Кіріспе

Канадалық әнші (1923–2011)

Элис Робитайл (3 ақпан 1923 – 28 мамыр 2011), кәсіби сахнада Элис Роби деген атпен танылған, Квебек провинциясынан шыққан канадалық әнші. Ол негізінен Латын Америкасы әндерін француз тіліне аударғандығымен еске алынады.

Жастық шақ

1923 жылы Квебек қаласының Сент-Саувер ауданында дүниеге келген Робитайл өте ерте жасынан ән салу және актерлік қабілетін көрсетті. Ол алғаш рет 7 жасында Капитолий театрында сахнаға шықты. Ол кезде ол-ақ CHRC радиостанциясының эфирінде ән шырқап, бүкіл қала бойынша керемет дарын иесі ретінде танымал болды.

Мансап

13 жасында ол Монреаль қаласындағы Сент-Кэтрин көшесіндегі Ұлттық театрға көшті. Қырықыншы жылдардың ортасына қарай Нью-Йорк қаласындағы әсем кабарелерде ән салды, ал 1947 жылы Англияға сапар шегіп, алғашқы тұрақты BBC телебағдарламасында өнер көрсетті.

Психикалық денсаулық

1948 жылы Голливудқа көлікпен бара жатқанда, ол апатқа ұшырап, депрессияға түсті. Бірнеше дұрыс емес диагноз қойылғаннан және сәтсіз махаббат оқиғасынан кейін, ол психикалық күйзеліске ұшырап, Квебек қаласындағы психиатриялық емханада бірнеше жыл жатты. Ол өзінің жазылуын осы операцияға байланыстырды:

"Мен жақсы ояндым және кейіннен лоботомияның сирек сәтті жағдайларының бірі болғанымды түсіндім" ("Je me réveillai guérie et j'ai compris plus tard que j'avais été un des rares cas réussis de lobotomie"). 1952 жылы ол босатылды. Сол жылы ол Каса-Лома мен Монмартр сахнасына қайта оралды, бірақ психикалық мәселелерге байланысты қоғамдағы шектеулер оның күш-жігеріне кедергі келтірді және ол бұрынғы танымалдылығын толығымен қайта иелене алмады.

Кейінгі жылдар

1990 жылдардың басында Аlys Ален Морисодтың оған арнап жазған ("Laissez moi encore chanter") әнінен кейін қайтадан көпшілік назарына оралды. Ол туралы кітаптар, диссертациялар, пьесалар және телесериалдар жазылды. 2004 жылдың желтоқсанында "Аlys Robi: Ма ви ен киномаскопе" ("Аlys Robi: Менің өмірім киномаскопеде") деген фильм шықты, ол ағылшын тілінде "Bittersweet Memories" деп аталады. Робитайл екі автобиография жариялады: "Ma carrière, ma vie" ("Менің мансабым, менің өмірім", 1980) және "Un long cri dans la nuit: Cinq Années à l'Asile" ("Түндегі ұзақ зар: Бес жыл психиатриялық емханада", 1990). Соңғы автобиографияның атауы 1989 жылы әнші Кристин Шарбоно Lady Alys үшін жазып, әуендеген "Un long cri dans la nuit" әнінен алынған. Робидің бірнеше әндері коммерциялық жарнамаларда пайдаланылды. Sico, атап айтқанда, өзінің таңбасының және "Tico Tico" әнінің атауының ұқсастығын пайдаланып, әннің пародиасы негізінде өте тартымды жарнамалық кампания жасады. Робитайл 2011 жылдың 28 мамырында Монреальдегі Maisonneuve Rosemont ауруханасында 88 жасында қайтыс болды.