Кіріспе

VIVA (Videoverwertungsanstalt) – 1993 жылдың 1 желтоқсанында алғаш рет эфирге шыққан, ақысыз музыкалық телеарна. Бұл арна MTV Europe-пен бәсекелесу мақсатымен құрылды және MTV 1997 жылы MTV Germany енгізілгенге дейін тек ағылшын тілінде хабар таратқандықтан, алғашқы неміс тіліндегі музыкалық телеарна болды. Сонымен қатар, VIVA неміс музыкасы мен поп-мәдениетіне көбірек назар аударуы тиіс болды, ал MTV негізінен Солтүстік Америка, Ұлыбритания, Ирландия және Австралиядан шыққан артистердің ағылшын тіліндегі музыкасын көрсетті. Көрермендер назары үшін көп жылдар бойы бәсекелескеннен кейін, MTV Networks Europe 2005 жылдың 14 қаңтарында VIVA-ны сатып алды, өйткені VIVA рейтингтерді жақсартуға қатысты өз күш-жігерінен де озады. MTV Австрия, Германия, Венгрия, Ирландия, Польша, Швейцария және Ұлыбританияда VIVA арналарын іске қосты. 2018 жылдың маусым айында Viacom компаниясы 2018 жылдың соңында VIVA-ның бүкіл әлемдегі қызметін тоқтатуды жариялады. Арна 2018 жылдың 31 желтоқсанында сағат 14:00-де хабар таратуын тоқтатты, оның орнына Comedy Central келді.

Бастапқы тұжырымдама

VIVA тұжырымдамасы 1992 жылы қалыптасты, ол кезде ірі жазба компаниялары MTV Europe-дің неміс тіліндегі нарықтарға басымдықпен ағылшын тіліндегі музыкалық бейнелерді көрсетуіне наразылық білдірді, бұл неміс тіліндегі маңызды артистерді ойнатудан бас тарту ретінде қабылдалды. АҚШ-тың Time Warner медиа гигантының басшылары өздерінің музыка репертуары мен Германиядағы бизнесінің нарықтық үлесін арттыруды көздеп, 1992 жылы жаңа телеарнаны жоспарлады. Соңында, олар Queen, The Rolling Stones, Дэвид Боуи сияқты танымал артистерге музыкалық бейнелер түсірген DoRo Productions компаниясын музыка арнасының дизайны үшін тартты. Time Warner басшылары Том Макграт пен Питер Богнер Warner Music, EMI Music, Polygram Records және Sony Television-нен, сондай-ақ Франк Отто, Apax Partners және DoRo Productions-тың австриялық продюсерлері Руди Долезал мен Ханнес Россахерден тұратын жазба компанияларының тобын құрды. Time Warner-дің тұжырымдамалық құжатында Питер Богнер MTV-нің нарықтық позициясын осал деп талдады және "MTV таза ағылшын-американдық бейнеклиптерге ставка тіксе, VIVA неміс музыкасын кемінде 40% көбірек көрсетуі керек" деді. VIVA 1993 жылдың 1 желтоқсанында Германияның екінші музыка арнасы ретінде хабар таратуды бастады, алғашқы арна музыка қорабы 1988 жылы Tele 5 болып өзгергенімен, бастапқыда музыкаға басымдық берген оның эфирлік уақыты біртіндеп қысқарды. VIVA осы орынды толтыруға ұмтылды. Хабар тарату студиясы Кёльн-Оссендорфтағы Bertelsmann-ның VOX студиясының жалға алынған үй-жайларында орналасқан. VIVA бастапқыда Time Warner компаниясының Warner Music Group компаниясының неміс бизнесін дамыту мақсатымен құрылды. Bertelsmann Music Group (BMG) бәсекелес MTV Europe-ден болатын ықтимал жазалаудан қорқып және неміс тіліндегі музыка арнасы MTV-ге қарсы тұра алмайды деп сенбегендіктен VIVA-ға қатысуға шақыруды қабылдамады. Бұған қарамастан, Time Warner басшылары Том Макграт пен Питер Богнер, олардың бәсекелестері Sony, PolyGram және EMI Music, сондай-ақ медиа басшысы Майкл Оплесх (VIVA GF, MTV GF, MME GF), продюсерлер Руди Долезал мен Ханнес Россахер, телеарналық өндіріс компаниясының негізін қалаушылары Me, Myself & Eye (MME), Кристоф Пост, Йорг А. Хоппе және Маркус О. Розенмюллер, сондай-ақ медиа заңгері Хельге Сассе Viva Medien GmbH құрды. Алғашқы VJ-лерге сол кезде әлі танылмаған Stefan Raab және Heike Makatsch модераторлары кірді. VIVA-да жұмыс істегеннен кейін олар Германияда сәтті кино және теледидар тұлғаларына айналды. Арнаның бастапқыда Кёльннен хабар таратуы тиіс болды. Студиялар көптеген жылдар бойы Кёльн Мюльхаймда, Brainpool ғимаратында орналасқан. Бірінші (содан кейін 2018 жылы соңғы) музыкалық бейне "Zu geil für diese Welt" (Too Awesome for This World) болды. Каналдың имиджін негізінен Руди Долезал мен Ханнес Россахер (DoRo өндірісі) қалыптастырды. 1994 жылы алғаш рет нарықта көшбасшылыққа қол жеткізілді (өздерінің мәлімдемелеріне сәйкес). MTV қайтадан тегін теледидарға енгеннен кейін VIVA уақытша басымдықтан айырылды. Алайда 2004 жылдың ортасынан бастап VIVA жарнамалық мақсатты топ арасында қайтадан көрермендер саны бойынша жетекшілікке шықты. VIVA көрермендер арасында бірден сәттілікке ие болды, сонымен қатар неміс артистеріне өз музыкаларын неміс көрермендеріне таныстыруға көмектесетін музыкалық арнаны ұсынды.

MTV-мен бәсекелесу

Дитер Горни екінші басқарушы директор болып келген кезде, VIVA Германияның әртүрлі штаттарында кабельдік тарату лицензиясы үшін өтініш берді. DoRo Productions арнаның бастапқы форматын жасады, ол музыкалық бейнеарна болғанымен, неміс тілінде сөйлейтін дауысқа ие болумен ғана емес, сонымен қатар Германия мен ағылшын тілді MTV арасындағы попмәдениеттегі айырмашылықтарға тікелей үндеу арқылы MTV-ден өзгешеленуге тырысты. Арна іске қосылғанға дейін жазба компаниялары MTV-ді неміс тіліндегі нұсқада қаржыландыруды ұсынды, бірақ MTV басшылығы оны қабылдамады, себебі олар «бір әлем, бір тіл» бағдарламалау философиясын ұстанды (кем дегенде Еуропа үшін, өйткені Латын Америкасы арналары испан және португал тілдерін қолданды). 1995 жылдың 21 наурызында екінші арна, Viva Zwei («VIVA Two») құрылды, бастапқыда классикалық музыкалық бейнелерге арналған, кейіннен көбінесе инди және альтернативті рок, металл, электрондық музыка және альтернативті хип-хоп сияқты, аз танымал және тәуелсіз өндірілген музыкаға көшті. Алайда, Viva Zwei қаржылық тұрғыдан сәтті болмады, сондықтан 2002 жылдың 7 қаңтарында оның орнына VIVA Plus келді, ол жас көрермендерге арналған поп және мейнстрим музыкаға толыққанды арналған арна болды. Бірқатар Viva Zwei форматтары Viva Plus-та біраз уақыт сақталды, тіпті Fast Forward та негізгі арнаның бағдарламасына енгізілді. VIVA Plus өзі 2007 жылдың 14 қаңтарында жабылды және келесі күні Comedy Central Deutschland арнасымен ауыстырылды.

Комет сыйлығы

1995 жылдан бері VIVA жыл сайын Comet аталатын поп-музыкалық сыйлықтарды табыстау салтанатын өткізіп келді. 2003 жылғы салтанаттар барысында VIVA Ирак соғысына қарсы пікірін ашық білдірді. Сыйлықтар соңғы рет 2011 жылы табысталды. 2012 жылғы салтанатты Viacom MTV Europe Music Awards-қа көбірек назар аударғысы келгендіктен жойды. 2013 жылы да салтанат өткізілмеді. Сыйлықтар ресми түрде тоқтатылмаса да, одан кейін ешқашан өткізілген жоқ.

MTV-нің VIVA-ға берген жауабы

1997 жылы MTV неміс тіліндегі нұсқасын ұсынғаннан кейін екі арна арасындағы бәсеке күшейді. VIVA көбінесе жас көрермендерге арналған, көбірек танымал арна ретінде қарастырылды, ал MTV Germany жастар мен жас ересектерге, аздап қатаң мазмұнды бағдарламалармен бағытталды. 2003 жылы VIVA Universal Music компаниясына музыкалық бейнеклиптерін орналастыруда заңсыз артықшылық бергені белгілі болғаннан кейін сынға ұшырады.

MTV иесі VIVA-ны сатып алады

2004 жылғы 24 маусымда VIVA каналы (€310 миллион сомаға) MTV каналына да иелік ететін Viacom International компаниясымен сатып алынды, осылайша VIVA мен MTV арасындағы бәсекелестік тоқтатылып, олардың орнына ынтымақтастық басталады. Viacom компаниясы VIVA-ны сатып алғаннан кейін MTV Germany негізінен реалити-шоулар мен комедиялық бағдарламалар таратуға көшті. VIVA музыка каналына айналды, оның хит-парад шоулары және басқа да ұқсас бағдарламалары көбінесе жалпы аудиторияға бағытталған. Жаңа иелері төрт канал арқылы «көршіге кең ауқымды мазмұн мен әртүрлі талғамға сай ұсыныстар» жасауды жоспарлағанмен, каналдың «берік ұлттық және мәдени ерекшеліктерін» сақтап қалуға уәде берді. Алайда, Viacom 40 адамдық командамен жұмыс істеуге мүмкіндік беретін бағдарламалық схеманы енгізді, бұл көптеген бұрынғы қызметкерлерді жұмыссызда қалдырды. 2005 жылғы наурыз айында Кельндегі студиялар мен бас кеңсе жабылды (қаңтар айында Viacom бұрынғы VIVA Media мүлкінің жалғыз иесі атанды), содан бері VIVA Берлиндегі MTV Germany студиясынан хабар таратады. 2011 жылғы қаңтарда MTV Networks Germany компаниясындағы үлкен өзгерістер кезінде VIVA MTV Networks Germany-ның ақысыз пакетіне кіре берді және Германиядағы негізгі музыкалық және ойын-сауық брендіне айналды, ал оны MTV Germany және MTV Brand New сияқты бауырлас каналдар толықтырды. Бұл каналдар кейін ақылы теледидарға көшті, бірақ 2017 жылдың соңында MTV Germany қайтадан ақысыз теледидарға қосылды. VIVA Germany 2011 жылғы 1 қаңтарда жаңа дизайн мен брендке ие болды. VIVA-ның жаңа дизайны жаңа логотиптің төрт үшбұрышын біріктіріп, VIVA бұрышын бір жүрек түрінде бейнеледі. 2011 жылғы 22 наурыздан бастап VIVA тек 16:9 форматында хабар таратады. 4:3 форматында түсірілген бағдарламалар 14:9 форматына дейін қысқартылып, сол және оң жаққа қара жолақтар қосылды. VIVA HD Germany, 1080i жоғары ажыратымдылықтағы бір уақыттағы хабар тарату, 2011 жылғы 16 мамырда іске қосылды. Ол Deutsche Telekom компаниясының IPTV арқылы қолжетімді болды. 2012 жылғы 1 қаңтарда VIVA Astra 19,2º шығыс серігінен аналогтық сигналын тоқтатты.

Ұсынысты тоқтату

2018 жылдың маусым айында Viacom компаниясы VIVA арнасын 2018 жылдың соңында жабу туралы шешім қабылдады. Viacom компаниясының бас менеджері Марк Спехт берген сұхбатында арнаның табысты екенін, бірақ Viacom өзінің негізгі үш брендіне – MTV, Comedy Central және Nickelodeon-ға көбірек назар аударғысы келетінін, себебі олардың өсу мүмкіндіктері зор екенін айтты. Бұл орынды Comedy Central арнасы толтырады, ол 2014 жылдан бері VIVA арнасымен эфир уақытын бөлісіп келді. VIVA жабылғаннан кейін Comedy Central 24 сағаттық арнаға айналады. Осы уақытқа дейін Comedy Central тек кешкі және түнгі сағаттарда, ал VIVA күндіз көрсетіліп келді. 2018 жылдың 31 желтоқсанында сағат 14:00 CET-де арна Spice Girls тобының "Viva Forever" атты соңғы музыкалық видеосын көрсетті. Бұл видео бұрын да, сол жылдың басында Ұлыбритания мен Ирландиядағы серіктес арна жабылған кезде көрсетілген болатын. Содан кейін арнада бірнеше музыкалық орындаушылар, бұрынғы жүргізушілер және басқа да танымал тұлғалар (DJ BoBo, Loona, Alex Christensen, Udo Lindenberg және Oliver Pocher сияқты) қоштасу сөздерін айтқан қоштасу шоулары көрсетілді. Шоулар аяқталғаннан кейін арна Die Fantastischen Vier тобының "Zu geil für diese Welt" әнінің клипін (1993 жылы эфирге шыққан алғашқы клип) көрсетіп, содан кейін 2002-2004 жылдардағы VIVA логотипі және "Rest In Peace", "1993 2018" деген сөздері бар қара экранға шықты. Бірден кейін арна қараңғылыққа сіңіп, одан кейін Comedy Central арнасы басталды, осылайша 25 жылдық эфир аяқталды. Эфир "ұзартылды", себебі Comedy Central арнасының алғашқы секундтарында станция VIVA логотибін өшіре алмады.

Логотиптер

Айта кетейік, 2018 жылдың 1 желтоқсанынан 31 желтоқсанына дейін Viva логотиптерінің барлығы Viva жабылуына орай құрмет көрсету мақсатында әр екі минут сайын ауыстырылып көрсетілді.

VIVA басқа елдерде

Viacom сонымен қатар Австрияда (VIVA Austria), Венгрияда (VIVA Hungary), Польшада (VIVA Polska), Ұлыбритания мен Ирландияда (Viva UK және Ирландия) және Швейцарияда (VIVA Switzerland) VIVA арналарын жүргізді. Бұл арналардың бәрі де қазір тоқтатылып, орнына Comedy Central немесе MTV брендті арналары қойылды.