Кіріспе

Солтүстік Каролина штатындағы округ, АҚШ

Хендерсон округі – АҚШ-тың Солтүстік Каролина штатында орналасқан округ. 2020 жылғы халық санағы бойынша халық саны 116 281 адамды құрады. Хендерсон округі Ашвилл, Солтүстік Каролина метрополиялық статистикалық аймағының бір бөлігі болып табылады.

Тарих

Округ 1838 жылы Бункомб округінің оңтүстік бөлігінен құрылды. Ол 1829-1833 жылдар аралығында Солтүстік Каролина Жоғарғы Сотының бас судьясы Леонард Хендерсонның құрметіне аталған. Хендерсонның бұл аймақтан өткеніне ешқандай дәлел жоқ. 1855 жылы Хендерсон және Резерфорд округтерінің бөліктері бірігіп Полк округін құрды, ал 1861 жылы Хендерсон және Джексон округтерінің бөліктері Трансильвания округін құрады. 1861 жылы қазіргі Трансильвания округі де кірген Хендерсон округі, шамамен 10 000 халқынан 1296 сарбазды Конфедерация армиясына, сондай-ақ 130 одақтық әскерге қосты. (Террелл Т. Гарреннің «Тау мифы: Батыс Солтүстік Каролинадағы одақтастық» (2006 ж. жарияланған) еңбегінен). Хендерсон округінің басқару орталығы 1905 жылғы округтік сот ғимаратында, Гендерсонвилл қаласының Бас көшесінде орналасқан, бірақ бұл ғимарат 1995 жылғы жаңа сот ғимаратымен (шамамен) Гроув көшесінде, Гендерсонвиллде ауыстырылды. Бірінші теміржол желісі 1879 жылы Гендерсонвиллге жетіп, сыртқы әлемге қол жеткізудің жаңа дәуірін ашты. Алайда, округтің бір бөлігі бұрыннан демалыс орны ретінде белгілі болды, соның ішінде Оңтүстік Каролинаның жазық далаларындағы шаруалардың 19 ғасырдың басынан бері екінші үйлерін сақтап келген Флэт-Рок «Шағын Чарльстон» аймағы да бар. 1920 жылдары ірі жер сату бумы болды, ол 1929 жылғы құлдыраумен аяқталды, бұл бағаларды күрт төмендетті және Джампофф тауының үстіндегі Флитвуд қонақ үйі сияқты құрылыстарды аяқталмаған күйде қалдырды. 1960 жылдардан бері округ халқының өсуі басқа штаттардан келгендердің көптігіне байланысты тез болды, көптеген жаңа тұрғын үйлер округтің бұрынғы ауылдық аймақтарының сырт келбетін өзгертті. Хендерсон округіндегі басқа да танымал тарихи орындар: Вудфилд қонақ үйі (1852), Карл Сэндбургтің соңғы үйі Коннемара (алғашқыда Рок Хилл деп аталған, Конфедерация қазынашылығының хатшысы Кристофер Меммингердің үйі) және Wilderness шіркеуінің Әулие Жоһн шіркеуі. Бүгінде Флэт-Рок Блю-Ридж қауымдастық колледжінің негізгі кампусы болып табылады.

География

Хендерсон округі Солтүстік Каролина штатының оңтүстік-батысындағы Блю-Ридж тауларында, Оңтүстік Каролинамен шекарада орналасқан. Блю-Ридждің жотасы бойымен өтетін Шығыс континенттік бөлініс округ арқылы өтеді. Бөліністің солтүстік-батыс беткейі Блю-Ридж платосы, ал оңтүстік-шығыс беткейі Блю-Ридж ескарпменті деп аталады. Бұл екі физиографиялық нысанның ерекше қасиеттері округтің климатының әртүрлі болуын қамтамасыз етеді. АҚШ халық санағы бюросының мәліметтері бойынша, округтің жалпы ауданы 375,09 шаршы миль (971 км²) құрайды, оның ішінде 372,95 шаршы миль (966 км²) құрлық және 2,14 шаршы миль (6 км²) (0,57%) су алабын құрайды. Округтағы ең ірі су нысаны – Дьюк Электр Компаниясымен гидроэлектр энергиясын өндіру үшін құрылған Лейк Саммит суқоймасы. Округтың маңызды өзендері: French Broad River (ол Holston River-мен бірігіп Tennessee River-ді құрайды, ол Огайо, Миссисипи өзендеріне және ақырында Мексика шығанағына құяды), Mills River, Green River, Little River, Mud Creek, Clear Creek, Cane Creek, Hungry River және Broad River-дің бастауы (ол Оңтүстік Каролинаның Congaree River-іне құяды және содан кейін Атлант мұхитына жетіп аяқталады). Округ шегіндегі ең төменгі нүкте Солтүстік Каролинадағы Хендерсон және Резерфорд округтерінің шекарасында, теңіз деңгейінен шамамен 1394 фут биіктікте орналасқан. Ең биік нүктесі – Солтүстік Каролинадағы Хендерсон-Хейвуд округтерінің шекарасындағы Little Pisgah тауы, шамамен 5278 фут биіктікте (Солтүстік Каролинадағы Хендерсон және Бункомб округтерінің шекарасында 4412 фут биіктіктегі тағы бір Little Pisgah тауы бар екенін ескеріңіз).

Жер бедері мен климат

Шығыс континенттік бөлініс бойымен орналасқан географиялық жағдайына және едәуір топографиялық айырмашылығына байланысты, Хендерсон округі температура мен жауын-шашын жағдайларында кең ауқымды вариацияны көрсетеді. Округ шекарасының солтүстік-батыс және солтүстік бөліктерінде, сондай-ақ Пьемонттан континенттік бөлініске және Блю Ридж платосына дейін көтерілетін тік жарлы шыңдар мен тар шатқалдар аймағында ең биік жерлер орналасқан. Ең төменгі биіктіктер жардың шатқалдарында және Блю Ридж платосының кең шатқалдарында кездеседі. Округтың орташа жылдық температурасы – , ал биіктікке байланысты – аралығында өзгереді, төменгі биіктіктерде температура жоғары, ал биік тауларда төмен болады. Округтағы ең ыстық ай – шілде, орташа температурасы – және орташа диапазоны – . Ең суық ай – қаңтар, орташа температурасы – және орташа диапазоны – . Жауын-шашын да биіктікпен байланысты, әдетте биік жерлерде жауын-шашын көп, ал аңғарларда аз болады. Хендерсон округінің орташа жылдық жауын-шашын мөлшері – , орташа диапазоны – . Наурыз айындағы орташа жауын-шашын мөлшері ең жоғары – , орташа диапазоны – , ал қазан айындағы ең төменгі жауын-шашын мөлшері – , орташа мәні – және орташа диапазоны – .

Ауыл шаруашылығы

Хендерсон округінің топографиялық және климаттық әртүрлілігі оны көптеген коммерциялық дақылдар мен ауыл шаруашылығы өнімдерін өсіруге өте қолайлы етеді. Солтүстік-батыстағы Писга ұлттық орманнан бастап оңтүстік-шығыстағы Полк округімен шекараға дейінгі округтің бөліктері, аймақтың ерекше өсу жағдайларын ескере отырып, жергілікті тұрғындар арасында көбінесе «Көк таудың шаңырағы» ауыл шаруашылығы аймағы деп аталады. Қазіргі уақытта алма, қарақұмық, көкжидек, қызанақ, шие, жүзім, персик, слива, малина, клубника және қарбыз сияқты жемістер мен жидектер өсірілуде. Хендерсон округінің алма өніміне ерекше назар аудару керек. Екінші дүниежүзілік соғыстан бері алма округтың ең маңызды ауыл шаруашылығы дақылдарының бірі болып табылады. Жеміс-жидектерден және бақша өнімдерінен басқа, Хендерсон округінде аспаржа, жасыл бұршақ, қызылша, брокколи, кәдігі көкбас, гүлдік көкбас, сәбіз, жүгері, қияр, баклажан, жасыл шөптер, дәмдік шөптер, салат, саңырауқұлақ, бақша, пияз, бұршақ, перец (сары және ащы), картоп, қабақ, редис, шпинат, қабақ (қысқы және жазғы сорттары), помидор, репа және кабачок сияқты көптеген коммерциялық көкөніс дақылдары өсіріледі. Ет, жұмыртқа және сүт өнімдері де маңызды, оның ішінде сиыр еті, балық, ешкі еті, тау шабағы, шошқа еті, құс еті, тәтті және қызыл шарап, сыр және ірімшік коммерциялық көлемде өндіріледі.

2020 жылғы халық санағы

+Хендерсон округінің нәсілдік құрамы Раса саны пайыздық көрсеткіші Ақ (испан тілді емес) 91 747 78,9% Қара немесе африкалық америкалық (испан тілді емес) 3 299 2,84% Американың жергілікті халқы 284 0,24% Азиялықтар 1 296 1,11% Тынық мұхиты аралдарынан шыққандар 241 0,21% Басқа/Аралас 4 415 3,8% Испандық немесе латиноамерикандықтар 14 999 12,9%

2020 жылғы халық санауы бойынша округте 116 281 адам, 51 115 шаруашылық және 33 992 отбасы тұрады.

2010 жылғы санақ

2010 жылғы санақта округте 106 740 адам, 45 180 үй шаруашылығы және 28 613 отбасы тұрды. Халық тығыздығы анықталған жоқ. 42 996 тұрғын үй бірлігі болды. Ауданның нәсілдік құрамы: 94,5% ақ нәсілді, 3,3% қара немесе афроамерикалық, 0,4% американдық индейлер, 0,8% азиялық және 0,9% екі немесе одан көп нәсілді. Халықтың 8,7% испаниялық немесе латын американдықтарды құрады. Округ соңғы онжылдықтарда испаниялық халқының және мәдениетінің айқын өсімін көрді, сондай-ақ көршілес Банкомб округіндегідей бұрынғы КСРО елдерінен иммиграцияның артуына да қатысты. 42 205 үй шаруашылығының 25,6%-ында 18 жасқа дейінгі балалар тұрады, 54,1%-ы бірге тұратын некедегі жұбайлар, 9,9%-ы күйеуі жоқ әйелдер басқарады, ал 32,2%-ы отбасы емес. Барлық үй шаруашылықтарының 28,3%-ы жеке адамдардан тұрады, ал 22%-ында 65 жасқа толған немесе одан асқан жалғыз адамдар тұрады. Үй шаруашылығының орташа мөлшері 2,33 адам, ал отбасының орташа мөлшері 2,78 адамды құрады. Округте халық жас бойынша келесідей таралып орналасқан: 18 жасқа дейінгілер – 20,80%, 18-24 жас аралығындағылар – 6,30%, 25-44 жас аралығындағылар – 25,9%, 45-64 жас аралығындағылар – 26,7%, 65 жасқа толған немесе одан асқандар – 22,5%. Орташа жас 46 жас. Әр 100 әйелге 93,80 еркек келеді. 18 жастан асқан әр 100 әйелге 90,50 еркек келеді. Хендерсон округі зейнеткерлердің өте көп санымен ерекшеленеді. Округтағы үй шаруашылығының орташа табысы 43 013 доллар, ал отбасының орташа табысы 44 974 долларды құрады. Ер адамдардың орташа табысы 31 845 доллар, ал әйелдердің орташа табысы 23 978 доллар болды. Округтағы жан басына шаққандағы орташа табыс 33 500 долларды құрады. Отбасылардың 6,80%-ы және халықтың 12,9%-ы кедейлік шегінен төмен жағдайда өмір сүреді, оның ішінде 18 жасқа дейінгілердің 14,50%-ы және 65 жасқа толған немесе одан асқандардың 8,30%-ы. Хендерсон округі тарихи тұрғыдан 1837-1838 жылдардағы «Көз жасы жолы» арқылы көшірілгенге дейін Чероки ұлтының бір бөлігі болды.