40 ұпай жинады. 1951 жылы ол 33.57 орташасымен 940 ұпай жинап, 23.37 орташасымен 66 қақпа алды. Рей Линдвалл Англия ойыншыларының көпшілігі Браунды капитан ретінде есте сақтайтынын, оны әдеттен тыс «Скиппер» деп атайтынын, тіпті жаңа капитан Хаттон да солай атаған екенін айтты. Браун бірінші иннингсте 14 доптан 22 ұпай жинады, ал Линдвалл оның «жақсы ұзындықта екі жақтан да бірдей жақсы айналған лег-брейктерді» ұсынып, 4/82 нәтиже көрсеткенін айтады. Хаттон допты ұстауға тырысқанда саусағын жарақаттаған кезде Браун алаңда оның орнын басты. Матч тең аяқталды және ол Браунның соңғы тестілік матчы болды. Браун 1953 жылғы маусымның соңында крикеттен де факто зейнеткерлікке шықты, бірақ ол 1961 жылға дейін кейде қайтадан пайда болды. 1971–72 жылдары МКК президенті болды. 1980 жылғы Королеваның туған күні құрметті тізімінде крикетке қосқан қызметі үшін CBE орденімен марапатталды.
Стил және техника
Браун жастығында аяқпен айналдырып тастаушы болған, бірақ соғыстан кейін орташа жылдамдықпен доп тастауға көшкен. Ол сондай-ақ Хаттонды Англия құрамасының капитаны етіп тағайындаған радикалды қадам жасаған таңдау комиссиясының мүшесі болды. Ол 1877 жылдан бері бұл лауазымға тағайындалған алғашқы кәсіби ойыншы еді. Браунның белсенді капитандық стилі ең қиын жағдайларда нашар командаларды жетектеуімен есте қалады, 1949–53 жылдары Нортгемптоншир және 1950–51 жылдары Англия құрамасын басқарды, ол болашақ табысқа негіз салды. 1950–51 жылғы турда Браун командаға бұрынғы капитанға қарағанда көбірек бос уақыт беруге рұқсат берді және әуесқой студенттердің жұмысшы сыныптан шыққан кәсіби ойыншылармен қиын араласуы керек немесе тәжірибелі ойыншылардың жас команда мүшелерімен бірге болуы керек деп санамады. Бұл команда нашар ойнағандағы дау-дамай туралы әдеттегі әңгімелерге әкелді, бірақ Браун мұны батыл жоққа шығарды.
Тұлға
Браунның тұлғасы туралы әртүрлі пікірлер кеңінен таралған. Ол 1950-51 жылдары Англия құрамасының капитаны ретінде Австралияда жақсы қабылданып, О'Рейли осы туралы жазған (жоғарыда қараңыз). Кейдің сөзіне қарағанда, Браун тамақ пен суды көп жейтін, мінезінен ұрысқақ және күшті болған, бұл оны Австралия халқына жақындастырған. Джек Финглтон былай деп еске алды: "Күннен сақтануға арналған шляпасын киіп, мойнына орамал байлап, алаңда көңілді серуендеген Фредди Браунның аузында тек сабан болса, ол нағыз Фермер Браунға ұқсап кеткен еді". Браунды "әлсіздіктерді немесе ерекше мінезді пайдаланатын қатыгез адам" деп есептегендер де болды. Браун кәсіби спортшылармен ғана емес, сондай-ақ әуесқой Тревор Бейлимен де жанжалдасып, ұзаққа созылған жеккөрушілікке себеп болды. Труманның автобиографиясында Браунды "мәңкілік, жаман мінезді, білімсіз және көзқарасы шектеулі адам" деп сипаттаған. Трюман Браун туралы команда капитаны Питер Мэйге ресми шағымданды. Том Грейвени турдағы командалық бірлік жоқтығын айта келіп: "Фредди Браун, әсіресе, өте нашар жұмыс істеді" және команда мүшелеріне қатыгездік танытты деді. Грейвени Браунды "кем дегенде, мас болмағанда өте мақтаншыл адам" деп атады.