Қауіпті балық – Synanceia verrucosa (қая тас балығы). Ең улы, тірі қалғанда қауіпті, қызыл теңізде және Үнді-Тынық мұхитында кездеседі. Биологиясы туралы толық ақпарат!
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Балық түрлері
Species of fish
Synanceia verrucosa, рифтік тасбалық немесе қарапайым тасбалық – уытты, теңізде тікенжамбасты балықтардың бір түрі. Ол скорпиондар тұқымдасының (Scorpaenidae) Synanceiinae кіші тұқымдасына жатады. Бұл тасбалықтың ең көп тараған түрі, көбінесе Қызыл теңіз және Үнді-Тынық мұхитының беткі суларында кездеседі. Ол теңіздегі ең қауіпті балық, өте күшті уы бар, ол адамға қауіпті, тіпті өлімге әкелуі мүмкін.
Synanceia verrucosa, the reef stonefish or simply stonefish, is a species of venomous, marine ray finned fish, belonging to the subfamily Synanceiinae which is classified as being within the family Scorpaenidae, the scorpionfishes and their relatives. It is the most widespread species of stonefish, mostly found in shallow waters of the Red Sea and the Indo Pacific. It is the deadliest fish in the sea, with highly effective venom which can be lethal to humans.
Таксономия
Синансия веррукозасы алғаш рет 1801 жылы неміс натуралистері Маркус Элизер Блох және Иоганн Готтлоб Теанус Шнайдер тарапынан ресми түрде сипатталды, түрік мекені – Үндістан деп көрсетілген. Блох пен Шнайдер осы түр үшін Synanceia деген жаңа туысты сипаттады, бірақ 1856 жылы Эвгений Ансельме Себастьен Леон Демарест Карл Линнейдің 1766 жылы сипаттаған Scorpaena horrida түрін Synanceia туысының типтік түрі ретінде белгіледі. Verrucosa деген атау "веррукалар немесе кеспелермен жабылған" дегенді білдіреді, бұл оның денесінің барлық жеріндегі дөңгелек өскіндерге сілтеме жасайды.
Synanceia verrucosa was first formally described in 1801 by the German naturalists Marcus Elieser Bloch and Johann Gottlob Theaenus Schneider with the type locality given as India. Bloch and Schneider described a new genus, Synanceia, for this species, but in 1856 Eugène Anselme Sébastien Léon Desmarest designated Scorpaena horrida which had been described by Carl Linnaeus in 1766, as the type species of Synanceia. The specific name verrucosa means “covered with verrucas or warts”, an allusion to the warty growths all over its body.
Сипаттама
Синансия веррукоза әдетте қоңыр немесе сұр түсті болады, сонымен қатар сары, қызғылт сары немесе қызыл түсті бөліктері болуы мүмкін. Арқа жамбасында 12-14 тікен және 5-7 жұмсақ сәулесі, ал анальдық жамбасында 3 тікен және 5-6 жұмсақ сәулесі бар. Бұл түрдің ең үлкен тіркелген жалпы ұзындығы бірақ, көбінесе одан кіші болады. Бұл балық Түркия, Ливан, Сирия және Израильде де кездеседі. Ол коралл рифтерінде тіршілік етеді. Тастар мен өсімдіктердің үстінде немесе олардың маңында орналасып, теңіз түбінде де тоқталып тұра алады. Рифтік тас балық рифтің түбінде сәтті өмір сүруі үшін көптеген бейімделулерге ие. Олардың терісінің текстурасы мен түсі өте біркелкі емес, бұл оларға тастар мен маржандардың арасында жасырынуға және камуфляждалуға көмектеседі.
Synanceia verrucosa are usually brown or grey, and may have areas of yellow, orange, or red. The dorsal fin contains between 12 and 14 spines and 5 and 7 soft rays while the anal fin has 3 spines and 5 or 6 soft rays. This species reaches a maximum recorded total length of but is more typical. It has since been observed in Turkey, Lebanon, Syria and Israel. This fish lives in coral reefs. It may settle on and around rocks and plants, or rest on the seabed. The reef stonefish has evolved many adaptations to help them succeed in the reef bottom. Their skin texture and color is highly irregular which helps them hide and remain camouflaged when among rocks and corals.
Адамға қолдану
Бұл тас балықтың ең маңызды коммерциялық қасиеті – аквариумда ұстауға арналған жануар ретінде танылуы. Ол Гонконг нарықтарында ет ретінде де сатылады. Филиппинде, әсіресе қытай мейрамханаларында, сондай-ақ Жапонияда тұтынылады.
The primary commercial significance of this stonefish is as an aquarium pet. It is also sold for meat in Hong Kong markets. It is consumed in the Philippines, especially in Chinese restaurants, and in Japan.
Уыттылық
Рифтік тасбалық – әлемдегі ең улы балық. Тасбалықтың уы бар болғаны 18 мг дозада өлімге алып келуі мүмкін, ал балық өзінің он үш тікенінің тек алтауын пайдаланып осы уды бөліп шығара алады. Тасбалықтардың үш түрінің ақуыз құрамы әртүрлі, бірақ рифтік тасбалықта өлімге әкелетін ақуыз – веррукотоксин. Удың әсерлеріне қатысты қатты ауырсыну, шок, паралич және тіндердің қабынуы жатады. Сақтап қалған адамдардың жүйкелері зақымдануы мүмкін, бұл жергілікті бұлшық еттерінің әлсіреуіне әкелуі мүмкін. У құрамында гемолитикалық стонустоксин, ақуыздық веррукотоксин және кардиотоксикалық кардиолепутин сияқты ақуыздардың қоспасы бар.
The reef stonefish is the most venomous fish in the world. Stonefish venom can be fatal at a dose of only 18 mg, which the fish is capable of releasing with only six of its thirteen spines. The protein makeup differs between the three species of stonefish, but in reef stonefish the fatal protein is the verrucotoxin protein. Effects of the venom include severe pain, shock, paralysis, and tissue death. Surviving victims may have nerve damage, which can lead to local muscle atrophy. The venom consists of a mixture of proteins, including the hemolytic stonustoxin, the proteinaceous verrucotoxin, and the cardiotoxic cardioleputin.
Көбею
Рифтік тасбалық өмірінің көп бөлігін жалғыз өтеді, ал көбейту маусымында ғана қысқа мерзімге қарама-қарсы жыныстың өкілдерімен бірігеді. Ана тасбалық жыныстық пісіліге жеткенде, ұрықтанбаған жұмыртқаларын рифтің түбіне шашады. Сосын аталық жүзіп келіп, жұмыртқа қабатына сперма шығарып, оларды ұрықтандырады. Тасбалықтың жұмыртқалары ірі болады, ал жас балықтар жақсы дамыған күйінде шабақтан шығады. Рифтік тасбалықтың көбею жүйесі полигамды, себебі аналық жұмыртқа қабатына қай аталықтың спермасын салмасына қарамастан, оған мүмкіндік береді. Рифтік тасбалықтарда жыныстық диморфизм байқалады, аналықтары аталықтарынан ірілеу болады.
The reef stonefish lives most of its life as a solitary animal, and during mating season only aggregates with the opposite sex for a short time. When a female stonefish has reached sexual maturity, she will lay her unfertilized eggs on the floor of the reef. A male will then swim by and release sperm onto the layer of eggs, fertilizing them. Stonefish eggs are fairly large, with young fish hatching well developed. The mating system of the reef stonefish is promiscuity, as the female will not discriminate between which males can lay their sperm on the egg layer. Sexual dimorphism is apparent in reef stonefish, with females being larger than males.