Кіріспе
Америкалық жазушы (1952 жылы туған)
Диана Дж. Габалдон (/ɡ/æ/b/əl/d/oʊ/n/; 1952 жылдың 11 қаңтарында туған) – америкалық автор, «Outlander» романдары сериясымен танымал. Оның кітаптары тарихи ойлар, романтика, детектив, оқиғалық және ғылыми-фантастикалық/фэнтези элементтерін қамтитын бірнеше жанрды біріктіреді. «Outlander» романдарының телевизиялық нұсқасы 2014 жылы Starz арнасында тұңғыш рет көрсетілді.
Ерте өмір және білім
Габалдон 1952 жылдың 11 қаңтарында АҚШ-тың Аризона штатындағы Уильямс қаласында Джаклин Сайкс пен Тони Габалдонның (1931–1998) қызы ретінде дүниеге келді. Оның әкесі он алты жыл бойы Флагстаффтан Аризона штатының сенаторы болды, кейін Коконино округінің басшысы қызметін атқарды. Әкесі мексикалық текті, ал анасы – ағылшын текті. Габалдон Аризона штатының Флагстафф қаласында өсті.
Мансап
Габалдон 1984 жылы Аризона мемлекеттік университетінің Экологиялық зерттеулер орталығында жұмыс істеген кезде «Science Software Quarterly» журналының алғашқы редакторы болды. 1980-жылдардың ортасында Габалдон компьютерлік басылымдар үшін бағдарламалық қамтамасыз ету туралы шолулар мен техникалық мақалалар жазды, сондай-ақ ғылыми-популяр мақалалар мен «Дисней» комикстерін де жазды.
Романдар
1988 жылы Габалдон "тәжірибе үшін, қалай жазу керектігін үйрену үшін" роман жазуға шешім қабылдады, оны ешкімге көрсету ниеті болмады. Зерттеу профессоры ретінде ол тарихи романды зерттеу және жазу оңайырақ болады деп ойлады. Доктордың серіктерінің бірі шамамен 1745 жылғы шотландтық, 17 жастағы Джейми МакКриммон есімді жас жігіт болды, ол оның басты еркек кейіпкері Джеймс Фрейзерге және романының 18-ғасырдың ортасындағы Шотландиядағы оқиғаларына бастапқы шабыт берді. Ноултон оны аяқталмаған алғашқы романының негізінде бейнеледі, ол әзірге "Кресттік тігіс" деп аталды. Оның алғашқы кітапқа жасаған келісімі трилогияны қамтыды – бірінші роман және екі әлі жазылмаған жалғасы. Оның АҚШ-тағы баспагерлері алғашқы кітаптың атауын Outlander деп өзгертті, ал Ұлыбританияда атау өзгеріссіз қалды. Габалдонның сөзіне сүйенсек, оның британдық баспагерлері "Кресттік тігіс" атауын ұнатып, оны "уақытша тігіс" ретінде түсіндірді; бірақ американдық баспагер бұл атау "көктемгі тігіс сияқты естіледі" деп, одан да "көшпенді" атауды қалады. Габалдон 2010 жылы The Exile (Outlander графикалық романы) кітабын да жариялады. Лорд Джон сериясы – бұл Outlander сериясының қосымша кітаптары, ол түпкілікті серияның екінші дәрежелі кейіпкеріне арналған. Габалдон 2021 жылдың қыркүйегінде Outlander сериясының оныншы кітабын жазуда екенін хабарлады, бұл соңғы кітап болуы мүмкін.
Жеке өмір
Габалдон Аризона штатының Скоттсдейл қаласында күйеуі Дуг Уоткинспен бірге тұрады, олардың үш ересек баласы бар.
Outlander сериясы
Outlander сериясы 20 ғасырғы медбике Клэр Рэндаллға арналған, ол уақыт арқылы 18 ғасырғы Шотландияға саяхат жасап, әсем Джеймс Фрейзермен бірге оқиғалар мен романтиканы табады. "Бейіріңіз, араларға мен кеткенімді айтыңыз" (2021) "Өрт жолы" (2012) және "Тұру үшін не құлау үшін жеті тас" (2017) жинақтарына енді. "The Space Between" (2013) – "Ақымақ ғалымның әлемді билеуге арналған нұсқаулығы" антологиясындағы повесть. Кейіннен "Өрт жолы" (2012) және "Тұру үшін не құлау үшін жеті тас" (2017) жинақтарына енді. "Өткен пролог" (2017) – Стив Берримен бірге жазылған және "MatchUp" антологиясында жарияланған әңгіме. Бұл әңгіме Outlander франшизасы мен Берридің Cotton Malone сериясы арасындағы кроссовер болып табылады, онда Cotton Malone және Джейми Фрейзер кейіпкерлері бар. "A Fugitive Green" (2017) – Габалдонның "Тұру үшін не құлау үшін жеті тас" жинағында жарияланған повесть.
Лорд Джон сериясы
Лорд Джон сериясы – Габалдонның "Аутлендер" сериясындағы қайта келетін екінші дәрежелі кейіпкер Лорд Джон Грейге арналған романдар мен шағын шығармалар жиынтығы. Бұл спин-офф серия қазіргі таңда бес повесть пен үш романнан тұрады, олардың бәрі 1756 және 1761 жылдар аралығында, Габалдонның "Вояджер" романындағы оқиғалар барысында өтеді. Оларды көбінесе тарихи детективтер деп жіктеуге болады, ал үш роман негізгі "Аутлендер" кітаптарына қарағанда қысқа және аз сюжеттік желілерге назар аударады. Габалдон телешоудың ақылы кеңесшісі болып табылады және 2016 жылғы 2-маусымның "Кек маған тиесілі" атты эпизодының сценарийін жазды. Сол жылы "Outlander: The Musical" деген атпен "Аутлендер" музыкалық спектакліне арналған 14 әннен тұратын цикл жарық көрді.
Қабылдау және марапаттау
Габалдонның "Аутлендері" 1991 жылы Америка Роман жазушыларының RITA сыйлығын ең жақсы роман үшін жеңіп алды. "Қар мен күлдің демі" (2005) "Нью-Йорк Таймс" газетінің қатты мұқабалы көркем әдебиет бестселлерлер тізімінде бірінші орынға шықты және ғылыми фантастика/фантастика/қорқыныш жанрында Quill сыйлығын жеңіп алды. 2007 жылы "Монреаль газеті" Габалдонның кітаптарының "24 елде 19 тілде сұранысқа ие" екенін және автордың "бірінен кейін бірі бестселлерлер жазып жатқанын" хабарлады. 2007 жылы "Lord John and the Brotherhood of the Blade" кітабы тізімде бірінші орынға ие болды, ал "Hand of Devils" жинағы "Нью-Йорк Таймс" газетінің қатты мұқабалы көркем әдебиет бестселлерлер тізімінде 24-орынды иеленді. "Шотланд тұтқыны" 2011 жылы "The New York Times" электрондық кітаптар көркем әдебиет бестселлерлер тізімінде 6-орынға шықты, ал "A Plague of Zombies" повесі сол жылы Америка Құпия Жазушылар қауымдастығының "Үздік қысқа құпия әңгіме" номинациясы бойынша Эдгар сыйлығына ұсынылды. "Publishers Weekly" журналы "Лорд Джон" сериясын қарап, "Габалдонның прозасы өте әдемі әрі ұқыпты" екенін және ол "өз туындыларына тіпті оның еңбектерімен немесе дәуірмен таныс емес оқырмандарға да жұқпалы қуаныш сыйлайтынын" айтты.